Ολοένα και περισσότερο μέρα με τη μέρα, γίνεται αντιληπτό από τις θέσεις και προτάσεις του, ότι ο Πρέσβης των ΗΠΑ στην Τουρκία και Ειδικός Απεσταλμένος για τη Συρία Τόμ Μπάρακ, "γέρνει" υπέρ της Άγκυρας.
Ο Μπάρακ κατακεραυνώνει το Ισραήλ για την στάση του
Έτσι μετά την εισήγησή του για απόκτηση των F-35 από την Τουρκία,"ξαναχτύπησε", αυτή τη φορά στο πέμπτο Φόρουμ Διπλωματίας της Αττάλειας στην Τουρκία , όπου χαρακτήρισε τη στρατιωτική βία από πλευράς Ισραήλ ως αδιέξοδο και λάθος, διαφωνώντας ανοιχτά με το με το δόγμα του Ισραηλινού Πρωθυπουργού Νετανιάχου.
Υποστήριξε ότι οι διαφορές στην περιοχή δεν θα λυθούν προσπαθώντας το Ισραήλ να καταστρέψει τους εχθρούς του έναν προς έναν.
Αυτό ήταν το μήνυμα που έδωσε την Παρασκευή ο Μπάρακ μια ημέρα μετά την έναρξη ισχύος της 10ήμερης εκεχειρίας στον Λίβανο και ώρες αφότου συνάντησε τον Σύρο Πρόεδρο Ahmed al-Sharaa στην Αττάλεια, αναφέρει Ισραηλινό ΜΜΕ επισημαίνοντας:
«Η σημασία αυτού που συνέβη χθες είναι ότι σταμάτησαν οι άσκοπες δολοφονίες, και ο Πρόεδρος Τραμπ και ο Υπουργός Ρούμπιο παρενέβησαν δυναμικά λέγοντας ότι χρειαζόμαστε ένα time out», δήλωσε ο Μπαράκ στο φόρουμ.
«Αυτή είναι μόνο η αρχή ενός δρόμου, καθώς οι εκεχειρίες είναι τόσο ευαίσθητες επειδή όλοι ήταν εξίσου αναξιόπιστοι».
Η 10ήμερη εκεχειρία στον Λίβανο είναι η πρώτη συμφωνία που τηρείται. Δεν είναι μόνιμη παύση. Είναι μια παύση που έχει προγραμματιστεί να διαρκέσει παράλληλα με το παράθυρο εκεχειρίας του Ιράν, το οποίο λήγει την επόμενη εβδομάδα, εκτός εάν ένας δεύτερος γύρος συνομιλιών ΗΠΑ-Ιράν στην Ισλαμαμπάντ οδηγήσει σε παράταση.
Ο τερματισμός του πολέμου του Ισραήλ με τη Χεζμπολάχ ήταν ένα βασικό αίτημα των Ιρανών διαπραγματευτών στον πρώτο γύρο.
Ο Μπαράκ εξήγησε την αμερικανική θέση τόσο για τον μηχανισμό όσο και για τον πόλεμο που προηγήθηκε.
Ερωτηθείς εάν η νέα συμφωνία αναπαράγει τη ρήτρα αυτοάμυνας που επέτρεψε στο Ισραήλ να επαναλάβει τις επιθέσεις στον Λίβανο εννέα ημέρες μετά την εκεχειρία του Νοεμβρίου 2024, ο Μπαράκ κατηγόρησε τον μηχανισμό.
Η προγενέστερη εισήγηση Μπάρακ στο Ισραήλ για τον Λίβανο
Αυτή δεν ήταν η πρώτη πρόταση του Μπαράκ για τον Λίβανο.
Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, πρότεινε δίμηνη διακοπή των ισραηλινών επιχειρήσεων, αποχώρηση από το λιβανέζικο έδαφος και επακόλουθες συνομιλίες για τα χερσαία και θαλάσσια σύνορα.
Ο Πρόεδρος του κοινοβουλίου του Λιβάνου, Ναμπίχ Μπέρι, δήλωσε στο Asharq Al-Awsat τη Δευτέρα ότι το Ισραήλ απέρριψε επίσημα αυτή την πρωτοβουλία.
Ο Μπαράκ προειδοποίησε στη συνέχεια τη Βηρυτό σε ιδιωτικά μηνύματα ότι ο δισταγμός για τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ θα μπορούσε να πυροδοτήσει ισραηλινή δράση «χωρίς συντονισμό».
Αυτό που έγινε την Πέμπτη ήταν μια 10ήμερη παύση, που ανακοινώθηκε από τον Πρόεδρο Τραμπ, με το ζήτημα των όπλων της Χεζμπολάχ να αφήνεται στο πλαίσιο του «αποκλειστικού κρατικού ελέγχου των όπλων» που ενέκριναν τα αραβικά κράτη την Παρασκευή.
Ο σκιώδης ρόλος της Τουρκίας για την κατάπαυση του πυρός στον Λίβανο
Τρεις εβδομάδες πριν από αυτό, ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επέμενε ότι ο Λίβανος περιλαμβανόταν στην κατάπαυση του πυρός με το Ιράν και ότι το Ισραήλ την παραβίαζε.
Η Ουάσινγκτον και η Ιερουσαλήμ απέρριψαν αυτή την ερμηνεία. Η συμφωνία της Πέμπτης ουσιαστικά αποδέχτηκε το τουρκικό πλαίσιο.
Τα αραβικά υπουργεία εξωτερικών χαιρέτισαν τη συμφωνία της Πέμπτης και ενέκριναν αυτό που το πρακτορείο Anadolu ονόμασε «αποκλειστικό κρατικό έλεγχο των όπλων», για τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ.
Εάν αυτό το πλαίσιο ισχύει, είναι το πρώτο πράγμα που ήθελε η Ιερουσαλήμ από μια συμφωνία με τον Λίβανο εδώ και μια γενιά.
Ο Πακιστανός πρωθυπουργός Σεχμπάζ Σαρίφ, ο οποίος βρίσκεται στην Αττάλεια μετά από στάσεις στο Ριάντ και τη Ντόχα, έγραψε στο X ότι η εκεχειρία «διευκολύνθηκε μέσω τολμηρών και έξυπνων διπλωματικών προσπαθειών με επικεφαλής τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ».
Η χώρα του Σαρίφ διαχειρίζεται την τεχνική διαμεσολάβηση της γραμμής Ιράν-ΗΠΑ.
Ο αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων του Πακιστάν, στρατάρχης Ασίμ Μουνίρ, έφτασε στην Τεχεράνη την Πέμπτη μεταφέροντας ένα μήνυμα από την Ουάσινγκτον.
Η τετραμερής συνάντηση Τουρκίας-Πακιστάν-Σαουδικής Αραβίας-Αιγύπτου πραγματοποιήθηκε στο περιθώριο του φόρουμ. Ο Ιρανός υφυπουργός Εξωτερικών Σαΐντ Χατιμπζαντέ ήταν επί τόπου.
"Λάβρος" ο Ερντογάν κατά του Ισραήλ
Μια εβδομάδα πριν από το φόρουμ, ο Ερντογάν δήλωσε σε ένα ακροατήριο του κόμματός του:
«Όπως ακριβώς μπήκαμε στο Καραμπάχ, όπως ακριβώς μπήκαμε στη Λιβύη, θα τους κάνουμε το ίδιο». Τον περασμένο μήνα, τουρκικό δικαστήριο απήγγειλε κατηγορίες στον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπέντζαμιν Νετανιάχου και σε 35 Ισραηλινούς αξιωματούχους για την αναχαίτιση του στολίσκου Sumud τον Οκτώβριο του 2025.
Ο Μπαράκ είπε ότι διαβάζει προσεκτικά τον περιφερειακό τύπο. Τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης κυκλοφορούν χάρτες ενός Μεγάλου Ισραήλ που εκτείνεται σε συριακό και λιβανέζικο έδαφος.
Τα ισραηλινά μέσα ενημέρωσης κυκλοφορούν χάρτες που απεικονίζουν μια αναβιωμένη Οθωμανική Αυτοκρατορία που θα απορροφούσε την Ανατολική Μεσόγειο.
Εθνικιστές σχολιαστές και θρησκευτικές προσωπικότητες από κάθε πλευρά παρουσιάζουν τις φιλοδοξίες της άλλης με μαξιμαλιστικούς όρους.
Η αντιπρόταση των ΗΠΑ στην διαμάχη Τουρκίας-Ισραήλ
Στη συνέχεια, ο Μπαράκ προσέφερε το αμερικανικό αντι-πλαίσιο. Η λύση διατρέχει την αρχιτεκτονική των Συμφωνιών του Αβραάμ, που επεκτείνεται σε μια σταθεροποιημένη Συρία. Περιέγραψε το Ισραήλ ως μια χώρα που « έχει «υιοθετήσει μια οπτική γωνία που είναι η αντίθεση σε αυτό που γίνεται η περιοχή».
Ερωτηθείς αν οι υποστηριζόμενες από τις ΗΠΑ ισραηλινές εκστρατείες στη Γάζα, τη Δυτική Όχθη, τον Λίβανο και τη Συρία έχουν δημιουργήσει μια νέα γενιά εχθρών, ο Μπαράκ συμφώνησε.
Είπε ότι η Σαουδική Αραβία θα μπορούσε τελικά να «ευθυγραμμιστεί με το Ισραήλ» για την «ευημερία του ισραηλινού λαού», εάν η Ιερουσαλήμ ενταχθεί στο περιφερειακό φόρουμ αντί να παραμείνει εκτός αυτού.
Το πιο έξυπνο πράγμα που μπορεί να κάνει το Ισραήλ, είπε ο Μπαράκ, είναι να «προσελκύσει» την είσοδό του.
Το "στίγμα" των ΗΠΑ για την Σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ το καλοκαίρι στην Άγκυρα
Εν τω μεταξύ, ο Μπαράκ επεχείρησε να δώσει το στίγμα των ΗΠΑ στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ αυτό το καλοκαίρι στην Άγκυρα, και μίλησε την Παρασκευή σαν να παραγματοποιείται αυτή τώρα.
Σχετικά με την αγορά των S-400 και τις κυρώσεις του Νόμου για την Αντιμετώπιση των Αντιπάλων της Αμερικής μέσω Κυρώσεων που έχουν μπλοκάρει την Τουρκία από το πρόγραμμα F-35 από το 2019, ο Μπαράκ δήλωσε ότι η αποδοχή της Τουρκίας πίσω στο πρόγραμμα F-35 από τον Πρόεδρο Τραμπ «ορίζεται ως τρεις μήνες».
Για τον Ερντογάν, είπε ότι ο Τούρκος πρόεδρος είναι «ένας καταπληκτικός ηγέτης» και ένας από τους τέσσερις «ισχυρούς, θαρραλέους ηγέτες» στην περιοχή. Δεν κατονόμασε τους άλλους τρεις.
Μια τουρκική αεροπορία εντός του προγράμματος F-35 αλλάζει την ισορροπία στην Ανατολική Μεσόγειο. Το Ισραήλ έχει περάσει μια δεκαετία χτίζοντας γύρω από τον αποκλεισμό της Τουρκίας.
Νωρίτερα, ο Φιντάν προειδοποίησε ότι η Τουρκία θα μπορούσε να είναι η επόμενη στη λίστα του Ισραήλ μετά το Ιράν και ότι οι συνεχιζόμενες ισραηλινές επιθέσεις στη Συρία αποτελούν «μια σημαντική προβληματική περιοχή» και «σοβαρό κίνδυνο» για την Τουρκία.
Ο Πρόεδρος Τραμπ αναμένεται να παραστεί στη σύνοδο κορυφής της Άγκυρας ως προσκεκλημένος του Ερντογάν.
Οι συνέπειες για Ελλάδα-Ισραήλ
Από τα παραπάνω αντιλαμβανόμαστε πως ο Μπάρακ επιχειρεί να αποφευχθεί η στρατιωτική σύγκρουση Τουρκίας-Ισραήλ, προτείνοντας παράλληλα αλλαγή δόγματος από πλευράς Νετανιάχου.
Έτσι υιοθετεί τουρκικές θέσεις σε Λίβανο και Συρία, ενώ τάσσεται υπέρ της απόκτησης F-35 από την Τουρκία.
Άποψή μας είναι ότι η απόκτηση των εν λόγω μαχητικών από τον Ερντογάν θα αναβαθμίσει κατακόρυφα την τουρκική επιθετικότητα κατά Ισραήλ-Ελλάδας-Κύπρου και θα επιτείνει αντί να ανασχέσει μια νέα πολεμική αναμέτρηση σε ΝΑ Μεσόγειο-Αιγαίο μεταξύ συμμάχων χωρών των ΗΠΑ.
Το χάϊδεμα του Μπάρακ στους Τούρκους και η υιοθέτηση των θέσεών τους θα φέρει πόλεμο και όχι ειρήνη στην περιοχή όπως ο ίδιος πιστεύει.
