Η παρουσία του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, στην Κύπρο για τη διερεύνηση του εδάφους γύρω από το Κυπριακό, αποτέλεσε την ιδανική αφορμή για τη νέα επίδειξη αναθεωρητισμού από την πλευρά της Άγκυρας. Ο πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, επέλεξε να δυναμιτίσει το κλίμα πριν καν ολοκληρωθούν οι επαφές του επικεφαλής του διεθνούς οργανισμού με τον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, και τον Τουρκοκύπριο ηγέτη, Τουφάν Ερχιουρμάν.
Μέσα από το βήμα του υπουργικού συμβουλίου, ο Τούρκος πρόεδρος εξαπέλυσε στοχευμένες απειλές με πολλαπλούς αποδέκτες –την Αθήνα, τη Λευκωσία, αλλά και το Ισραήλ– καθιστώντας σαφές πως η Τουρκία δεν προτίθεται να κάνει βήμα πίσω από τις παράνομες διεκδικήσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ο εκνευρισμός για τις στρατιωτικές συμμαχίες της Λευκωσίας
Πίσω από τη ρητορική περί προστασίας των δικαιωμάτων των Τουρκοκυπρίων, κρύβεται ο βαθύς στρατηγικός εκνευρισμός της Άγκυρας για την αναβάθμιση του γεωπολιτικού ρόλου της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν διεμήνυσε σε αυστηρό τόνο πως η Τουρκία παρακολουθεί στενά κάθε προσπάθεια μετατροπής της Κύπρου σε πεδίο νέων στρατιωτικών δομών.
Αν και απέφυγε να κατονομάσει συγκεκριμένα κράτη, η αιχμή αφορά ξεκάθαρα την εμβάθυνση των αμυντικών σχέσεων της Λευκωσίας με τις ΗΠΑ, τη Γαλλία και το Ισραήλ. Η τουρκική ηγεσία αντιλαμβάνεται πως η ενισχυμένη στρατιωτική παρουσία δυτικών δυνάμεων στο νησί ακυρώνει στην πράξη τον ρόλο του δήθεν «εγγυητή» που πασχίζει να διατηρήσει, δημιουργώντας ένα αδιαπέραστο γεωστρατηγικό τείχος.
Το προκάλυμμα της κυριαρχικής ισότητας και η διχοτόμηση
Την ώρα που ο διεθνής παράγοντας αναζητά χαραμάδες διπλωματικής συνεννόησης, η τουρκική πλευρά θέτει εκβιαστικά προαπαιτούμενα. Ο Τούρκος πρόεδρος επανέλαβε το πάγιο, παράνομο αφήγημα πως καμία πρωτοβουλία στην Ανατολική Μεσόγειο δεν έχει τύχη εάν αγνοεί την «κυριαρχική ισότητα» του ψευδοκράτους. Πρόκειται για το γνωστό διπλωματικό τέχνασμα της Άγκυρας, το οποίο απαιτεί την εκ των προτέρων αναγνώριση των τετελεσμένων της εισβολής ως απόλυτη προϋπόθεση για οποιαδήποτε συζήτηση.
Η προειδοποίησή του πως η Τουρκία δεν θα επιτρέψει ποτέ να επαναληφθούν τα «παλιά δεινά», εργαλειοποιεί ξεδιάντροπα το παρελθόν για να νομιμοποιήσει τη συνεχιζόμενη στρατιωτική κατοχή του βόρειου τμήματος του νησιού. Για τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, η διατήρηση των κατοχικών στρατευμάτων στην Κύπρο πωλείται στο εσωτερικό του ακροατήριο ως αδιαπραγμάτευτο ζήτημα εθνικής ασφάλειας.
Το ενεργειακό ριφιφί και ο υποθαλάσσιος αγωγός
Το τουρκικό σχέδιο πλήρους ενσωμάτωσης των κατεχομένων δεν περιορίζεται μόνο στη στρατιωτική παρουσία, αλλά επεκτείνεται και στον ενεργειακό ασφυκτικό εναγκαλισμό. Ο Τούρκος πρόεδρος φρόντισε να προβάλει τον σχεδιασμό της Άγκυρας για την κατασκευή ενός νέου υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου, ο οποίος θα συνδέει απευθείας την Τουρκία με το κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου.
Η συγκεκριμένη κίνηση αποτελεί κατάφωρη παραβίαση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας και εντάσσεται οργανικά στην ευρύτερη στρατηγική της «Γαλάζιας Πατρίδας». Η Άγκυρα επιχειρεί να δημιουργήσει νέα τετελεσμένα στον ενεργειακό χάρτη της Ανατολικής Μεσογείου, επιδιώκοντας να καταστήσει το ψευδοκράτος απόλυτα εξαρτημένο από το τουρκικό ενεργειακό δίκτυο. Με αυτόν τον τρόπο, τορπιλίζει οριστικά κάθε προοπτική ανεξάρτητης και βιώσιμης επανένωσης του νησιού, επιχειρώντας να μετατρέψει τα κατεχόμενα σε ενεργειακό προτεκτοράτο της.