Η Ελληνική Πολεμική Αεροπορία (ΠΑ) θα έχει να αντιμετωπίσει πλέον μια νέα απειλή από τα τουρκικά αεροσκάφη Stand-off Jamming όπως το τουρκικό HAVA SOJ, το οποίο είναι σε φάση δοκιμών.
Το πρώτο αεροσκάφος αυτού του τύπου παρεμβολών μεγάλης εμβέλειας Hava SOJ της τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας, είναι σε φάση ενσωμάτωσης των συστημάτων, τα οποία έχουν ολοκληρωθεί, με τις δοκιμές πτήσης να έχουν προγραμματιστεί για τους επόμενους μήνες.
Το πρόγραμμα HAVA SOJ (βασισμένο σε τροποποιημένα αεροσκάφη Bombardier Global 6000) βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο πτητικών δοκιμών. Η Άγκυρα σχεδιάζει να εισάγει το πρώτο αεροσκάφος, δημιουργώντας μια νέα στρατηγική πρόκληση.
Το τουρκικό HAVA SOJ (βασισμένο στην άτρακτο Bombardier Global 6000) θα επιχειρεί στο Αιγαίο από ασφαλή απόσταση (stand-off) εκπέμποντας ισχυρές παρεμβολές, ενώ η κατάρριψη ή η εξουδετέρωσή του από ελληνικής πλευράς, θα βασίζεται σε συγκεκριμένα επιχειρησιακά αντίμετρα.
Η εξουδετέρωση ή κατάρριψη ενός αεροσκάφους HAVA SOJ (Bombardier Global 6000), το οποίο επιχειρεί από ασφαλή απόσταση (stand-off) εκπέμποντας ισχυρές παρεμβολές, αποτελεί μια σύνθετη πρόκληση για την ελληνική αεράμυνα στο θέατρο επιχειρήσεων του Αιγαίου.
Λόγω της μεγάλης εμβέλειας των συστημάτων του (που αγγίζει ή ξεπερνά τα 500 χλμ.), το αεροσκάφος μπορεί να προστατεύει τις τουρκικές δυνάμεις πετώντας βαθιά μέσα στον εναέριο χώρο της Τουρκίας.
Η ελληνική αντίδραση με όπλα μακράς εμβέλειας (Stand-off & BVR) κατά του Hava SOJ
Επειδή το τουρκικό αεροσκάφος Η/Π HAVA SOJ δεν θα εισέρχεται εντός της εμβέλειας της ελληνικής αεράμυνας, η Πολεμική μας Αεροπορία μπορεί να το στοχοποιήσει με βλήματα πέρα από τον ορίζοντα (BVR), όπως οι πύραυλοι Meteor.
Οι πύραυλοι αυτοί, που φέρονται από τα ελληνικά μαχητικά Rafale, διαθέτουν εμβέλεια που υπερβαίνει τα 100-150 χλμ. και κινητήρα ramjet, καθιστώντας εξαιρετικά δύσκολη τη διαφυγή ενός δυσκίνητου αεροσκάφους (τύπου business jet).
Η χρήση αντιαεροπορικών συστημάτων όπως οι Patriot PAC-3 ή μελλοντικά οι πύραυλοι Aster 30 (από τις φρεγάτες FDI Belharra) προσφέρει τη δυνατότητα άρνησης περιοχής (A2/AD) και προσβολής εναέριων στόχων σε μεγάλες αποστάσεις.
Επίσης τα ραντάρ των ελληνικών F-16 Viper (APG-83) και των Rafale (RBE2) διαθέτουν εξαιρετική αντοχή σε ηλεκτρονικές παρεμβολές (ECCM). Έχουν την ικανότητα να "τρύπουν" το jamming (burn-through) εστιάζοντας στενές, ισχυρές δέσμες ενέργειας προς την πηγή της παρεμβολής.
Τα Rafale χρησιμοποιούν το σύστημα FSO (Front Sector Optronics) για τον εντοπισμό στόχων μέσω υπέρυθρης (IR) και οπτικής ακτινοβολίας, χωρίς να εκπέμπουν σήμα ραντάρ, παρακάμπτοντας πλήρως τις ηλεκτρονικές παρεμβολές.
Παράλληλα, τα ελληνικά συστήματα ESM μπορούν να χρησιμοποιήσουν το ίδιο το σήμα παρεμβολής του HAVA SOJ για να τριγωνοποιήσουν και να βρουν την ακριβή του θέση (Home-on-Jam).
Δικτυοκεντρικός πόλεμος και σύνδεσμοι δεδομένων (Link 16)
Η εξουδετέρωση του αεροσκάφους βασίζεται στη δημιουργία μιας κοινής επιχειρησιακής εικόνας που δεν μπορεί να διασπαστεί εύκολα.
Ακόμα κι αν ένας ελληνικός σταθμός ραντάρ ή ένα μαχητικό υποστεί τοπική παρεμβολή, τα ιπτάμενα ραντάρ EMB-145H Erieye (AEW&C) της Πολεμικής μας Αεροπορίας και οι μονάδες επιφανείας του Πολεμικού Ναυτικού μπορούν να μεταδώσουν ακαριαία τα δεδομένα στοχοποίησης μέσω Link 16, για την δράση του τπυρκικού αεροσκάφους.
Η διασπορά των αισθητήρων στο Αιγαίο επιτρέπει τη μεταφορά των δεδομένων τροχιάς του HAVA SOJ απευθείας στα αεροσκάφη αναχαίτισης, τα οποία μπορούν να εξαπολύσουν πύραυλο Meteor χωρίς καν να έχουν ανάψει το δικό τους ραντάρ.
Εάν απαιτηθεί η εξουδετέρωσή του τουρκικού αεροσκάφος HAVA SOJ στο έδαφος πριν καν απογειωθεί, τα ελληνικά μαχητικά έχουν την δυνατότητα να πλήξουντις τουρκικές βάσεις με βλήματα stand-off.
Παθητικοί αισθητήρες και τεχνολογία IRST (Υπέρυθρος Εντοπισμός)
Οι ηλεκτρονικές παρεμβολές του HAVA SOJ στοχεύουν στα ραντάρ (εκπομπές ραδιοσυχνοτήτων). Η ΠΑ αντιπαραθέτει παθητικούς αισθητήρες που δεν επηρεάζονται από τέτοιες παρεμβολές.
Επιτρέπουντον εντοπισμό και την ιχνηλάτηση στόχων παθητικά μέσω υπερύθρων (IR) και οπτικών αισθητήρων σε μεγάλες αποστάσεις, χωρίς το μαχητικό να ανοίξει το δικό του ραντάρ.
Πολλά σύγχρονα ελληνικά βλήματα (όπως οι νεότερες εκδόσεις AMRAAM) διαθέτουν λειτουργία που τους επιτρέπει να «κλειδώνουν» και να καθοδηγούνται απευθείας πάνω στην ίδια την πηγή της παρεμβολής που εκπέμπει το HAVA SOJ.
Αμφισβήτηση της Ελληνικής Αεράμυνας (SEAD/DEAD)
Το τουρκικό αεροσκάφος HAVA SOJ έχει σχεδιαστεί για να εκπέμπει παρεμβολές μεγάλης εμβέλειας (Stand-off) με σκοπό να «τυφλώνει» τα ελληνικά επίγεια ραντάρ έγκαιρης προειδοποίησης στα νησιά και την ενδοχώρα, προστατεύοντας τα τουρκικά επιθετικά σχηματισμούς.
Πλεονέκτημα Ηλεκτρομαγνητικής Κυριαρχίας: Επιτρέπει στην Τουρκία να διεξάγει επιχειρήσεις υποστήριξης σε μεγάλο βάθος στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο χωρίς τα αεροσκάφη EW να εκτίθενται άμεσα στα ελληνικά αντιαεροπορικά συστήματα.
Η Ελληνική απάντηση στα Τέσσερα συνολικά τουρκικά αεροσκάφη HAVA SOJ που θα κατασκευαστούν
Για να εξουδετερώσει αυτό το πλεονέκτημα, η Ελλάδα δεν βασίζεται μόνο στα Rafale και τους πυραύλους Meteor. Εξετάζει ήδη την απόκτηση δικών της πλατφορμών ηλεκτρονικού πολέμου και συλλογής πληροφοριών (π.χ. αναβάθμιση δυνατοτήτων ISR/EW), ενώ η δικτυοκεντρική συνεργασία των F-16 Viper, των μελλοντικών F-35 και των φρεγατών FDI μειώνει την αποτελεσματικότητα ενός κεντρικού συστήματος παρεμβολών όπως το HAVA SOJ.
Σε κάθε περίπτωση αυτά τα τουρκικά αεροσκάφη μαζί με τα αεροσκάφη εναερίου ανεφοδιασμού είναι στόχοι υψηλής αξίας για τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο.