Προσθέστε το pentapostagma.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης στην Google. Με ανοικτά μέτωπα από την Ερυθρά Θάλασσα μέχρι τη Σαουδική Αραβία και με μεγάλα εξοπλιστικά προγράμματα να έχουν περάσει πλέον στη φάση της υλοποίησης, συνεδριάζει σήμερα στις 17:30 στο Μέγαρο Μαξίμου το Κυβερνητικό Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας, υπό την προεδρία του Κυριάκου Μητσοτάκη.
Η επίσημη ατζέντα της συνεδρίασης δεν έχει ανακοινωθεί, ωστόσο το αμυντικό περιβάλλον των τελευταίων εβδομάδων διαμορφώνει ένα ιδιαίτερα βαρύ πλαίσιο συζήτησης. Η κατάσταση στην Ερυθρά Θάλασσα, η ελληνική στρατιωτική παρουσία στη Σαουδική Αραβία και η πορεία των μεγάλων εξοπλιστικών προγραμμάτων βρίσκονται μεταξύ των ζητημάτων που απασχολούν την Αθήνα, καθώς οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή μεταβάλλονται με ταχύτητα.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η ανάγκη η Ελλάδα να διατηρήσει επιχειρησιακή παρουσία σε κρίσιμες θαλάσσιες και αεροπορικές ζώνες, χωρίς παράλληλα να αποδυναμώνεται η εθνική άμυνα σε μια περίοδο κατά την οποία οι ανάγκες σε αντιαεροπορικά και αντιβαλλιστικά μέσα έχουν αυξηθεί θεαματικά.
Η Ερυθρά Θάλασσα παραμένει ανοικτό μέτωπο
Η ευρωπαϊκή επιχείρηση ASPIDES εξακολουθεί να αποτελεί βασικό πυλώνα της παρουσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Ερυθρά Θάλασσα, με αποστολή την προστασία της εμπορικής ναυσιπλοΐας απέναντι στις συνεχιζόμενες απειλές στην περιοχή.
Η επιχείρηση έχει παραταθεί έως τον Φεβρουάριο του 2027 και η Ελλάδα διατηρεί κεντρικό ρόλο, καθώς το στρατηγείο της βρίσκεται στη Λάρισα και η διοίκησή της βρίσκεται σε ελληνικά χέρια.
Το επιχειρησιακό περιβάλλον παραμένει ιδιαίτερα απαιτητικό. Οι επιθέσεις κατά εμπορικών πλοίων και οι νέες εντάσεις στην ευρύτερη περιοχή έχουν αυξήσει την πίεση προς τα ευρωπαϊκά κράτη για μεγαλύτερη συνεισφορά σε πολεμικά πλοία και μέσα επιτήρησης.
Για την Ελλάδα το ζήτημα έχει και άμεση οικονομική διάσταση. Η ασφάλεια της Ερυθράς Θάλασσας και του στενού Μπαμπ ελ Μαντέμπ επηρεάζει έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους εμπορικούς δρόμους του κόσμου, με άμεσες συνέπειες για τη ναυτιλία, το κόστος μεταφοράς και τις ενεργειακές τιμές.
Στο μικροσκόπιο η ελληνική Patriot στη Σαουδική Αραβία
Ξεχωριστό κεφάλαιο αποτελεί η ελληνική πυροβολαρχία Patriot που βρίσκεται στη Σαουδική Αραβία από το 2021, στο πλαίσιο της συμφωνίας για την προστασία κρίσιμων ενεργειακών εγκαταστάσεων του βασιλείου.
Η αποστολή δεν έχει πλέον μόνο συμβολικό χαρακτήρα. Μέσα στο 2026 η ελληνική μονάδα χρειάστηκε επανειλημμένα να ενεργοποιηθεί επιχειρησιακά, αναχαιτίζοντας βαλλιστικούς πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη που κατευθύνονταν προς κρίσιμες εγκαταστάσεις της Σαουδικής Αραβίας.
Η παρουσία της πυροβολαρχίας προσφέρει στις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις πολύτιμη πραγματική επιχειρησιακή εμπειρία, ταυτόχρονα όμως δεσμεύει ένα ιδιαίτερα σημαντικό σύστημα αεράμυνας σε μια περίοδο κατά την οποία οι ανάγκες προστασίας ελληνικού εδάφους και κρίσιμων υποδομών παραμένουν αυξημένες.
Ακριβώς γι' αυτό η διάρκεια της αποστολής έχει επανέλθει επανειλημμένα στη συζήτηση τους τελευταίους μήνες, με την Αθήνα να επανεκτιμά την κατάσταση ανάλογα με τις εξελίξεις ασφαλείας στην περιοχή.
Η νέα ισορροπία στον Κόλπο
Στον προβληματισμό της Αθήνας προστίθενται οι ταχύτατα μεταβαλλόμενες ισορροπίες στη Μέση Ανατολή και στον Κόλπο.
Η Ελλάδα έχει αναπτύξει τα τελευταία χρόνια στενή αμυντική σχέση με τη Σαουδική Αραβία, η οποία δεν περιορίζεται στην αποστολή των Patriot. Η ελληνική πλευρά επιδιώκει να διατηρήσει ανοικτό και σταθερό τον στρατηγικό δίαυλο με το Ριάντ ανεξάρτητα από τις παράλληλες σχέσεις που αναπτύσσει η σαουδαραβική ηγεσία με άλλες περιφερειακές δυνάμεις.
Για την Αθήνα, επομένως, οποιαδήποτε απόφαση σχετικά με την παραμονή ή την επιστροφή της ελληνικής πυροβολαρχίας δεν αποτελεί απλώς στρατιωτική επιλογή. Αγγίζει ταυτόχρονα την εξωτερική πολιτική, τις σχέσεις με τη Σαουδική Αραβία και την ευρύτερη ελληνική παρουσία στην περιοχή.
Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» περνά στη φάση της εφαρμογής
Σημαντικό κεφάλαιο για τον ελληνικό αμυντικό σχεδιασμό αποτελεί πλέον και η «Ασπίδα του Αχιλλέα», η οποία έχει περάσει από τις διαπραγματεύσεις στη φάση της υλοποίησης.
Στα τέλη Αυγούστου υπεγράφη στο Τελ Αβίβ η διακρατική συμφωνία Ελλάδας και Ισραήλ για το νέο πολυεπίπεδο σύστημα αντιαεροπορικής, αντιβαλλιστικής και anti-drone άμυνας, με ενιαία αρχιτεκτονική διοίκησης και ελέγχου.
Το πρόγραμμα προβλέπει ένα πλέγμα αισθητήρων, ραντάρ, συστημάτων αναχαίτισης και διοίκησης που θα δημιουργήσει μια διαφορετική φιλοσοφία προστασίας του ελληνικού εναέριου χώρου και κρίσιμων υποδομών.
Η εμπειρία των τελευταίων μηνών από τη Μέση Ανατολή έχει καταστήσει ακόμη πιο εμφανή τη σημασία τέτοιων δυνατοτήτων. Βαλλιστικοί πύραυλοι, drones χαμηλού κόστους και συνδυασμένες επιθέσεις έχουν αλλάξει τα δεδομένα της σύγχρονης αεράμυνας, αναγκάζοντας τα επιτελεία να επανεξετάσουν τόσο τον αριθμό όσο και τη διασπορά των διαθέσιμων συστημάτων.
Τα εξοπλιστικά μπαίνουν σε κρίσιμη φάση
Το ελληνικό εξοπλιστικό πρόγραμμα δεν περιορίζεται στον νέο θόλο αεράμυνας. Η Αθήνα βρίσκεται ταυτόχρονα στη διαδικασία αναβάθμισης μαχητικών F-16, παραλαβής νέων φρεγατών, προετοιμασίας για την ένταξη των F-35 και εκσυγχρονισμού παλαιότερων οπλικών συστημάτων.
Το συνολικό πρόγραμμα αμυντικών επενδύσεων εκτείνεται σε βάθος δεκαετίας και απαιτεί πλέον στενή παρακολούθηση των χρονοδιαγραμμάτων, του κόστους και της πραγματικής επιχειρησιακής απόδοσης κάθε προμήθειας.
Για το ΚΥΣΕΑ το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο ποιο οπλικό σύστημα θα αποκτηθεί στη συνέχεια, αλλά πώς όλα αυτά τα μέσα θα ενταχθούν σε ένα ενιαίο επιχειρησιακό δίκτυο και πώς θα κατανεμηθούν οι περιορισμένοι διαθέσιμοι πόροι μεταξύ των αναγκών της χώρας και των αποστολών στο εξωτερικό.
Η σημερινή συνεδρίαση πραγματοποιείται έτσι σε μια συγκυρία στην οποία η Ερυθρά Θάλασσα, η ελληνική παρουσία στον Κόλπο και η αναδιοργάνωση της εθνικής αεράμυνας δεν αποτελούν τρία ξεχωριστά ζητήματα, αλλά διαφορετικές πλευρές της ίδιας εξίσωσης ασφαλείας.
