Υπάρχει ένα νέο όπλο που τις τελευταίες εβδομάδες εμφανίζεται όλο και συχνότερα σε ελληνικά και διεθνή δημοσιεύματα γύρω από τα εξοπλιστικά της χώρας και, αν οι πληροφορίες επιβεβαιωθούν, θα μπορούσε να αλλάξει σημαντικά τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο. Ο λόγος για τον ινδικό πύραυλο κρουζ μεγάλης εμβέλειας LR-LACM, γνωστό και ως Nirbhay. Ένα όπλο σχεδιασμένο όχι για να καταρρίπτει αεροσκάφη ούτε για να αντιμετωπίζει άρματα μάχης, αλλά για κάτι πολύ πιο στρατηγικό: να μπορεί να πλήξει κρίσιμες στρατιωτικές και υποδομιακές εγκαταστάσεις βαθιά μέσα στην εχθρική επικράτεια.
Σύμφωνα με τις τελευταίες αναφορές, το ελληνικό υπουργείο άμυνας εξετάζει διάφορες επιλογές συνεργασίας με την Ινδία στον τομέα των πυραυλικών συστημάτων και μέσα σε αυτά έχει εμφανιστεί και το όνομα του LR-LACM. Πρόκειται για ένα όπλο που έχει δημιουργηθεί με φιλοσοφία αντίστοιχη με γνωστούς δυτικούς και ρωσικούς πυραύλους κρουζ: χαμηλή πτήση, μεγάλη ακρίβεια, δυνατότητα προσβολής στόχων σε μεγάλες αποστάσεις και κυρίως δυνατότητα να λειτουργεί αποτρεπτικά πριν καν χρησιμοποιηθεί.
Αν τελικά η Ελλάδα κινηθεί προς μια τέτοια κατεύθυνση, τότε δεν θα μιλάμε απλώς για έναν ακόμη πύραυλο στο οπλοστάσιο των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων. Θα μιλάμε για ένα νέο επίπεδο στρατηγικής κρούσης.
Πόσο ισχυρός είναι όμως ο ινδικός πύραυλος και πώς θα βοηθήσει τον ελληνικό στρατό έναντι της Τουρκίας;
Ποιος Είναι ο Nirbhay
Ο LR-LACM ή Long Range Land Attack Cruise Missile αποτελεί την εξέλιξη του ινδικού προγράμματος Nirbhay. Η Ινδία εδώ και χρόνια επενδύει στην ανάπτυξη εγχώριων πυραυλικών δυνατοτήτων ώστε να μειώσει την εξάρτησή της από ξένους προμηθευτές και να αποκτήσει πλήρες φάσμα στρατηγικών όπλων.
Ο συγκεκριμένος πύραυλος αναπτύχθηκε με βασική αποστολή να μπορεί να διαπερνά την εχθρική αεράμυνα και να προσβάλλει στόχους μεγάλης αξίας βαθιά στο εσωτερικό της αντίπαλης χώρας. Η λογική είναι απλή: αντί να χρειάζεται να στείλεις αεροσκάφη μέσα σε ένα προστατευμένο περιβάλλον, εκτοξεύεις έναν πύραυλο από μεγάλη απόσταση και αυτός αναλαμβάνει να ολοκληρώσει την αποστολή.
Η πιθανή ελληνική εμπλοκή σε ένα τέτοιο πρόγραμμα προκαλεί ενδιαφέρον επειδή μέχρι σήμερα η Ελλάδα διαθέτει ισχυρές δυνατότητες αεροπορικής κρούσης αλλά περιορισμένες επιλογές χερσαίας στρατηγικής προσβολής μεγάλου βεληνεκούς. Ένας πύραυλος τέτοιου τύπου θα μπορούσε να καλύψει αυτό το κενό.
Οι Δυνατότητες
Ας δούμε όμως τι ακριβώς προσφέρει ο LR-LACM.
Οι δημόσια διαθέσιμες πληροφορίες κάνουν λόγο για εμβέλεια που εκτιμάται ότι ξεπερνά τα 1.000 χιλιόμετρα και πιθανώς φτάνει ακόμη υψηλότερα στις νεότερες εκδόσεις. Αυτό από μόνο του είναι εξαιρετικά σημαντικό γιατί επιτρέπει εκτοξεύσεις πολύ μακριά από τη γραμμή επαφής.
Ο πύραυλος χρησιμοποιεί κινητήρα turbofan, κάτι που του δίνει υψηλή αποδοτικότητα και δυνατότητα παρατεταμένης πτήσης. Σε αντίθεση με βαλλιστικούς πυραύλους που ακολουθούν πολύ πιο προβλέψιμη τροχιά, οι πύραυλοι κρουζ πετούν χαμηλά, ακολουθούν το ανάγλυφο του εδάφους και είναι δυσκολότερο να εντοπιστούν.
Η ταχύτητά του θεωρείται υποηχητική αλλά αυτό δεν αποτελεί μειονέκτημα για την αποστολή του. Ο στόχος δεν είναι να φτάσει γρήγορα αλλά να φτάσει χωρίς να εντοπιστεί.
Στο κομμάτι της καθοδήγησης, εκτιμάται ότι χρησιμοποιούνται συνδυαστικά αδρανειακά συστήματα πλοήγησης, δορυφορική υποστήριξη και τελική καθοδήγηση υψηλής ακρίβειας. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να χτυπήσει συγκεκριμένες εγκαταστάσεις και όχι απλώς μια γενική περιοχή.
Η εκρηκτική κεφαλή υπολογίζεται περίπου στα 200 έως 300 κιλά ανάλογα με την έκδοση και μπορεί να χρησιμοποιηθεί εναντίον κέντρων διοίκησης, αποθηκών καυσίμων, βάσεων αεροσκαφών, ραντάρ, αντιαεροπορικών συστημάτων, λιμενικών εγκαταστάσεων και άλλων στόχων υψηλής αξίας.
Ένα ακόμη κρίσιμο σημείο είναι ο τρόπος εκτόξευσης. Το πιθανότερο σενάριο για την Ελλάδα θα ήταν κινητοί χερσαίοι εκτοξευτές. Αυτό δίνει μεγάλη ευελιξία. Οι μονάδες μπορούν να μετακινούνται συνεχώς και να είναι δύσκολο να εντοπιστούν πριν εκτελέσουν βολή.
Game Changer για την Ελλάδα
Εδώ βρίσκεται και το πιο ενδιαφέρον επιχειρησιακά κομμάτι.
Αν υποθέσουμε ότι η Ελλάδα αποκτούσε LR-LACM με εμβέλεια περίπου 1.000 χιλιομέτρων και αυτοί αναπτύσσονταν σε περιοχές της ηπειρωτικής χώρας ή μεγάλων νησιών του Αιγαίου, τότε η εικόνα αλλάζει σημαντικά.
Με τέτοια εμβέλεια, μεγάλο μέρος της δυτικής και κεντρικής Τουρκίας θα μπορούσε θεωρητικά να βρίσκεται εντός ακτίνας προσβολής. Αυτό περιλαμβάνει αεροπορικές βάσεις, στρατιωτικά αεροδρόμια, κέντρα διοίκησης, αποθήκες πυρομαχικών, ναυτικές εγκαταστάσεις και κρίσιμα στοιχεία αεράμυνας.
Το σημαντικό όμως δεν είναι μόνο αν μπορεί να χτυπήσει έναν στόχο. Το σημαντικό είναι ότι ο αντίπαλος θα αναγκαστεί να διαθέσει πολύ περισσότερους πόρους για προστασία και διασπορά.
Σήμερα μεγάλο μέρος της στρατηγικής ισχύος βασίζεται στην ικανότητα να δημιουργείς αβεβαιότητα στον αντίπαλο. Αν γνωρίζει ότι ακόμη και σε περίπτωση που αποκτήσει τοπική υπεροχή σε μια περιοχή, υπάρχουν συστήματα που μπορούν να πλήξουν κρίσιμες υποδομές εκατοντάδες χιλιόμετρα πίσω από το μέτωπο, τότε οι υπολογισμοί του αλλάζουν.
Για την Ελλάδα ειδικά, ένας τέτοιος πύραυλος θα μπορούσε να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς την Πολεμική Αεροπορία και όχι να την αντικαταστήσει. Τα μαχητικά θα συνεχίσουν να έχουν τον βασικό ρόλο στην αεροπορική κυριαρχία, όμως οι πύραυλοι μεγάλης εμβέλειας θα προσθέσουν μια νέα διάσταση στρατηγικής αποτροπής.
Υπάρχει επίσης το στοιχείο του κόστους ανά αποστολή. Η αποστολή μαχητικών αεροσκαφών απαιτεί σχεδιασμό, προσωπικό, υποστήριξη και αυξημένο ρίσκο. Ένας πύραυλος μπορεί να εκτοξευθεί άμεσα χωρίς να εκτεθεί πλήρωμα.
Βέβαια υπάρχουν και περιορισμοί. Η αποτελεσματικότητα ενός τέτοιου όπλου εξαρτάται από την ποιότητα πληροφοριών, τη διαθεσιμότητα στόχων και την ικανότητα να αντιμετωπίσει σύγχρονα αντιαεροπορικά συστήματα. Δεν αποτελεί μαγική λύση αλλά πολλαπλασιαστή ισχύος.
Κόστος και Χρονοδιάγραμμα
Περνάμε τώρα στο ερώτημα που συνήθως ενδιαφέρει περισσότερο: πόσο θα κόστιζε κάτι τέτοιο;
Δεν υπάρχουν επίσημα στοιχεία για πιθανή ελληνική αγορά, όμως μπορούμε να κάνουμε μια λογική εκτίμηση με βάση αντίστοιχα προγράμματα.
Αν η Ελλάδα επέλεγε μια αρχική επιχειρησιακή προμήθεια, ένα ρεαλιστικό σενάριο θα μπορούσε να περιλαμβάνει αρκετές δεκάδες έως λίγες εκατοντάδες πυραύλους μαζί με εκτοξευτές, υποστήριξη, εκπαίδευση και απόθεμα ανταλλακτικών.
Σε οικονομικό επίπεδο, ένα τέτοιο πρόγραμμα θα μπορούσε να κινηθεί σε κλίμακα αρκετών εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ και ενδεχομένως να πλησιάσει ή να ξεπεράσει το ένα δισεκατομμύριο ανάλογα με τον αριθμό, τη διαμόρφωση και πιθανή συμπαραγωγή.
Όσο για το χρονοδιάγραμμα, ακόμη και αν λαμβανόταν απόφαση μέσα στα επόμενα χρόνια, η πλήρης επιχειρησιακή ένταξη πιθανότατα θα απαιτούσε αρκετά χρόνια μέχρι να ολοκληρωθούν δοκιμές, υποδομές, εκπαίδευση και παραδόσεις.
Αυτό σημαίνει ότι δεν μιλάμε για μια λύση άμεσης εφαρμογής αλλά για επένδυση στρατηγικής δεκαετίας.
Το ερώτημα τελικά δεν είναι αν η Ελλάδα χρειάζεται περισσότερους πυραύλους. Το ερώτημα είναι αν θέλει να αποκτήσει για πρώτη φορά μια πραγματική δυνατότητα χτυπήματος σε μεγάλο βάθος με χερσαία μέσα.
Και αν ο LR-LACM καταφέρει να προσφέρει αυτό σε λογικό κόστος, τότε ίσως πράγματι να μιλάμε για ένα από τα πιο ενδιαφέροντα εξοπλιστικά προγράμματα των επόμενων ετών.
