Παναγιωτόπουλος
Ελληνοτουρκικά

Ν. Παναγιωτόπουλος: "Οι τουρκικές ΕΔ έχουν πρόβλημα με τον κορονοϊό"

Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις έχουν φτάσει πλέον σε ένα σημείο χωρίς επιστροφή, με αναβαθμισμένες προκλήσεις, ρητορικές, διπλωματικές και στρατιωτικές εντάσεις και μονόδρομο για αναπόφευκτη κλιμάκωση.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Σε αυτό το πλαίσιο, ζητήματα όπως η αναβολή της άσκησης "Καταιγίδα" του Πολεμικού Ναυτικού, τα εξοπλιστικά προγράμματα για την ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων, η ευρωπαϊκή επιχείρηση "Irini" σε σχέση με τη Λιβύη και οι ελληνικές αντιδράσεις στις αναβαθμισμένες επιθετικές ενέργειες της Άγκυρας σε Έβρο, Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο, αποτελούν μερικά από τα ζητήματα που κυριαρχούν στις καθημερινές συζητήσεις των αμυντικών κύκλων.

Ο υπουργός Εθνικής Αμυνας εκτιμά ότι «υπάρχει, έστω στο βάθος, ένα περιθώριο συνεννόησης με τους Τούρκους. Οι σχέσεις μας όμως μαζί τους μοιάζουν με μια συνεχή εναλλαγή κρύου και ζεστού ντους, με σκωτσέζικο ντους», λέει ο Έλληνας υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Παναγιωτόπουλος, μιλώντας στην εφημερίδα "Το Βήμα", αναφερόμενος αναλυτικά και στα παραπάνω φλέγοντα θέματα. 

Ένα από τα πλέον σημαντικά ζητήματα - που προκάλεσε και σοβαρές αντιδράσεις - ήταν η αναβολή της άσκησης "Καταιγίδα" του Πολεμικού Ναυτικού και συσχέτιση αυτής με σχετικό αίτημα του Τούρκου υπουργού Άμυνας, Χουλουσί Ακάρ, και τη ματαίωση της τουρκικής άσκησης "Γαλάζια Πατρίδα".

Η «Καταιγίδα» δεν θα ματαιωθεί

Τις τελευταίες δύο εβδομάδες, ένα από τα θέματα που έχουν κυριαρχήσει στην επικαιρότητα είναι η αναβολή της άσκησης «Καταιγίδας 2020».

«Οι προφανείς ιδιαιτερότητες αυτής της κρίσιμης για τη δημόσια υγεία περιόδου επιβάλλουν τη συνέχιση και για το επόμενο τουλάχιστον δεκαπενθήμερο της πρόσκαιρης αναστολής των δραστηριοτήτων επιχειρησιακής εκπαίδευσης μεγάλης κλίμακας, προς διαφύλαξη του εξαιρετικά χαμηλού ποσοστού κρουσμάτων COVID-19 στις τάξεις των Ενόπλων Δυνάμεων» ανέφεραν στρατιωτικές πηγές το βράδυ του περασμένου Σαββάτου 9 Μαΐου.

Η πληροφορία αιφνιδίασε πολλούς, καθώς τις αμέσως προηγούμενες ημέρες είχε κυκλοφορήσει το σενάριο ότι η «Καταιγίδα» θα πραγματοποιούνταν σε τρεις φάσεις. Ολο το σκηνικό που είχε διαμορφωθεί είχε συνδεθεί δε με την πληροφορία ότι ο κ. Ακάρ είχε ζητήσει ένα, κατά κάποιον τρόπο, moratorium ασκήσεων λόγω κορωνοϊού στο πλαίσιο της τελευταίας τηλεδιάσκεψης των υπουργών Αμύνης του ΝΑΤΟ – μια πληροφορία που σε πρώτη φάση δεν επιβεβαιωνόταν από το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών.

Τι ακριβώς συνέβη λοιπόν; Υπήρξε «ανταλλαγή» της αναβολής της τουρκικής άσκησης «Mavi Vatan» («Γαλάζια Πατρίδα») με την ελληνική «Καταιγίδα»;

«Καταρχήν δεν έχουμε ματαίωση της άσκησης. Εχουμε απλώς, όπως αναφέρει και η ανακοίνωση του ΓΕΕΘΑ, πρόσκαιρη αναστολή δραστηριότητας» επισημαίνει ο κ. Παναγιωτόπουλος. «Η «Καταιγίδα» προγραμματίστηκε και σχεδιάστηκε, δεσμεύτηκαν οι ναυτικές ζώνες κατά τα προβλεπόμενα, πλην όμως, σε κάποια συνεννόηση με το Μέγαρο Μαξίμου, καταλήξαμε στο να την αναβάλουμε για κάποιο χρονικό διάστημα, δεδομένου ότι έπρεπε να μπούμε σταδιακά στην αποκλιμάκωση των μέτρων για τον περιορισμό του κορωνοϊού» εξηγεί.

«Επειδή στην κυβέρνηση θέλουμε αφενός να υπάρχει ένας συντονισμός όλων των φορέων, αλλά και επειδή υπήρχε η πρόταση από τους Τούρκους, από τον κ. Ακάρ συγκεκριμένα, σκεφθήκαμε να ελέγξουμε πολλαπλώς αυτό το σενάριο. Η «Καταιγίδα» δεν θα ματαιωθεί, θα γίνει κάποια στιγμή» διαβεβαιώνει.

Ο κ. Παναγιωτόπουλος θεωρεί ότι το αίτημα Ακάρ για αναβολή των ασκήσεων οφείλεται στο γεγονός ότι υπάρχουν προβλήματα στο εσωτερικό των Ενόπλων Δυνάμεων λόγω του κορωνοϊού.

«Ενδεχομένως να έκρινε σκόπιμο να προτείνει αμοιβαία μη διεξαγωγή ασκήσεων επειδή αυτός είχε το πρόβλημα. Οταν μου το είπε, εγώ του απάντησα ότι είναι καλή ιδέα και ότι έτσι εκτονώνεται η ένταση. Ομως του επεσήμανα ότι δεν εκτονώνεται συνολικά η ένταση αν δεν δούμε ανάλογες κινήσεις και στις υπόλοιπες δραστηριότητες. Τι να το κάνουμε να αναβάλουμε δύο ασκήσεις αν έχουμε κάθε μέρα ή κάθε δεύτερη ημέρα υπερπτήσεις ή επεισόδια στον Εβρο κάθε βράδυ με πυροβολισμούς; Τότε, απλώς, η ένταση μεταφέρεται σε άλλο δοχείο. Μου ανακοίνωσε», προσθέτει, «ότι δεν θα διεξαχθεί η «Mavi Vatan». Δεν μου είπε ότι περιμένω αμοιβαία να συμφωνήσουμε ότι δεν θα κάνετε και εσείς τη δική σας άσκηση».

Η αύξηση των υπερπτήσεων και στον Έβρο

Ορισμένοι θεωρούν ότι ίσως η χρονική μετάθεση των ασκήσεων να μπορεί να αποτελέσει βάση για επανεκκίνηση του διαλόγου επί Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ). Ο υπουργός Εθνικής Αμυνας είναι αρκετά συγκρατημένος.

«Τα ΜΟΕ συνιστούν ένα επιχείρημα υπέρ των ανοικτών καναλιών επικοινωνίας, αλλά μέχρι στιγμής δεν έχουν αποδώσει, πέραν κάποιων ήσσονος σημασίας δράσεων. Δεν είναι η αναβολή των ασκήσεων πρόκριμα για επανέναρξη διαλόγου. Είναι καλό να μιλάμε» λέει, «αλλά το θέμα είναι συνολικότερο. Δεν αρκεί να τηλεφωνώ εγώ στον κ. Ακάρ και εκείνος σε εμένα. Δεν αποκλείουμε τίποτα, συζητούμε. Είμαστε όμως ρεαλιστές. Οταν εμείς συζητούμε για ΜΟΕ και έχουμε έξαρση των υπερπτήσεων, τότε αυτές οι συζητήσεις είναι προσχηματικές».

«Η Αγκυρα έχει αναβαθμίσει τις παραβατικές συμπεριφορές με υπερπτήσεις πάνω από μεγάλα νησιά και εσχάτως, αν και οριακά, πάνω από χερσαίο έδαφος στον Εβρο. Γίνονται επίσης, κατά κύριο λόγο, σε πολύ μεγάλο ύψος. Εκτιμώ ότι μέχρι ενός σημείου αποτελούν και έναν τρόπο εκτόνωσης εσωτερικών εντάσεων. Είμαστε σταθεροί στον τρόπο αντιμετώπισης. Αναχαιτίζουμε τα πάντα. Εφαρμόζουμε και πιο δυναμικές μεθόδους. Την περίοδο της κρίσης στον Εβρο», εξηγεί ο κ. Παναγιωτόπουλος, «είχαμε μεταφέρει στην περιοχή αντιαεροπορικά συστήματα και όποιος εισερχόταν στο FIR Αθηνών εγκλωβιζόταν. Αυτό ήταν κάτι που συνιστά αναβάθμιση της αντίδρασής μας».

«Πρέπει να είμαστε έτοιμοι για κάθε ενδεχόμενο. Εχουμε εκπονήσει και σενάρια για κάθοδο τουρκικού ερευνητικού σκάφους νοτίως της Κρήτης. Δεν θα υπεισέλθω στην επιχειρησιακή περιγραφή των σχεδίων αλλά μην έχετε αμφιβολία ότι θα αντιδράσουμε όπως απαιτείται» υπογραμμίζει.

Αμεση ανάγκη η ενίσχυση του Πολεμικού Ναυτικού

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το ευρύτερο γεωστρατηγικό περιβάλλον έχει ωθήσει στα όριά τους τις Ενοπλες Δυνάμεις. Η ανάγκη ενίσχυσης εντοπίζεται στο Πολεμικό Ναυτικό, με δεδομένη και τη μεγάλη έμφαση που δίνει η Τουρκία στον συγκεκριμένο τομέα μέσα και από το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας». «Και τούτο διότι τα πλοία επιφανείας αρχίζουν και γηράσκουν πλέον» παραδέχεται ο ένοικος του Πενταγώνου.

Στο τραπέζι βρίσκεται ο φάκελος της απόκτησης νέων φρεγατών. Είναι γνωστή η πρόταση της Γαλλίας για την απόκτηση δύο φρεγατών [email protected]@ που «παρέχουν το πλεονέκτημα της παροχής άμυνας περιοχής, πλην όμως επειδή πρόκειται για νέα πλοία, μένουν ανοικτά θέματα που αφορούν την οριστικοποίηση της διαμόρφωσής τους».

Τον προσεχή Ιούνιο, ο κ. Παναγιωτόπουλος θα υπογράψει με τη γαλλίδα ομόλογό του Φλοράνς Παρλί Συμφωνία Στρατηγικής Συνεργασίας, μέρος της οποίας θα είναι οι εξοπλισμοί. «Θεωρώ όμως ότι έχουμε πολύ δρόμο ακόμη, διότι αφού οριστικοποιηθούν οι απαιτήσεις μας, θα αρχίσει η συζήτηση για το κόστος και τον τρόπο αποπληρωμής. Οπως καταλαβαίνετε, αυτή θα γίνει υπό άλλες συνθήκες, δεδομένης της νέας πραγματικότητας» ξεκαθαρίζει.

«Δεν πρέπει επίσης να λησμονούμε ότι η παραλαβή των πλοίων θα γίνει περί το 2026. Περιμένουμε και άλλες προτάσεις. Θα μας ενδιέφερε η συμμετοχή ενός ελληνικού ναυπηγείου στην κατασκευή. Αν δεν ληφθούν όμως οι αποφάσεις τώρα, θα μείνουμε πίσω».

Υπάρχουν βέβαια και θετικές κινήσεις, όπως η προσεχής προμήθεια τορπιλών για τα υποβρύχια, ενώ ξεκινάει το πρόγραμμα του εκσυγχρονισμού των φρεγατών τύπου ΜΕΚΟ. Επιδιώκεται επίσης να ασκηθεί πίεση στα Ναυπηγεία Ελευσίνας για να παραδοθούν οι δύο τελευταίες πυραυλάκατοι.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

«Συμφωνήσαμε να παραλάβουμε την προτελευταία μέχρι το τέλος του Ιουνίου ώστε να ολοκληρωθεί από το Πολεμικό Ναυτικό, ασχέτως του τι θα συμβεί με τα ίδια τα Ναυπηγεία Ελευσίνας όπου ήδη υπάρχει μια επενδυτική πρόταση. Δώσαμε μόνο τρίμηνη παράταση στη σύμβαση μεταξύ ιδιοκτησίας, εργαζομένων και Πολεμικού Ναυτικού όταν μέχρι σήμερα δίνονταν εξάμηνες παρατάσεις και πλοία δεν παραλαμβάναμε διότι οι δύο από τις τρεις πλευρές βολεύονταν με την κωλυσιεργία. Αναφορικά με τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά, υπάρχει και εκεί διαγωνιστική διαδικασία. Δεν θα πρέπει να αποκλείουμε ότι ίσως γίνει μια έκπληξη στην προσπάθεια προσέλκυσης επενδύσεων στην αμυντική βιομηχανία το 2020» τονίζει. Υπάρχουν επίσης οι Ηνωμένες Πολιτείες, τις οποίες ο κ. Παναγιωτόπουλος σχεδιάζει να επισκεφθεί εντός του θέρους. «Είναι καλή ευκαιρία να πάρουμε αμυντικό υλικό από τους Αμερικανούς» λέει.

Πέραν της αναβάθμισης των αεροσκαφών F-16, «διαπραγματευόμαστε σε ελκυστική τιμή την αγορά τεσσάρων ελικοπτέρων MH-60R Seahawk (κρίσιμα για τις ανάγκες του Ναυτικού) λόγω κάποιων ευκαιριών που υπάρχουν (σ.σ.: πρόκειται για την αγορά 24 τέτοιων ελικοπτέρων από την Ινδία που θα ρίξει το κόστος)».

Επιχείρηση «IRINI»

«Από τη μέχρι σήμερα απροθυμία των ευρωπαίων εταίρων να δεσμεύσουν επαρκή μέσα, δηλαδή πλοία επιφανείας ή αεροσκάφη, όντως ανησυχώ» λέει ο κ. Παναγιωτόπουλος για την επιχείρηση «IRINI» σε σχέση με τη Λιβύη.

«Αν δεν οργανωθεί σωστά η επιχείρηση, κινδυνεύει η ίδια η αξιοπιστία της ΕΕ να πραγματοποιεί τέτοιου είδους επιχειρήσεις σε περιοχές γεωστρατηγικού ενδιαφέροντός της, όπως είναι η Κεντρική και η Ανατολική Μεσόγειος. Θα πληγεί η όποια αξιοπιστία της στην αναζήτηση στρατηγικής αυτονομίας της ΕΕ. Μόνο εμείς, η Ιταλία και η Γαλλία δεσμεύουμε πολεμικά σκάφη. Τα μέσα είναι ελάχιστα».

ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΑΡΘΡΑ