Προσθέστε το pentapostagma.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης στην Google. Τουρκική ανάλυση προσπαθεί να σπιλώσει την απόκτηση F-35 από την Ελλάδα, ενώ Τούρκος ειδικός στηλιτεύει και το επιχειρησιακό δόγμα της χώρας μας, επικαλούμενο ουσισιαστικά το παράδειγμα του Ιράν και τον εντοπισμού "αόρατου" αμερικανικού F-35.
Η τουρκική ανάλυση, η οποία αποτυπώνει επακριβώς τα επιχειρήματα της τουρκικής πλευράς, θέτει ένα πολύ συγκεκριμένο ερώτημα: Μπορεί η παθητική υπέρυθρη ανίχνευση (IRST) και η εγχώρια πυραυλική τεχνολογία της Τουρκίας να ακυρώσει το πλεονέκτημα του F-35;
Όχι, η παθητική υπέρυθρη ανίχνευση (IRST) και η πυραυλική τεχνολογία της Τουρκίας δεν μπορούν να «ακυρώσουν» το πλεονέκτημα των ελληνικών μαχητικών F-35.
Αν και γενικά, τα συστήματα IRST αποτελούν μια πραγματική πρόκληση για τα αεροσκάφη stealth, η άποψη ότι τα καθιστούν άχρηστα βασίζεται σε μια υπεραπλουστευμένη εικόνα της σύγχρονης εναέριας μάχης.
Το ζήτημα της παθητικής ανίχνευσης μέσω συστημάτων IRST (Infrared Search and Track) και της αντιμετώπισης αεροσκαφών πέμπτης γενιάς είναι ένα από τα πιο σύνθετα αντικείμενα της σύγχρονης αεροπορικής τακτικής.
Η ανάλυση της επιχειρησιακής πραγματικότητας, ωστόσο, δείχνει ότι η χρήση των υπέρυθρων αισθητήρων δεν ακυρώνει την αξία του F-35, καθώς η αεροπορική του υπεροχή δεν κρίνεται ποτέ από ένα μεμονωμένο σύστημα, αλλά από το δόγμα δικτυοκεντρικού πολέμου.
Το περιστατικό της 19ης Μαρτίου 2026 στο Ιράν
Προφανώς ο Τούρκος ειδικός επικαλείται ως παράδειγμα το πλήγμα κατά του αμερικανικού αεροσκάφους F-35A από το Ιράν, το οποίο αποτέλεσε πράγματι σημείο καμπής, επιβεβαιώνοντας ότι κανένα αεροσκάφος δεν είναι 100% αόρατο.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Γαλλίδα ΥΠΑΜ: Θέλουμε να προκαλούμε δέος και να μας φοβούνται
Ωστόσο, τα διδάγματα από το περιστατικό αυτό αναδεικνύουν συγκεκριμένους περιορισμούς:
Περιορισμένο βεληνεκές IRST
Η υπέρυθρη ανίχνευση βασίζεται στη θερμική αντίθεση του αεροσκάφους με το περιβάλλον. Σε αντίθεση με το ραντάρ, η εμβέλεια των συστημάτων IRST επηρεάζεται δραματικά από τις καιρικές συνθήκες (σύννεφα, υγρασία) και την απόσταση.
Τακτική ενέδρας
Το πλήγμα στο Ιράν έγινε σε συνθήκες «ενέδρας» σε χαμηλό ή μεσαίο υψόμετρο, όπου το F-35 επιχειρούσε εντός του βεληνεκούς βραχέος ορίζοντα παθητικών συστημάτων (όπως το σύστημα Majid ή πύραυλοι 358). Σε μεγάλα υψόμετρα και αποστάσεις stand-off, η αποτελεσματικότητα αυτών των συστημάτων μειώνονται κατακόρυφα.
Η επιχειρησιακή πραγματικότητα αναδεικνύει τρεις κρίσιμους λόγους για τους οποίους το F-35 διατηρεί την υπεροχή του:
1. Οι αντικειμενικοί περιορισμοί των IRST στην πράξη
Τα τουρκικά συστήματα όπως το KARAT ή το TOYGUN είναι σύγχρονα, αλλά η τεχνολογία IRST δεν αποτελεί κανένα «μαγικό ραβδί» εντοπισμού λόγω φυσικών περιορισμών.
Ένας παθητικός αισθητήρας IRST βλέπει μια θερμή κουκκίδα και δίνει την κατεύθυνση, αλλά δεν γνωρίζει την απόσταση. Χωρίς ακριβή απόσταση, ένας αντιαεροπορικός πύραυλος (όπως οι τουρκικοιί Hisar ή ο Bozdoğan) δεν μπορεί να υπολογίσουν το διάνυσμα αναχαίτισης για να πλήξουν το στόχο.
Για να βρει την απόσταση, ο αμυνόμενος πρέπει είτε να ανάψει το ενεργό αποστασιόμετρο Laser (προδίδοντας αμέσως τη θέση του) είτε να κάνει τριγωνισμό με δεύτερο αισθητήρα, κάτι εξαιρετικά δύσκολο σε δυναμικό περιβάλλον μάχης.
Σε αντίθεση με το ραντάρ, η υπέρυθρη ακτινοβολία απορροφάται και διασκορπίζεται δραματικά από τα σύννεφα, την υγρασία και τη βροχή. Στο περιβάλλον του Αιγαίου, οι καιρικές συνθήκες μπορούν να μειώσουν την εμβέλεια εντοπισμού ενός IRST κάτω από το μισό.
2. Το F-35 δεν είναι stealth μόνο στα συστήματα ραντάρ
Η αντίληψη ότι το F-35 έχει «τεράστιο θερμικό ίχνος» είναι ανακριβής. Το αεροσκάφος έχει σχεδιαστεί με ειδική μέριμνα για τη διαχείριση των υπέρυθρων εκπομπών του.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου: NAVTEX σε 5–15 ημέρες
Χρησιμοποιεί το καύσιμό του ως ψυκτικό μέσο για την απορρόφηση της θερμότητας των ηλεκτρονικών, ενώ η εξαγωγή του κινητήρα Pratt & Whitney F135 είναι σχεδιασμένη να αναμιγνύει τα καυσαέρια με ψυχρό αέρα, μειώνοντας δραστικά την απόσταση στην οποία μπορεί να το εντοπίσει ένα IRST σε σχέση με μαχητικά 4ης γενιάς.
Το F-35 επιχειρεί σε απόλυτα παθητική λειτουργία (listening-only), εντοπίζοντας τις εκπομπές των τουρκικών συστημάτων με το σύστημα EW AN/ASQ-239 Barracuda πολύ πριν πλησιάσει στην εμβέλεια των δικών τους υπέρυθρων αισθητήρων.
3. Το Δόγμα: Το F-35 στον εναέριο πόλεμο ως «μαέστρος» και όχι ως "μονομάχος"
Το F-35 δεν θα πετάξει ποτέ μόνο του για να εμπλακεί σε κλειστές αερομαχίες (dogfights) πάνω από τις τουρκικές συστοιχίες αεράμυνας. Η ισχύς του βασίζεται στο Δικτυοκεντρικό Πόλεμο.
Το F-35 διαθέτει το δικό του πανίσχυρο σύστημα 360° υπέρυθρης ανίχνευσης (DAS / EOTS), επιτρέποντάς του να βλέπει πρώτο.
Το μαχητικό αυτό λειτουργεί ως ιπτάμενο κέντρο διοίκησης. Θα εντοπίζει τις θέσεις των τουρκικών IRST και αντιαεροπορικών χωρίς να εκπέμπει ραντάρ, και θα μεταδίδει τις συντεταγμένες σε Rafale ή φρεγάτες Belharra.
Αυτά τα μέσα θα εξαπολύουν βλήματα μακράς ακτίνας (Stand-off) από αποστάσεις ασφαλείας, τυφλώνοντας την άμυνα του αντιπάλου πριν καν το F-35 μπει στο βεληνεκές των τουρκικών αισθητήρων.
Τα συστήματα IRST της Τουρκίας είναι υπολογίσιμα και αναγκάζουν την χώρα μας να αναπτύξει προηγμένες τακτικές.
Ωστόσο, σε καμία περίπτωση δεν ακυρώνουν την εναέρια κυριραχία του αεροσκάφους 5ης γενιάς F-35, διότι το αεροσκάφος αυτό δεν το αγοράζουμε μόνο για την «αόρατη» παρουσία του στα τουρκικά ραντάρ, αλλά για την ικανότητά του να κυριαρχεί στην πληροφορία, να καθοδηγεί τα υπόλοιπα ελληνικά αεροσκάφη και οπλικά συστήματα, και φυσικά να πλήττει κρίσιμους στόχους πριν καν γίνει αντιληπτό.
