Στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών μεταφέρει η Κυπριακή Δημοκρατία τη νέα αντιπαράθεση με την Τουρκία για την κατασκευή υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου προς τα κατεχόμενα. Με επίσημη επιστολή στον Γενικό Γραμματέα Αντόνιο Γκουτέρες, η Λευκωσία καταγγέλλει ότι τουρκικά ερευνητικά σκάφη πραγματοποίησαν εργασίες χωρίς τη συγκατάθεσή της, παραβιάζοντας, σύμφωνα με την κυπριακή πλευρά, την κυριαρχία και τα κυριαρχικά της δικαιώματα.
Η επιστολή φέρει ημερομηνία 21 Οκτωβρίου 2026 και υπογράφεται από τη Μόνιμη Αντιπρόσωπο της Κύπρου στον ΟΗΕ, πρέσβειρα Μαρία Μιχαήλ. Αποτελεί συνέχεια προηγούμενης διπλωματικής παρέμβασης, τον Αύγουστο, με την οποία η Λευκωσία αμφισβήτησε τη νομιμότητα της συμφωνίας που υπέγραψαν στις 10 Ιουλίου η Τουρκία και το κατοχικό καθεστώς.
Στο επίκεντρο βρίσκεται ο σχεδιαζόμενος αγωγός φυσικού αερίου, συνολικού μήκους περίπου 101 χιλιομέτρων, που προβλέπεται να συνδέσει την περιοχή Αναμούρ της Τουρκίας με το Τεκνετζίκ, ανατολικά της κατεχόμενης Κερύνειας.

Το Oruç Reis και οι έρευνες χωρίς τη συγκατάθεση της Λευκωσίας
Σύμφωνα με την κυπριακή επιστολή, στις 30 Σεπτεμβρίου η Τουρκία εξέδωσε ναυτιλιακή αναγγελία για τη διεξαγωγή επιστημονικών ερευνών και υποθαλάσσιων εργασιών από τα σκάφη Oruç Reis, Denar Pathfinder, Denar Echo και Kırıcı.
Οι δραστηριότητες είχαν προγραμματιστεί για το διάστημα από 1 έως 25 Οκτωβρίου και βρίσκονταν σε εξέλιξη κατά τη σύνταξη της διπλωματικής επιστολής.
Η Λευκωσία υποστηρίζει ότι οι εργασίες πραγματοποιήθηκαν εντός της αιγιαλίτιδας ζώνης, της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης και της υφαλοκρηπίδας της Κυπριακής Δημοκρατίας, χωρίς προηγούμενη άδεια.
Μάλιστα, η κυπριακή πλευρά χαρακτηρίζει τις συγκεκριμένες δραστηριότητες ένα ακόμη βήμα προς την υλοποίηση του σχεδιαζόμενου αγωγού.
Οι έρευνες δεν περιορίζονται, πάντως, στην αρχική ναυτιλιακή αναγγελία. Στις 26 Οκτωβρίου τέθηκε σε ισχύ νέα τουρκική NAVTEX, με διάρκεια έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, για υποθαλάσσιες εργασίες σε δώδεκα σημεία.
Στη νεότερη αναγγελία περιλαμβάνονται τα Denar Pathfinder, Denar Echo, Denar Explorer και Kırıcı, χωρίς να αναφέρεται το Oruç Reis.

Η νομική επιχειρηματολογία της Κύπρου
Στην επιστολή προς τον ΟΗΕ, η Κυπριακή Δημοκρατία επικαλείται διατάξεις της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Ειδικότερα, παραπέμπει στα άρθρα 2 και 19 για την κυριαρχία του παράκτιου κράτους στην αιγιαλίτιδα ζώνη, υπογραμμίζοντας ότι η διενέργεια ερευνών και η κατασκευή υποθαλάσσιου αγωγού στα χωρικά ύδατα απαιτούν τη συγκατάθεσή της.
Για τις δραστηριότητες στην ΑΟΖ και στην υφαλοκρηπίδα, η Λευκωσία επικαλείται επιπλέον τα άρθρα 58 και 79, υποστηρίζοντας ότι πρέπει να γίνονται σεβαστά τα δικαιώματά της όσον αφορά τους φυσικούς πόρους, τη δικαιοδοσία της και την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
Η Τουρκία δεν έχει προσχωρήσει στη Σύμβαση, ενώ η κυπριακή πλευρά επισημαίνει ότι οι συγκεκριμένοι κανόνες αποτυπώνουν και αρχές του εθιμικού διεθνούς δικαίου.
«Μη αναστρέψιμα τετελεσμένα» στα κατεχόμενα
Πέρα από τις θαλάσσιες έρευνες, η Κυπριακή Δημοκρατία προειδοποιεί για τις μακροπρόθεσμες συνέπειες της κατασκευής του αγωγού.
Κατά τη Λευκωσία, μια μόνιμη ενεργειακή σύνδεση με την Τουρκία θα ενίσχυε την οικονομική και στρατηγική εξάρτηση των κατεχομένων, δημιουργώντας νέα δεδομένα που θα ήταν δύσκολο να ανατραπούν στο μέλλον.
Η κυπριακή κυβέρνηση συνδέει αυτή την εξέλιξη με την προσπάθεια εδραίωσης της τουρκικής παρουσίας στο βόρειο τμήμα του νησιού.
Η Άγκυρα, από την πλευρά της, παρουσιάζει το έργο ως ενεργειακή υποδομή που θα ενισχύσει την ασφάλεια εφοδιασμού των Τουρκοκυπρίων. Ο σχεδιασμός προβλέπει αμφίδρομη μεταφορά φυσικού αερίου και έχει ως στόχο τη λειτουργία του έργου το 2028.

Η απαίτηση προς την Άγκυρα και το αίτημα στον ΟΗΕ
Η Κυπριακή Δημοκρατία ζητεί την άμεση παύση κάθε δραστηριότητας που συνδέεται με την υλοποίηση της συμφωνίας Τουρκίας και κατοχικού καθεστώτος.
Παράλληλα, επαναλαμβάνει ότι αποτελεί το μοναδικό διεθνώς αναγνωρισμένο κράτος στο νησί και διατηρεί την κυριαρχία της επί ολόκληρου του εδάφους και της αιγιαλίτιδας ζώνης της, καθώς και τα αντίστοιχα κυριαρχικά δικαιώματα στην ΑΟΖ και στην υφαλοκρηπίδα.
Η Λευκωσία ζητεί να διανεμηθεί η επιστολή ως επίσημο έγγραφο της Γενικής Συνέλευσης και να δημοσιευθεί από τα αρμόδια όργανα των Ηνωμένων Εθνών.
Το έγγραφο έχει καταχωριστεί με αριθμό A/81/449.
Η νέα διπλωματική παρέμβαση έρχεται ενώ η Τουρκία συνεχίζει τις προπαρασκευαστικές ενέργειες για τον αγωγό και η Κυπριακή Δημοκρατία επιχειρεί να αποτρέψει την υλοποίησή του μέσω των διεθνών θεσμών και των διαθέσιμων ειρηνικών μέσων.