Το περιφερειακό σκηνικό γύρω από την Ελλάδα θυμίζει ολοένα και περισσότερο μια έτοιμη να εκραγεί πυριτιδαποθήκη.
Η συνεδρίαση του Κυβερνητικού Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας (ΚΥΣΕΑ) υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στο Μέγαρο Μαξίμου, δεν αποτελεί μια διαδικαστική ρουτίνα διεκπεραίωσης εξοπλιστικών θεμάτων. Πρόκειται για μια κομβική αποτίμηση του γεωπολιτικού κινδύνου, σε μια περίοδο όπου οι άξονες της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής και άμυνας δοκιμάζονται από τις ακραίες αναταράξεις στη γειτονιά μας.
Η ατζέντα είναι βαριά, πολυεπίπεδη και απαιτεί αντανακλαστικά ταχείας αντίδρασης, καθώς η Αθήνα καλείται να λειτουργήσει ως πυλώνας σταθερότητας σε ένα τρίγωνο κρίσεων: από τη φλεγόμενη Μέση Ανατολή, μέχρι την επιθετική θεσμική ρητορική της Άγκυρας.
Η ναυτική υπεροχή και το «κλειδί» των ιταλικών FREMM
Στην κορυφή του επιχειρησιακού σχεδιασμού βρίσκεται η επιτακτική ανάγκη ανανέωσης και ενίσχυσης της αποτρεπτικής ισχύος του Πολεμικού Ναυτικού. Το ελληνικό επιτελείο γνωρίζει πως η κυριαρχία στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο απαιτεί σύγχρονες, βαριές μονάδες επιφανείας.
Στο πλαίσιο αυτό, οι συζητήσεις και οι εν εξελίξει διαπραγματεύσεις για την απόκτηση των ιταλικών φρεγατών τύπου Bergamini (FREMM) μπαίνουν στο μικροσκόπιο του ΚΥΣΕΑ. Η ενδεχόμενη προσθήκη των συγκεκριμένων πλοίων πολλαπλού ρόλου, γνωστών για τις εξαιρετικές ανθυποβρυχιακές και αντιαεροπορικές τους ικανότητες, μεταβάλλει δραστικά τις ναυτικές ισορροπίες.
Δεν πρόκειται απλώς για μια αγορά, αλλά για την ολοκλήρωση ενός ευρύτερου στρατηγικού δόγματος που επιβάλλει στο ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό να διαθέτει πλοία ικανά να επιχειρούν στην ανοιχτή θάλασσα της Ανατολικής Μεσογείου, προβάλλοντας ισχύ απέναντι σε κάθε αναθεωρητική απειλή.
Το ωστικό κύμα της Μέσης Ανατολής και ο εφιάλτης του μεταναστευτικού
Η στρατιωτική κλιμάκωση μεταξύ του Ισραήλ, του Ιράν και των περιφερειακών τους αντιπροσώπων δεν αφήνει την Αθήνα αλώβητη. Η Μέση Ανατολή βρίσκεται στην κόψη του ξυραφιού και το ΚΥΣΕΑ αξιολογεί τις άμεσες παρενέργειες μιας ευρύτερης ανάφλεξης.
Η κύρια ανησυχία του κρατικού μηχανισμού δεν περιορίζεται μόνο στην ασφάλεια των ναυτικών οδών, αλλά επικεντρώνεται στο μεταναστευτικό.
Η κατάρρευση των υποδομών και η ανθρωπιστική κρίση στην ευρύτερη περιοχή απειλούν να πυροδοτήσουν νέα, μαζικά κύματα προσφύγων και μεταναστών προς την Ευρώπη, με την Ελλάδα να αποτελεί τον πρώτο, φυσικό κυματοθραύστη. Η ετοιμότητα των συνόρων, η φύλαξη του Έβρου και η επιτήρηση του ανατολικού Αιγαίου βρίσκονται σε καθεστώς απόλυτου συναγερμού.
Το διπλωματικό και νομικό ανάχωμα στον τουρκικό αναθεωρητισμό
Το τρίτο, αλλά εξίσου κρίσιμο μέτωπο, αφορά την κλιμακούμενη προκλητικότητα της Τουρκίας. Η Άγκυρα δεν αρκείται πλέον στις ρητορικές εξάρσεις, αλλά προχωρά σε νέες νομοθετικές πρωτοβουλίες, προσπαθώντας να θεσμοθετήσει την παράνομη θεωρία της «Γαλάζιας Πατρίδας» και να επιβάλει τετελεσμένα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το ΚΥΣΕΑ εξετάζει την αποκωδικοποίηση αυτών των κινήσεων. Η στάση της Αθήνας παραμένει ψύχραιμη αλλά αταλάντευτη, στηριζόμενη στο Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας. Η ελληνική διπλωματία διαμηνύει προς κάθε κατεύθυνση την πάγια και αδιαπραγμάτευτη θέση της:
Οι μονομερείς ενέργειες και τα εσωτερικά νομοθετήματα τρίτων χωρών δεν παράγουν απολύτως κανένα διεθνές έννομο αποτέλεσμα.
