Σε πεδίο οξείας γεωπολιτικής αντιπαράθεσης και επικίνδυνης διπλωματικής κλιμάκωσης μετατρέπεται εκ νέου η Ανατολική Μεσόγειος. Η απόφαση της ελληνικής κυβέρνησης να αδειοδοτήσει και να εκδώσει τη ναυτική οδηγία για την επανέναρξη των βυθομετρικών ερευνών του έργου της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου (Great Sea Interconnector - GSI) προκάλεσε άμεση νευρική κρίση στην Άγκυρα.
Σύσσωμος ο τουρκικός Τύπος, με πρωτοστάτες τις εφημερίδες Sözcü και Hürriyet, προειδοποιεί ανοιχτά για το ενδεχόμενο μιας «δεύτερης κρίσης τύπου Κάσου», βάζοντας στο στόχαστρο το γαλλικό ερευνητικό πλοίο «VB Abeille Marengo» και επιχειρώντας να αμφισβητήσει τα κυριαρχικά δικαιώματα Ελλάδας και Κύπρου.
Το παρασκήνιο της ελληνικής αδειοδότησης και η τουρκική αντίδραση
Η Αθήνα κινήθηκε με ταχύτητα και απόλυτη προσήλωση στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας. Κατόπιν αίτησης της γαλλικής εταιρείας Nexans και θετικής γνωμοδότησης της αρμόδιας Διυπουργικής Επιτροπής, ο Υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης υπέγραψε τη σχετική απόφαση, ενώ ο Σταθμός Ηρακλείου εξέδωσε τη NAVTEX 1411/26, η οποία καλύπτει τις έρευνες μέχρι τις 6 Μαρτίου 2027. Σχεδόν ταυτόχρονα, σε πλήρη συντονισμό με την Αθήνα, η Κυπριακή Δημοκρατία εξέδωσε τη δική της αναγγελία για την κυπριακή ΑΟΖ.
Η τουρκική απάντηση υπήρξε ακαριαία και επιθετική. Ο ναυτικός σταθμός της Αττάλειας εξέδωσε την αντι-NAVTEX 1105/26, υποστηρίζοντας παράνομα ότι τμήματα της περιοχής ερευνών ανατολικά και νότια της Κάσου βρίσκονται εντός της «τουρκικής υφαλοκρηπίδας», όπως η Άγκυρα τη δήλωσε μονομερώς στον ΟΗΕ τον Μάρτιο του 2020 (επιστολή A/74/757). Παράλληλα με το ντελίριο ανακοινώσεων του τουρκικού ΥΠΕΞ, η Άγκυρα έστειλε μη επανδρωμένο αεροσκάφος (UAV) να εκτελεί κύκλους επιτήρησης νότια της Καρπάθου, υπογραμμίζοντας την πρόθεσή της να παρακολουθεί στενά τις κινήσεις του γαλλικού σκάφους.
Πίεση στο Παρίσι και η εμπλοκή της Meridiam
Ιδιαίτερο βάρος αποδίδουν τα τουρκικά δημοσιεύματα στη διπλωματική έφοδο που πραγματοποιεί η Άγκυρα προς το Παρίσι. Η Τουρκία επιχειρεί να ασκήσει ασφυκτικές πιέσεις στη Γαλλία, καθώς στο έργο εμπλέκεται ενεργά ο γαλλικός επενδυτικός όμιλος Meridiam.
Σύμφωνα με την Hürriyet, η τουρκική πλευρά απαιτεί γραπτή ενημέρωση και υποβολή αιτήματος άδειας από τη γαλλική εταιρεία προς τις τουρκικές Αρχές. Η Άγκυρα επιχειρεί να στήσει ένα επικίνδυνο διπλωματικό «παζάρι»: επιδιώκει να αποσπάσει ένα τυπικό αίτημα από τους Γάλλους, το οποίο στη συνέχεια θα παρουσιάσει στο εσωτερικό της ως «αναγνώριση» των τουρκικών διεκδικήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο.
Μνήμες από το θερμό επεισόδιο του 2024 και οι εμπρηστικές δηλώσεις Γκιουρντενίζ
Η εφημερίδα Sözcü συνδέει τις τρέχουσες εξελίξεις με το εφιαλτικό προηγούμενο του Ιουλίου 2024, όταν το ιταλικό ερευνητικό πλοίο «Ievoli Relume» βρέθηκε αντιμέτωπο με τουρκικές φρεγάτες στην περιοχή της Κάσου, προκαλώντας την άμεση κινητοποίηση των μονάδων του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού.
Στο ίδιο δημοσίευμα φιλοξενούνται οι ακραία εμπρηστικές δηλώσεις του απόστρατου υποναυάρχου Τζεμ Γκιουρντενίζ —αρχιτέκτονα του ανυπόστατου δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας»— ο οποίος κατηγορεί ανοιχτά την Αθήνα ότι επιχειρεί να ακυρώσει τα τουρκικά δικαιώματα μέσω τεχνικών έργων υποδομής.
Αποστομωτική απάντηση από την Αθήνα: «Δεν ζητάμε την άδεια κανενός!»
Απέναντι στον τουρκικό εκβιασμό, διπλωματικές πηγές στην Αθήνα ξεκαθαρίζουν σε όλους τους τόνους ότι η Ελλάδα είναι η μόνη αρμόδια αδειοδοτούσα αρχή για την περιοχή και ότι οι εργασίες του γαλλικού «Abeille Marengo» θα διεξαχθούν κανονικά βάσει του επιχειρησιακού σχεδιασμού.
«Το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας είναι σαφές και δεν χωρεί διαφορετικών ερμηνειών. Η Ελλάδα έπραξε αυτό που όφειλε και δεν πρόκειται να υποκύψει σε αυθαίρετους εκβιασμούς», τονίζουν διπλωματικές πηγές.
Η αποφασιστικότητα της Αθήνας να προστατεύσει το έργο με κάθε μέσο, σε συνδυασμό με την τακτική της Άγκυρας να προκαλεί τεχνητή ένταση, διαμορφώνουν ένα εξαιρετικά εύφλεκτο σκηνικό, με τα βλέμματα όλων να είναι στραμμένα στο αν η Τουρκία θα αποτολμήσει νέα στρατιωτική προβοκάτσια στα νερά της Κάσου.