Άμεση ήταν η αντίδραση της Αθήνας απέναντι στη Ρηματική Διακοίνωση που απέστειλε η Λιβύη, μέσω της οποίας η Τρίπολη αμφισβητεί τις ελληνικές έρευνες για τον εντοπισμό υδρογονανθράκων και προειδοποιεί ακόμη και για το ενδεχόμενο διακοπής των διμερών διαπραγματεύσεων.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, το συγκεκριμένο έγγραφο δεν αποτελεί νέα εξέλιξη, καθώς πρόκειται για Διακοίνωση που είχε αποσταλεί τον περασμένο Αύγουστο και αποτυπώνει τις πάγιες θέσεις της λιβυκής πλευράς. Οι ίδιες πηγές επισημαίνουν ότι το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών έχει ήδη προχωρήσει στις απαραίτητες ενέργειες, απαντώντας μέσω της διπλωματικής οδού και απορρίπτοντας ως ανυπόστατες τις αιτιάσεις της Τρίπολης.
Σε κάθε περίπτωση, καθώς δεν έχει επιτευχθεί συμφωνία οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών μεταξύ των δύο χωρών, η Ελλάδα εφαρμόζει την αρχή της μέσης γραμμής, στη βάση του Διεθνούς Δικαίου. Μάλιστα, όπως επισημαίνεται από ελληνικής πλευράς, αντίστοιχη προσέγγιση έχει χρησιμοποιήσει και η ίδια η Λιβύη κατά την προκήρυξη θαλάσσιων οικοπέδων.
Οι δύο χώρες εξακολουθούν να βρίσκονται σε διάλογο για την οριοθέτηση της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ), ωστόσο η διεξαγωγή των διαπραγματεύσεων δεν σημαίνει ότι η Ελλάδα οφείλει να αναστείλει την άσκηση των νόμιμων κυριαρχικών της δικαιωμάτων ούτε ότι αποδέχεται μονομερείς διεκδικήσεις.
Οι λιβυκές αντιδράσεις για τις έρευνες νότια της Κρήτης
Η Ρηματική Διακοίνωση, η οποία απεστάλη προς την Αθήνα στις 24 Αυγούστου, δεν περιοριζόταν στην έκφραση διαμαρτυρίας για τις εξαγγελθείσες έρευνες στις θαλάσσιες περιοχές νότια της Κρήτης. Περιλάμβανε, παράλληλα, προειδοποίηση ότι η συνέχιση των συγκεκριμένων ενεργειών, καθώς και οποιεσδήποτε ανάλογες πρωτοβουλίες, θα μπορούσαν να επηρεάσουν αρνητικά την πορεία των διμερών διαπραγματεύσεων, φτάνοντας ακόμη και στην πλήρη διακοπή τους.
Ειδικότερα, η λιβυκή πλευρά εξέφρασε την αντίθεσή της στις έρευνες που, όπως υποστηρίζει, πραγματοποιούνται σε θαλάσσιες περιοχές οι οποίες δεν έχουν οριοθετηθεί μεταξύ των δύο κρατών, αλλά και στην επέκταση των συγκεκριμένων περιοχών.
Παράλληλα, η Τρίπολη εξέφρασε τη δυσαρέσκειά της για τη διεθνή πρόσκληση της ελληνικής κυβέρνησης προς υποβολή προσφορών, η οποία δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 17 Αυγούστου 2026. Η συγκεκριμένη διαδικασία επιβεβαίωνε όσα είχαν ήδη δημοσιευθεί στο ελληνικό ΦΕΚ (τεύχος 3948, της 30ής Ιουνίου 2026), σχετικά με την παραχώρηση αδειών για τη διεξαγωγή σεισμικών ερευνών σε θαλάσσιες περιοχές νότια της Κρήτης, της Πελοποννήσου και στο Ιόνιο Πέλαγος, μέσω της Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρείας Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ).
Οι ισχυρισμοί της Λιβύης και το νομικό υπόβαθρο
Στο κείμενο της Διακοίνωσης, η λιβυκή πλευρά υποστηρίζει ότι οι ελληνικές ενέργειες συνιστούν «ρητή παραβίαση και καταπάτηση της λιβυκής υφαλοκρηπίδας», όπως αυτή έχει, κατά τους ισχυρισμούς της, ανακοινωθεί επισήμως και καταγραφεί στα Ηνωμένα Έθνη στις 27 Μαΐου 2025.
Επιπλέον, προειδοποιεί ότι η συνέχιση των συγκεκριμένων ενεργειών ενδέχεται να υπονομεύσει την πρόοδο που έχει σημειωθεί στις συνομιλίες μεταξύ των δύο χωρών. Μάλιστα, αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο διακοπής των διαπραγματεύσεων, επικαλούμενη την υποτιθέμενη συμφωνία των δύο πλευρών να αποφεύγουν κινήσεις που θα μπορούσαν να προκαλέσουν ένταση και να διαταράξουν τον διμερή διάλογο.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη διεθνή πρόσκληση για τη χορήγηση αδειών αναζήτησης, συλλογής και επεξεργασίας σεισμικών δεδομένων μη αποκλειστικής χρήσης (non-exclusive seismic data) σε θαλάσσιες περιοχές της Δυτικής και Νότιας Ελλάδας. Η πρόσκληση είχε εκδοθεί από την αρμόδια Επιτροπή Χορήγησης Αδειών Ερευνών Θαλάσσης.
Η προκήρυξη προβλέπει την πραγματοποίηση σεισμικών ερευνών δύο και τριών διαστάσεων (2D και 3D) σε συνολικά οκτώ θαλάσσιες περιοχές. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται τα οικόπεδα «Νότια της Κρήτης 1», «Νότια της Κρήτης 2» και «Νοτιοδυτικά της Κρήτης».
Από ελληνικής πλευράς, η χάραξη των συγκεκριμένων περιοχών βασίζεται στην ισχύουσα εθνική νομοθεσία και ειδικότερα στον νόμο 4001/2011, ο οποίος προβλέπει τη χρήση της μέσης γραμμής ως εξωτερικού ορίου της ελληνικής ΑΟΖ στις περιπτώσεις όπου δεν έχει συναφθεί συμφωνία οριοθέτησης με το γειτονικό κράτος.
Η Αθήνα, επομένως, διαμηνύει ότι ο διάλογος με τη Λιβύη μπορεί να συνεχιστεί, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θα εγκαταλείψει τις ενεργειακές της πρωτοβουλίες ή θα αποδεχθεί τις μονομερείς αξιώσεις της Τρίπολης.