Προσθέστε το pentapostagma.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης στην Google. Ο νομικός και αναλυτής διεθνών σχέσεων Λεβέντ Ερσίν Οραλί προτείνει στη φιλοκυβερνητική τουρκική ιστοσελίδα Star, την κατασκευή τεχνητών νησιών και θαλάσσιων πλατφορμών στο Αιγαίο ως μέρος μιας μακροπρόθεσμης τουρκικής θαλάσσιας στρατηγικής.
Ο ίδιος υποστηρίζει ότι τέτοιες υποδομές θα πρέπει να έχουν πολιτικό, οικονομικό, ερευνητικό και περιβαλλοντικό χαρακτήρα και να αναπτύσσονται εντός των υφιστάμενων νομικών δικαιοδοσιών της Τουρκίας.
Η πρότασή του αφορά τη δημιουργία «στρατηγικών ναυτικών πλατφορμών» και τεχνητών νησιών στο Αιγαίο Πέλαγος, με στόχο να παρακαμφθούν οι περιορισμοί που επιβάλλει το Διεθνές Δίκαιο και να ενισχυθούν οι επιχειρησιακές δυνατότητες της Τουρκίας στην περιοχή.
Ο ίδιος προτείνει να εξοπλιστούν με συστήματα ηλιακής και αιολικής ενέργειας, μονάδες αφαλάτωσης, δορυφορικές επικοινωνίες, αυτοματοποιημένους μετεωρολογικούς σταθμούς και τεχνολογία τεχνητής νοημοσύνης.
Οι δομές αυτές θα χρησιμεύουν ως βάσεις για μη επανδρωμένα αεροσκάφη (UAV) και σκάφη επιφανείας (AUSV), αυξάνοντας τον έλεγχο και τη συλλογή πληροφοριών.
Ο Τούρκος αναλυτής προτείνει ουσιαστικά την εφαρμογή μιας στρατηγικής παρόμοιας με αυτήν που χρησιμοποιεί το Πεκίνο, το οποίο κατασκευάζει τεχνητά νησιά για να εδραιώσει de facto κυριαρχία σε αμφισβητούμενες θαλάσσιες ζώνες.
Ουσιαστικά δεν πρόκειται για πρόταση, αλλά για δημοσιοποίηση υπάρχοντος τουρκικού σχεδίου έκτακτης ανάγκης της Άγκυρας, με σκοπό την επιβολή ντε φάκτο της παράνομης " Γαλάζιας Πατρίδας", και της αμφισβήτησης της ελληνικής κυριαρχίας.
Ο αναλυτής προτείνει ουσιαστικά την εφαρμογή μιας στρατηγικής παρόμοιας με αυτήν που χρησιμοποιεί το Πεκίνο, το οποίο κατασκευάζει τεχνητά νησιά για να εδραιώσει de facto κυριαρχία σε αμφισβητούμενες θαλάσσιες ζώνες.
Αν και το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) στερεί ρητά από τις τεχνητές κατασκευές τη δυνατότητα να παράγουν κυριαρχικά δικαιώματα (όπως χωρικά ύδατα ή ΑΟΖ), η πρακτική εφαρμογή αυτής της στρατηγικής στοχεύει σε άλλα οφέλη:
Γεωγραφική παρουσία «εκ του μηδενός»: Δημιουργούνται μόνιμα σημεία ελέγχου, ελλιμενισμού και ανεφοδιασμού σε περιοχές όπου προηγουμένως δεν υπήρχε ξηρά.
Επιχειρησιακό πλεονέκτημα: Οι πλατφόρμες αυτές λειτουργούν ως σταθερά «ραντάρ» και βάσεις για drones, επιτρέποντας τη συνεχή επιτήρηση των γύρω θαλάσσιων περασμάτων.
Ψυχολογική και πολιτική πίεση: Η φυσική παρουσία τέτοιων δομών αναγκάζει την άλλη πλευρά σε διαρκή ετοιμότητα και αντίδραση, μετατοπίζοντας τη συζήτηση από το νομικό πεδίο στο πεδίο της ισχύος.
Στην ουσία, η πρόταση εισάγει στην Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο τη λογική της «σαλαμοποίησης» (salami slicing): τη σταδιακή δηλαδή αλλαγή του status quo μέσω μικρών, ελεγχόμενων βημάτων, τα οποία ξεχωριστά μπορεί να μην αποτελούν αιτία πολέμου, αλλά σωρευτικά ανατρέπουν τις ισορροπίες.
Πως πρέπει να απαντήσει η χώρα μας σε αυτό το σενάριο στο Αιγαίο
Η χώρα μας πρέπει να αντιμετωπίσει μια τέτοια απειλή με μια στρατηγική «έγκαιρης αποτροπής», η οποία συνδυάζει την άμεση στρατιωτική απάντηση στο πεδίο με τη νομική και διπλωματική θωράκιση.
Καθώς η κατασκευή τεχνητών δομών δεν γίνεται εν κρυπτώ αλλά απαιτεί χρόνο, η ελληνική αντίδραση κλιμακώνεται σε τρία κύρια στρατιωτικά και επιχειρησιακά στάδια:
Αποτροπή στην έναρξη των εργασιών (Φάση Μηδέν)
Η πιο αποτελεσματική στρατιωτική αντίδραση είναι να μην επιτραπεί η έναρξη της κατασκευής. Αν τουρκικά πλωτά μέσα ή ερευνητικά σκάφη επιχειρήσουν να ποντίσουν θεμέλια ή να δημιουργήσουν επιχώσεις εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ ή εντός των χωρικών υδάτων:
Ναυτικός αποκλεισμός
Κινητοποίηση του Πολεμικού Ναυτικού για την παρεμπόδιση και τον φυσικό αποκλεισμό (physical blocking) των τουρκικών σκαφών έργου.
Έκδοση αντι-NAVTEX από τους ελληνικούς σταθμούς και αποστολή σκαφών του Λιμενικού Σώματος για τη διενέργεια ελέγχων με την κατηγορία της παράνομης δραστηριότητας στην ελληνική δικαιοδοσία.
Αντιμετώπιση με «ασύμμετρα» μέσα και Drones
Αν η Άγκυρα χρησιμοποιήσει αυτόνομες ή μη επανδρωμένες πλατφόρμες (όπως προτείνει ο Οραλί), η Ελλάδα δεν χρειάζεται να απαντήσει απαραίτητα με δαπανηρές κύριες μονάδες επιφανείας (φρεγάτες), αλλά με σύγχρονες τεχνολογικές λύσεις:
Χρήση συστημάτων παρεμβολών για τη διακοπή των δορυφορικών επικοινωνιών και των σημάτων ελέγχου (GPS/data links) που θα τροφοδοτούν τις τουρκικές AI πλατφόρμες και τα drones (UAV/AUSV) που θα σταθμεύουν εκεί.
Ανάπτυξη ελληνικών μη επανδρωμένων συστημάτων
Συνεχής επιτήρηση των τουρκικών κινήσεων με τη χρήση ελληνικών UAV (π.χ. Heron) και αυτόνομων σκαφών επιφανείας/υποβρυχίων, ώστε να υπάρχει πλήρης τακτική εικόνα 24/7 χωρίς ρίσκο απώλειας ανθρώπινης ζωής.
Στρατιωτική στοχοποίηση και απομόνωση
Αν μια τέτοια κατασκευή ολοκληρωθεί σε αμφισβητούμενη ζώνη ή εντός ελληνικής δικαιοδοσίας, το Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας (ΓΕΕΘΑ) την αντιμετωπίζει ως στατικό στρατιωτικό στόχο.
Οι σταθερές πλατφόρμες και τα τεχνητά νησιά είναι εξαιρετικά ευάλωτα, καθώς δεν μπορούν να ελιχθούν. Εντάσσονται άμεσα στα συστήματα στοχοποίησης των ελληνικών πυραυλικών συστημάτων ξηράς, των υποβρυχίων και της Πολεμικής Αεροπορίας.
Σε περίπτωση κρίσης, το ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό μπορεί εύκολα να αποκλείσει την πρόσβαση σε αυτές τις πλατφόρμες, καθιστώντας τις άχρηστες για την Άγκυρα, αφού δεν θα μπορούν να δεχτούν καύσιμα, ανταλλακτικά ή προσωπικό συντήρησης.
Το μεγάλο ρίσκο για τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις είναι η παγίδα των «γκρίζων επιχειρήσεων» (Grey Zone warfare). Η Τουρκία ενδέχεται να παρουσιάσει την κατασκευή ως «περιβαλλοντικό σταθμό» ή «πλατφόρμα επιστημονικών ερευνών» χρησιμοποιώντας ιδιωτικές εταιρείες, ώστε να καταστήσει την ελληνική στρατιωτική αντίδραση να φαίνεται ως «αναίτια επιθετική ενέργεια».
Για τον λόγο αυτό, η στρατιωτική απάντηση πρέπει να είναι απόλυτα συντονισμένη με την άμεση καταγραφή των παραβιάσεων και την προβολή τους σε διεθνές επίπεδο (ΝΑΤΟ, ΕΕ, ΟΗΕ) για τη διασφάλιση της πολιτικής νομιμοποίησης των ελληνικών ενεργειών.
Τι ισχύει με το Διεθνές Δίκαιο (UNCLOS)
Παρά τις προθέσεις για γεωπολιτική πίεση, το νομικό καθεστώς των τεχνητών κατασκευών είναι ξεκάθαρο. Σύμφωνα με το Άρθρο 60 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS.
Τα τεχνητά νησιά και οι πλατφόρμες δεν διαθέτουν καθεστώς φυσικών νησιών.
Δεν έχουν δικά τους χωρικά ύδατα, Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) ή υφαλοκρηπίδα, ούτε επηρεάζουν την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών.
Το παράκτιο κράτος έχει μόνο το δικαίωμα να ορίσει γύρω τους μια περιορισμένη ζώνη ασφαλείας (συνήθως έως 500 μέτρα).
Η πρόταση αυτή εντάσσεται στο πλαίσιο των θεωρητικών αναλύσεων και των προσπαθειών της Άγκυρας για τη δημιουργία νέων τετελεσμένων στο Αιγαίο, για αυτό και η όποια ελληνική αντίδραση θα πρέπει να είναι ακαριαία.
