Προσθέστε το pentapostagma.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης στην Google. Η επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα άφησε πίσω της ένα διπλό αποτύπωμα. Από τη μία, η Ελλάδα παρουσιάστηκε ως κρίσιμος σύμμαχος των ΗΠΑ, με νέες δεσμεύσεις σε άμυνα, ενέργεια και ασφάλεια. Από την άλλη, όταν η συζήτηση έφτασε στα δύσκολα —στην Τουρκία, στο καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου και στις λεπτές ισορροπίες της Ανατολικής Μεσογείου— ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών απέφυγε τις απόλυτες διατυπώσεις.
Αυτό είναι και το πραγματικό «ταμείο» της επίσκεψης, βαθύτερη στρατηγική συνεργασία, αλλά χωρίς τη δημόσια αμερικανική τοποθέτηση που πολλοί στην Αθήνα περίμεναν απέναντι στην Άγκυρα.
Στα εύκολα, θερμά λόγια – στα δύσκολα, προσεκτικές αποστάσεις
Ο Ρούμπιο δεν έκρυψε τη σημασία που αποδίδει η Ουάσιγκτον στην Ελλάδα. Χαρακτήρισε τη χώρα σημαντικό σύμμαχο και πυλώνα σταθερότητας, ενώ οι δύο πλευρές επιβεβαίωσαν την πρόθεσή τους να εμβαθύνουν τη συνεργασία σε άμυνα, ενέργεια, εμπόριο και ασφάλεια.
Όταν όμως ρωτήθηκε για ενεργειακά έργα και ζητήματα που αγγίζουν άμεσα τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, απέφυγε να κατονομάσει συγκεκριμένες χώρες και μίλησε για «πολύ λεπτές καταστάσεις». Παράλληλα, άφησε να εννοηθεί ότι τέτοια ζητήματα είναι προτιμότερο να αντιμετωπίζονται μέσω ιδιωτικής διπλωματίας και όχι μπροστά στις κάμερες.
Το καλώδιο έμεινε χωρίς καθαρή αμερικανική «ομπρέλα»
Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου αποτελεί εδώ και καιρό πεδίο έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Αθήνα επιδιώκει τη συνέχιση του έργου, ενώ η Άγκυρα έχει εκφράσει αντιρρήσεις για έρευνες και εργασίες σε περιοχές που η ίδια θεωρεί ότι εμπίπτουν σε τουρκικές διεκδικήσεις.
Στη συγκεκριμένη ερώτηση, ο Ρούμπιο μίλησε γενικά για τη σημασία των ενεργειακών διαδρόμων και για την αφοσίωση των ΗΠΑ σε έργα που ενισχύουν τη διασυνδεσιμότητα. Δεν έδωσε όμως δημόσια μια ευθεία απάντηση του τύπου “η Τουρκία δεν μπορεί να εμποδίσει το έργο”. Αυτό είναι το σημείο που ξεχώρισε περισσότερο από τη συνέντευξη Τύπου.
Οι ΗΠΑ πήραν βαθύτερη συνεργασία – η Ελλάδα τι πήρε στα ελληνοτουρκικά;
Στο πρακτικό σκέλος, η επίσκεψη έκλεισε με ενίσχυση της συνεργασίας σε άμυνα και ασφάλεια, με αμερικανική χρηματοδότηση 4 δισ. δολαρίων για μακροπρόθεσμο αμυντικό σχεδιασμό και διαλειτουργικότητα, καθώς και νέα συμφωνία ανταλλαγής πληροφοριών για την αντιμετώπιση απειλών ασφαλείας.
Η Ελλάδα, από την πλευρά της, έχει σαφές συμφέρον να ενισχύσει τις Ένοπλες Δυνάμεις της και να αποκτήσει πρόσβαση σε προηγμένα αμερικανικά συστήματα. Το ερώτημα όμως στα ελληνοτουρκικά παραμένει ξεχωριστό: αν η βαθύτερη στρατηγική σχέση μεταφράζεται και σε καθαρή δημόσια αμερικανική στήριξη όταν η Άγκυρα αμφισβητεί ελληνικές θέσεις ή έργα.
«Ιδιωτική διπλωματία» εκεί όπου η Αθήνα ήθελε καθαρό μήνυμα
Η φράση περί ιδιωτικής διπλωματίας είναι ίσως το πιο αποκαλυπτικό σημείο της επίσκεψης. Από αμερικανικής πλευράς, η λογική είναι κατανοητή: η Ουάσιγκτον διατηρεί ταυτόχρονα στενές σχέσεις τόσο με την Ελλάδα όσο και με την Τουρκία και αποφεύγει να κλείνει δημοσίως τις πόρτες διαμεσολάβησης.
Για την ελληνική πλευρά, όμως, αυτό σημαίνει ότι οι θερμές δηλώσεις περί “πυλώνα σταθερότητας” δεν ισοδυναμούν αυτόματα με ανοιχτή αμερικανική αντιπαράθεση με την Άγκυρα.
Οι ΗΠΑ θέλουν την Ελλάδα ισχυρή, εξοπλισμένη και βαθιά δεμένη με τη δυτική αρχιτεκτονική ασφάλειας, αλλά ταυτόχρονα δεν δείχνουν διάθεση να μετατρέψουν αυτή τη σχέση σε δημόσιο μέτωπο απέναντι στην Τουρκία.
