Προσθέστε το pentapostagma.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης στην Google. Υπάρχει ένα νέο είδος πολεμικού αεροσκάφους που δεν χρειάζεται διάδρομο, δεν χρειάζεται πιλότο και, θεωρητικά, μπορεί να πετάξει μαζί με ένα F-35, να μεταφέρει όπλα, να εκτελεί ηλεκτρονικό πόλεμο και να συνεχίσει την αποστολή του ακόμη και όταν χαθούν οι επικοινωνίες και το GPS.
Αυτό είναι το X-BAT της Shield AI. Και το ενδιαφέρον είναι ότι πλέον δεν μιλάμε απλώς για ένα concept που παρουσιάστηκε σε μια έκθεση. Η Shield AI έχει ήδη περάσει σε δοκιμές κινητήρα και συστήματος κατευθυνόμενης ώσης, ενώ η πρώτη κάθετη πτήση έχει προγραμματιστεί για το 2026.
Στο προηγούμενο βίντεο μιλήσαμε για το MQ-28 Ghost Bat, το μεγάλο φαβορί που έχει ήδη πραγματοποιήσει πραγματικές πτητικές δοκιμές και εξετάζεται από την Ελλάδα ως πιθανό Collaborative Combat Aircraft για τα μελλοντικά F-35. Τώρα όμως περνάμε στο δεύτερο όνομα που έχει γίνει γνωστό ότι εξετάζεται από την ελληνική πλευρά: το X-BAT, ένα πολύ διαφορετικό και σαφώς πιο φιλόδοξο αεροσκάφος.
Και πάμε να δούμε τι ακριβώς είναι το X-BAT, τι μπορεί να κάνει και κυρίως πώς θα μπορούσε να λειτουργήσει δίπλα στα ελληνικά F-35.
Ποιο Είναι το Χ-ΒΑΤ
Το X-BAT είναι ένα μη επανδρωμένο, αυτόνομο μαχητικό αεροσκάφος κάθετης απογείωσης και προσγείωσης, ή VTOL. Η Shield AI το σχεδιάζει ώστε να μπορεί να επιχειρεί από πλοία, απομακρυσμένα νησιά και πρόχειρες προωθημένες βάσεις, χωρίς να εξαρτάται από έναν συμβατικό διάδρομο.
Και εδώ βρίσκεται μία από τις μεγαλύτερες διαφορές από το Ghost Bat: το MQ-28 έχει σχεδιαστεί ως συμβατικό αεροσκάφος που απαιτεί διάδρομο, ενώ το X-BAT θέλει ουσιαστικά να κάνει τον διάδρομο προαιρετικό.
Οι διαστάσεις που έχει δημοσιοποιήσει η Shield AI είναι επίσης εντυπωσιακές. Το X-BAT έχει άνοιγμα πτερύγων περίπου 39 πόδια, δηλαδή 11,9 μέτρα, επιχειρησιακή οροφή άνω των 50.000 ποδιών και μέγιστη εμβέλεια άνω των 2.000 ναυτικών μιλίων, δηλαδή περισσότερα από 3.700 χιλιόμετρα. Η εταιρεία αναφέρει επίσης δυνατότητα ελιγμών άνω των 4G.
Το πιο σημαντικό όμως είναι το στάδιο ανάπτυξης. Το X-BAT δεν είναι σήμερα επιχειρησιακό αεροσκάφος. Τον Ιούλιο του 2026 η Shield AI και η GE Aerospace ολοκλήρωσαν δοκιμές ενεργοποίησης του κινητήρα F110-GE-129E μαζί με το σύστημα κατευθυνόμενης εξαγωγής AVEN, ένα κρίσιμο βήμα για την κάθετη πτήση. Η εταιρεία αναφέρει πρώτη πτήση το 2026, mission capability από το 2028 και παραγωγή από το 2029.
Άρα, η διαφορά με το XQ-28 εδώ είναι ότι το Ghost Bat βρίσκεται σαφώς πιο κοντά σε ώριμη επιχειρησιακή αξιοποίηση, ενώ το X-BAT είναι ακόμη ένα πρόγραμμα ανάπτυξης με πολύ υψηλότερο τεχνολογικό ρίσκο.
Κινητήρας, Όπλα Και Αισθητήρες
Για την πρόωση του X-BAT έχει επιλεγεί ο F110-GE-129E της GE Aerospace, ένας κινητήρας που έχει χρησιμοποιηθεί επί δεκαετίες σε μαχητικά αεροσκάφη. Στο X-BAT όμως συνδυάζεται με το AVEN, ένα σύστημα κατευθυνόμενης εξαγωγής που επιτρέπει την εκτροπή της ώσης και αποτελεί βασικό στοιχείο για την κάθετη απογείωση και προσγείωση.
Το αεροσκάφος σχεδιάζεται επίσης με εσωτερικές αποθήκες όπλων μεγέθους αντίστοιχου με αυτές του F-35. Η Shield AI αναφέρει δυνατότητα μεταφοράς όπλων κατηγορίας έως 2.000 λιβρών, περίπου 907 κιλών, στις εσωτερικές αποθήκες, ενώ υπάρχουν και εξωτερικά σημεία ανάρτησης για μεγαλύτερο φορτίο όταν η αποστολή δεν απαιτεί χαμηλό ίχνος.
Αυτό σημαίνει ότι το X-BAT δεν σχεδιάζεται απλώς για αναγνώριση. Μπορεί να λειτουργεί ως πλατφόρμα αέρος-αέρος, αέρος-εδάφους, ISR και ηλεκτρονικού πολέμου. Επιπλέον, η Shield AI αναφέρει περίπου 80 kW διαθέσιμης ηλεκτρικής ισχύος, αρκετής ώστε να υποστηρίζει προηγμένα συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου, ραντάρ και αισθητήρες ISR.
Και εδώ η διαφορά με το Ghost Bat είναι ότι το X-BAT δίνει ιδιαίτερα μεγάλη έμφαση στον συνδυασμό μεγάλης ακτίνας δράσης, βαρέος οπλικού φορτίου και δυνατότητας VTOL, αντί να περιορίζεται στην κλασική φιλοσοφία ενός runway-based CCA.
Πώς Συνεργάζεται με το F-35
Εδώ βρίσκεται και το μεγαλύτερο ενδιαφέρον για την Ελλάδα. Σύμφωνα με πρόσφατο δημοσίευμα της Καθημερινής, η Πολεμική Αεροπορία εξετάζει τα MQ-28 Ghost Bat και X-BAT για τον ρόλο του Collaborative Combat Aircraft που θα επιχειρεί μαζί με τα μελλοντικά F-35. Το ίδιο δημοσίευμα αναφέρει έναν σχεδιασμό στον οποίο κάθε F-35 θα μπορούσε να λειτουργεί ως κόμβος ελέγχου για πέντε έως έξι CCAs.
Ας το κάνουμε πρακτικό. Φανταστείτε ένα ελληνικό F-35 να επιχειρεί στο Αιγαίο και να εντοπίζει μια εχθρική απειλή που βρίσκεται αρκετά μακριά. Αντί το F-35 να πλησιάσει μόνο του, ένα ή περισσότερα X-BAT θα μπορούσαν θεωρητικά να προωθηθούν μπροστά, να χρησιμοποιήσουν αισθητήρες για συλλογή πληροφοριών, να αναλάβουν ηλεκτρονικό πόλεμο ή να μεταφέρουν όπλα και να εκτελέσουν μέρος της αποστολής.
Το πλεονέκτημα είναι ότι το ακριβό επανδρωμένο F-35 παραμένει σε διαφορετική θέση, ενώ το μη επανδρωμένο αεροσκάφος αναλαμβάνει μεγαλύτερο μέρος του κινδύνου. Η φιλοσοφία αυτή είναι ακριβώς η λογική των CCAs: να αυξάνεται η μαχητική μάζα χωρίς να αυξάνεται αντίστοιχα ο αριθμός των επανδρωμένων μαχητικών.
Και εδώ υπάρχει μία ακόμη σημαντική διαφορά από το Ghost Bat. Το X-BAT έχει σχεδιαστεί εξαρχής γύρω από το Hivemind, το σύστημα αυτόνομης πλοήγησης της Shield AI. Η εταιρεία υποστηρίζει ότι μπορεί να συνεχίσει να εκτελεί την αποστολή του σε περιβάλλον όπου οι επικοινωνίες ή το GNSS έχουν διακοπεί ή παρεμβληθεί, ενώ μπορεί να συνεργάζεται αυτόνομα με άλλα αεροσκάφη.
Αυτό είναι κρίσιμο για το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, όπου σε μια σοβαρή σύγκρουση δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένο ότι το GPS ή οι ζεύξεις δεδομένων θα λειτουργούν συνεχώς. Ωστόσο, πρέπει να είμαστε ξεκάθαροι: οι πραγματικές επιχειρησιακές επιδόσεις αυτής της αρχιτεκτονικής θα πρέπει να αποδειχθούν σε πτητικές δοκιμές και αξιολογήσεις. Το X-BAT δεν έχει ακόμη περάσει από αυτή τη φάση.
Γιατί μας Ενδιαφέρει
Η Ελλάδα έχει ήδη επιλέξει να αποκτήσει 20 F-35A, με δικαίωμα προαίρεσης για ακόμη 20 αεροσκάφη. Το ενδιαφέρον λοιπόν για ένα CCA δεν είναι απλώς η απόκτηση ενός ακόμη drone. Είναι η δημιουργία ενός ολόκληρου οικοσυστήματος γύρω από τα F-35.
Το X-BAT παρουσιάζει ένα ιδιαίτερο πλεονέκτημα για την ελληνική γεωγραφία: δεν χρειάζεται μεγάλο αεροδρόμιο. Ένα σύστημα που μπορεί να επιχειρεί από μικρότερες, διασπαρμένες τοποθεσίες θα μπορούσε θεωρητικά να μειώσει την εξάρτηση από λίγες μεγάλες αεροπορικές βάσεις. Και αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία σε έναν πόλεμο όπου οι κύριες βάσεις θα αποτελούσαν προφανείς στόχους.
Η Shield AI μάλιστα έχει ήδη αυξήσει την παρουσία της στην Ελλάδα, ενώ τον Ιούνιο του 2026 έγινε γνωστό ότι ο Ελληνικός Στρατός προχώρησε στην απόκτηση V-BAT για αποστολές ISR στο Αιγαίο.
Παράλληλα, τον Ιούλιο του 2026 ο πρόεδρος και συνιδρυτής της Shield AI, Brandon Tseng, επιβεβαίωσε δημόσια ότι η Ελλάδα έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον για το X-BAT.
Επομένως, το X-BAT δεν είναι απλώς ένα θεωρητικό όνομα σε μια λίστα. Υπάρχει πραγματικό ελληνικό ενδιαφέρον, όμως το αεροσκάφος παραμένει υπό ανάπτυξη και πολλά από τα στοιχεία που σήμερα παρουσιάζονται ως στόχοι του προγράμματος θα πρέπει να επιβεβαιωθούν στην πράξη.
Και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο σημείο. Το Ghost Bat είναι σήμερα η πιο ώριμη λύση από τις δύο, με πραγματικές πτητικές δοκιμές και επιχειρησιακές δραστηριότητες. Το X-BAT, από την άλλη, προσφέρει ένα διαφορετικό πακέτο: VTOL, μεγάλη ακτίνα δράσης, βαριά οπλοφορία, ηλεκτρονικό πόλεμο και αυτόνομη λειτουργία σε ένα ενιαίο αεροσκάφος.
Το ποιο από τα δύο θα καταλήξει τελικά δίπλα στα ελληνικά F-35 θα εξαρτηθεί από την ωριμότητα, το κόστος, την πιστοποίηση, τη διαλειτουργικότητα με τα ελληνικά και συμμαχικά συστήματα και φυσικά από το τι ακριβώς θα μπορεί να κάνει κάθε πλατφόρμα όταν έρθει η ώρα της πραγματικής αξιολόγησης.
