Η ρύση του Λοχαγού Σταυριανάκου στην Κύπρο στην μάχη της ΕΛΔΥΚ είναι παντοτινή .Το απόσπασμα αυτό αποτυπώνει μία από τις πιο συγκλονιστικές και ηρωικές στιγμές της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας, κατά τη μάχη του στρατοπέδου της ΕΛΔΥΚ (Ελληνική Δύναμη Κύπρου) στον Γερόλακκο κατά τη δεύτερη φάση της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο, τον Αύγουστο του 1974.
Η Μάχη του Στρατοπέδου της ΕΛΔΥΚ (14-16 Αυγούστου 1974) αποτελεί μια από τις πιο ηρωικές σελίδες της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Μόλις 318 άνδρες, υπό τον υποδιοικητή Παναγιώτη Σταυρουλόπουλο, απέκρουσαν 6.900 Τούρκους στρατιώτες που διέθεταν αεροπορία και άρματα μάχης, διασώζοντας έτσι τον δυτικό τομέα της Λευκωσίας.
Το Στρατόπεδο της ΕΛΔΥΚ, που βρισκόταν δυτικά της Λευκωσίας στην περιοχή του Γερόλακκου, αποτέλεσε το κύριο θέατρο μιας άνισης αλλά επικής σύγκρουσης. Τον Αύγουστο του 1974, οι μόλις 300 περίπου εναπομείναντες υπερασπιστές της Δύναμης δέχθηκαν σφοδρές αεροπορικές επιθέσεις και πυρά πυροβολικού, ενώ περικυκλώθηκαν από επίλεκτες τουρκικές ταξιαρχίες.
Αν και οι Τούρκοι υπερτερούσαν καταλυτικά σε οπλισμό και αριθμούς, το στρατόπεδο δεν παραδόθηκε. Οι άνδρες της ΕΛΔΥΚ έδωσαν σώμα με σώμα μάχες για να κρατήσουν τις θέσεις τους, προκαλώντας βαριές απώλειες στον εχθρό και γράφοντας μια από τις πιο λαμπρές σελίδες της σύγχρονης ελληνικής στρατιωτικής ιστορίας.
Λοχίας σε Λγο Σταυριανάκο: «Πείτε μου, κύριε Λοχαγέ, τι προσποιούμαστε εμείς οι λίγοι εδώ; Οι 300 του Λεωνίδα;
Πάμε, οι Τούρκοι έρχονται σύντομα… Είναι τόσοι πολλοί που, όσο κι αν πολεμήσουμε, δεν θα μπορέσουμε να τους σταματήσουμε»
Λγος Σταυριανάκος: "Άκουσέ με, Λοχία. Είμαστε Έλληνες στρατιώτες, αυτή είναι η Ελλάδα, και θα πολεμήσουμε μέχρι τον τελευταίο άνδρα. Ας περάσουν τα τουρκικά τανκς από πάνω μας".
Λοχαγός Μηχανικού Σωτήριος Σταυριανάκος.
Ο Λοχαγός Μηχανικού Σωτήριος Σταυριανάκος (καταγόμενος από το Σκουτάρι Μάνης) έπεσε μαχόμενος στις 16 Αυγούστου 1974, υπερασπιζόμενος το στρατόπεδο με ελάχιστους άνδρες απέναντι σε συντριπτικά υπέρτερες δυνάμεις πεζικού και αρμάτων μάχης.
Ο Λοχαγός Σταυριανάκος είχε δικαίωμα μετάθεσης πριν από την εισβολή, αλλά αρνήθηκε να εγκαταλείψει την Κύπρο και τους στρατιώτες του, τους οποίους αποκαλούσε «μεγάλα του παιδιά».
Ο διάλογος με τον λοχία του αναδεικνύει την απόλυτη συνείδηση του καθήκοντος. Παρά τη βεβαιότητα του θανάτου («τα τανκς θα περάσουν από πάνω μας»), επέλεξε τη θυσία αντί της συνθηκολόγησης.
Η αναφορά στους 300 του Λεωνίδα δεν ήταν σχήμα λόγου· ο Σταυριανάκος σκοτώθηκε από βολή πυροβόλου τουρκικού άρματος μάχης, τη στιγμή που επιχειρούσε να εξουδετερώσει το πλήρωμά του με το ατομικό του τυφέκιο.
Ο ήρωας Λοχαγός τάφηκε στον Τύμβο της Μακεδονίτισσας και προήχθη τιμητικά στον βαθμό του Αντιστρατήγου
