Είναι γεγονός ότι από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν τον Φεβρουάριο 2026, οι αμερικανικές δυνάμεις στη Μέση Ανατολή έχουν καταναλώσει μεγάλο μέρος των πυραύλων αεράμυνάς τους για να αποκρούσουν τις ιρανικές επιθέσεις.
Οι ΗΠΑ κατανάλωσαν μεγάλο ποσοστό των πυραύλων Ratriot και THAAD στον πόλεμο στο Ιράν
Ο αμερικανικός στρατός μπορεί να έχει εκτοξεύσει έως και 67% των πυραύλων Patriot και έως και 48% των αναχαιτιστικών συστημάτων THAAD από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, σύμφωνα με πρόσφατη ανάλυση του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών, ή CSIS, μιας δεξαμενής σκέψης στην Ουάσινγκτον.
«Τα μειωμένα αποθέματα μπορεί να αναγκάσουν τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους εταίρους του συνασπισμού τους να αναλάβουν μεγαλύτερους κινδύνους με τις αναχαιτίσεις», αναφέρει η ανάλυση του CSIS.
«Δεν υπάρχουν καλές εναλλακτικές λύσεις για τους Patriot και THAAD για την άμυνα κατά των βαλλιστικών πυραύλων. Τα πλοία του ναυτικού, με τυπικούς πυραύλους που μπορούν να αναχαιτίσουν τέτοιες απειλές, βρίσκονται γενικά πολύ μακριά».
Το Ιράν έχει εξαπολύσει μπαράζ από drones και πυραύλους εναντίον αμερικανικών βάσεων στη Μέση Ανατολή, καθώς και χωρών εταίρων, όπως η Σαουδική Αραβία, το Μπαχρέιν και το Κουβέιτ. Αυτό έχει καταστήσει την αεράμυνα μια από τις πιο σημαντικές αποστολές του πολέμου, ασκώντας μεγάλη πίεση στο απόθεμα αναχαιτιστικών συστημάτων του αμερικανικού στρατού.
Το υπάρχον απόθεμα των ΗΠΑ
Όπως έχουν τα πράγματα τώρα, το απόθεμα των πυραύλων Patriot μπορεί να έχει μειωθεί από 2.330 σε 759 έως 827 πυραύλους, σύμφωνα με την ανάλυση του CSIS. Το οπλοστάσιο των πυραύλων THAAD του αμερικανικού στρατού μπορεί επίσης να έχει μειωθεί από 452 σε 234 έως 278.
«Το CSIS εκτιμά ότι θα μπορούσε να χρειαστούν λίγο περισσότερο από τρία χρόνια για να αναπληρωθεί το απόθεμα THAAD και Patriot στα προπολεμικά επίπεδα, αλλά αυτό θα διαρκέσει περισσότερο εάν ο αμερικανικός στρατός αρχίσει να χρησιμοποιεί ξανά τα πυρομαχικά σε μεγάλους αριθμούς», δήλωσε ο Συνταγματάρχης πεζοναυτών Μαρκ Καντσιάν, ανώτερος σύμβουλος του Υπουργείου Άμυνας και Ασφάλειας του CSIS.
«Ο Λευκός Οίκος θα μπορούσε να μειώσει αυτό το χρονοδιάγραμμα απαιτώντας την παράδοση όλων των νέων Patriot και THAAD παραγωγής στις ΗΠΑ, με καθυστερήσεις στις παραδόσεις στους συμμάχους και τους εταίρους».
Αυτό το χρονοδιάγραμμα, ωστόσο, εξαρτάται από το εάν το Κογκρέσο εγκρίνει τον προϋπολογισμό του Πενταγώνου για το επόμενο οικονομικό έτος, ο οποίος χρηματοδοτεί μέρος των προσπαθειών του στρατού να αναπληρώσει τα αναχαιτιστικά του, δήλωσε ο Καντσιάν.
Οι Αμερικανικές προτεραιότητες
Αυτή τη στιγμή, ο αμερικανικός στρατός διαθέτει αρκετά και από τα δύο αναχαιτιστικά για να συνεχίσει να υποστηρίζει επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν για κάποιο χρονικό διάστημα, είπε. «Το πρόβλημα είναι ότι καθώς χρησιμοποιούμε το απόθεμα, έχουμε λιγότερα που θα μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε σε μια σύγκρουση στον Δυτικό Ειρηνικό εναντίον της Κίνας, όπου θα χρειαζόμασταν πολλά από αυτά, και λιγότερα που μπορούμε να δώσουμε στους συμμάχους και τους εταίρους μας που τα χρειάζονται, όπως η Ουκρανία», δήλωσε ο Cancian στο Task & Purpose.
Πριν από τον πόλεμο στο Ιράν, η συμβατική άποψη μεταξύ των ειδικών, είπε ο Cancian, ήταν ότι το απόθεμα των επίγειων αναχαιτιστικών του αμερικανικού στρατού δεν ήταν αρκετό για μια σύγκρουση με την Κίνα.
Αβέβαιο το τέλος του πολέμου στο Ιράν
Προς το παρόν, δεν είναι σαφές για πόσο καιρό θα συνεχιστεί ο πόλεμος με το Ιράν. Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ, ή CENTCOM, ανακοίνωσε την Τετάρτη ότι επανέλαβε τις αεροπορικές επιδρομές εναντίον του Ιράν μετά από μια σύντομη παύση. Οι επιθέσεις ήρθαν μετά την εκτόξευση αρκετών βαλλιστικών πυραύλων από το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν στο πλαίσιο «μιας απόπειρας αιφνιδιαστικής επίθεσης» εναντίον των αμερικανικών δυνάμεων στη Μέση Ανατολή, αναφέρει δελτίο τύπου της διοίκησης. Όλοι οι ιρανικοί πύραυλοι αναχαιτίστηκαν.
Απαντώντας σε ερωτήσεις σχετικά με το πώς ο αμερικανικός στρατός σχεδιάζει να αναπληρώσει το απόθεμά του σε Patriot, THAAD και άλλους πυραύλους αεράμυνας, ο επικεφαλής εκπρόσωπος του Πενταγώνου, Sean Parnell, παρείχε στο Task & Purpose την ακόλουθη δήλωση: «Ο αμερικανικός στρατός είναι ο πιο ισχυρός στον κόσμο και διαθέτει όλα όσα χρειάζεται για να εκτελέσει στον χρόνο και τον τόπο που επιλέγει ο Πρόεδρος. Έχουμε εκτελέσει πολλαπλές επιτυχημένες επιχειρήσεις σε όλες τις μάχιμες διοικήσεις, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι ο αμερικανικός στρατός διαθέτει ένα βαθύ οπλοστάσιο δυνατοτήτων για να προστατεύσει τον λαό μας και τα συμφέροντά μας».
Η νέα επταεής συμφωνία ΗΠΑ-Lockheed Martin για τους Patriot
Την Τετάρτη, ο Στρατός ανέθεσε στην Lockheed Martin τροποποίηση σύμβασης ύψους σχεδόν 54 δισεκατομμυρίων δολαρίων στο πλαίσιο μιας επταετούς συμφωνίας για την κατασκευή πυραύλων Patriot.
Αυτό έρχεται να προστεθεί σε μια σύμβαση περίπου 5 δισεκατομμυρίων δολαρίων που έλαβε η εταιρεία τον Απρίλιο για την κατασκευή των αναχαιτιστικών.
Με τη νέα χρηματοδότηση, η Lockheed Martin αναμένει να είναι σε θέση να τριπλασιάσει την παραγωγική της ικανότητα σε προηγμένους πυραύλους Patriot μέχρι το τέλος του 2030, αναφέρει δελτίο τύπου της εταιρείας.
Η Lockheed Martin έλαβε επίσης μια σύμβαση σχεδόν 35 δισεκατομμυρίων δολαρίων τον Ιούνιο για να τετραπλασιάσει την παραγωγή THAAD τα επόμενα επτά χρόνια.
Θα χρειαστούν τουλάχιστον 3 χρόνια για να αναπληρωθεί το απόθεμα σε Patriot και THAAD
Παρά τις τεράστιες δαπάνες του Πενταγώνου για την αύξηση της παραγωγής πυραύλων αεράμυνας, θα χρειαστούν ακόμη χρόνια για να αναπληρωθεί το απόθεμά του σε THAAD και Patriot, δήλωσε η Virginia Burger, του Project on Government Oversight, ή POGO, μιας μη κομματικής ομάδας εποπτείας.
«Θα έλεγα ότι μια συντηρητική εκτίμηση είναι τρία χρόνια», δήλωσε η Burger, ανώτερη αναλύτρια αμυντικής πολιτικής στο Κέντρο Πληροφοριών Άμυνας του POGO. «Αυτό είναι σαν τα πιο συντηρητικά. Στην πραγματικότητα, πιστεύω ότι πιθανότατα θα χρειαστεί πολύ περισσότερος χρόνος».
Οι Patriot και οι αναχαιτιστές THAAD είναι από τα πιο σύνθετα πυρομαχικά του αμερικανικού στρατού που έχουν τις πιο περίπλοκες αλυσίδες εφοδιασμού και απαιτήσεις παραγωγής, δήλωσε η Burger στο Task & Purpose. Κάθε αναχαιτιστής απαιτεί τεράστια ποσότητα υπολογιστικής ισχύος που επί του παρόντος δεν μπορεί να παραχθεί μαζικά εύκολα, είπε.
«Όταν αυτός ο πύραυλος εκτοξεύεται από μια συστοιχία Patriot ή από μια συστοιχία THAAD, αυτός ο πύραυλος πρέπει να είναι σε θέση να παρακολουθεί τον εναέριο στόχο του που επίσης κινείται», δήλωσε η Burger. «Πρέπει να προσαρμόσει την κίνησή του από αυτό. Έτσι, όλα αυτά τα εξαρτήματα απαιτούν μια απίστευτη ποσότητα υπολογιστικής ισχύος, λογισμικού, υλικού — όλα αυτά σε συνεργασία».
Ως εκ τούτου, συνήθως χρειάζονται 42 μήνες στην αμυντική βιομηχανία για να ολοκληρώσει μια σύμβαση για τους Patriot και 53 μήνες για τους THAAD, είπε.
Οι περισσότερες από τις συμφωνίες που έχει συνάψει το Πεντάγωνο με εταιρείες για την αύξηση της παραγωγής THAAD, Patriot και άλλων πυρομαχικών θα χρειαστούν μεταξύ τριών και επτά ετών για να τεθούν σε ισχύ, είπε η Burger.
«Αυτό δεν είναι μια άμεση λύση», είπε η Burger. «Αυτή η παραγωγική ικανότητα θα αυξηθεί με την πάροδο του χρόνου. Σε ίσως τρία ή τέσσερα χρόνια θα είναι σε θέση να παράγουν περισσότερες από μια χούφτα ετησίως, αλλά δεν είμαστε εκεί τώρα».
Η περίπτωση της Ελλάδας
Οι Patriot ως γνωστόν αποτελούν την ραχοκοκαλιά της αεράμυνάς μας, ενώ η "Ασπίδα του Αχιλλέα" βρίσκεται στη φάση της δημιουργίας της.
Απέναντί μας βρίσκεται η επιθετική-αναθεωρητική Τουρκία που διαθέτει πληθώρα drones σε μεγάλη ποικιλία και αριθμούς, ενώ εσχάτως κατόπιν εντολής του Ερντογάν η αμυντική βιομηχανία των "γειτόνων μας", έχει εστιάσει στην παραγωγή και παράδοση στις Ένοπλες Δυνάμεις της πυραύλων εδάφους -εδάφους TAYFUN 1 , βεληνεκούς 561 χλμ, ενώ προχωρούν και με τους TAYFUN 2 βεληνεκούς 800 χλμ.
Θα πρέπει να θεωρήσουμε ως βέβαιο ότι σε περίπτωση στρατιωτικής αντιπαράθεσης Ελλάδας-Τουρκίας, οι "γείτονες" θα προβούν σε εκτεταμένες απόπειρες να πλήξουν στρατιωτικούς στόχους στο σύνολο της επικράτειάς μας, ρίχνοντας στη μάχη drones και πυραύλους εδάφους-εδάφους.
Η Ελληνική αεράμυνα θα κληθεί να αντιμετωπίσει την απειλή.
Ωστόσο σύμφωνα με τις Αμερικανικές πηγές και ειδικούς που προαναφέραμε ,οι προτεραιότητες των ΗΠΑ είναι κατά σειρά, η αποκατάσταση του stock τους σε πυραύλους Patriot που έχει μειωθεί σημαντικότατα , κάτι που θα γίνει στην ελάχιστη περίπτωση εντός 3 ετών από σήμερα, προκειμένου να μπορούν να ανταπεξέλθουν σε ενδεχόμενη αντιπαράθεσή τους με την Κίνα.
Η επόμενη προτεραιότητα τους είναι η Ουκρανία και τελευταία η πώληση σε άλλες χώρες, όπως η Ελλάδα.
Συνεπώς η χώρα μας θα πρέπει να έχει ήδη διασφαλίσει απόθεμα πυραύλων Patriot, ικανό για να ανταπεξέλθει σε ενδεχόμενη αναμέτρηση με την Τουρκία τουλάχιστον για τα επόμενα 3 χρόνια.