Μια κομβική εξέλιξη για την αναβάθμιση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων των Ενόπλων Δυνάμεων, αλλά και για τη βιωσιμότητα της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας, σημειώθηκε στις Βρυξέλλες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε την επίσημη έγκριση του Εθνικού Αμυντικού Σχεδίου της Ελλάδας, το οποίο είχε υποβληθεί στο πλαίσιο του νέου ευρωπαϊκού μηχανισμού SAFE (Strategic Action for Future European defence).
Η απόφαση αυτή δεν αποτελεί απλώς μια τυπική επικύρωση, αλλά την ενεργοποίηση ενός χρηματοδοτικού και στρατηγικού εργαλείου που επιτρέπει στην Αθήνα να αντλήσει κοινοτικούς πόρους για την ανάπτυξη και προμήθεια αμυντικού υλικού, μειώνοντας το βάρος στον κρατικό προϋπολογισμό.
Τι είναι το πρόγραμμα SAFE
Το πρόγραμμα SAFE αποτελεί τη μετεξέλιξη προηγούμενων ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών (όπως το ASAP και το EDIRPA) και θεσμοθετήθηκε για να απαντήσει στις γεωπολιτικές προκλήσεις του 2026. Στόχος του είναι η ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανικής βάσης και η προώθηση των κοινών προμηθειών μεταξύ των κρατών-μελών.
Η έγκριση του ελληνικού σχεδίου σημαίνει ότι η Κομισιόν αναγνωρίζει πως οι προτεραιότητες της Αθήνας ευθυγραμμίζονται πλήρως με τη Στρατηγική Πυξίδα της ΕΕ.
Συγκεκριμένα, το SAFE επιδοτεί:
Κοινές Προμήθειες: Την αγορά οπλικών συστημάτων σε συνεργασία με τουλάχιστον άλλα δύο κράτη-μέλη.
Αύξηση Παραγωγής: Την επέκταση των γραμμών παραγωγής πυρομαχικών και πυραύλων εντός της Ευρώπης.
Καινοτομία: Την έρευνα σε τεχνολογίες αιχμής (drones, κυβερνοασφάλεια).
Οι άξονες του Ελληνικού Σχεδίου
Το ελληνικό σχέδιο που πήρε το «πράσινο φως» είναι πολυδιάστατο και εστιάζει τόσο στην άμεση κάλυψη αναγκών όσο και στη μακροπρόθεσμη βιομηχανική ανάπτυξη. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι βασικοί πυλώνες περιλαμβάνουν:
Ενίσχυση της Αντιαεροπορικής Άμυνας: Χρηματοδότηση για την ένταξη της χώρας στην ευρωπαϊκή πρωτοβουλία αντιαεροπορικής ασπίδας (European Sky Shield), με την προμήθεια συστημάτων που θα διασυνδέονται με τα υφιστάμενα ραντάρ.
Εκσυγχρονισμός Πυρομαχικών: Κονδύλια για την αναβάθμιση των Ελληνικών Αμυντικών Συστημάτων (ΕΑΣ), ώστε να αυξηθεί η παραγωγή βλημάτων πυροβολικού των 155mm, τα οποία είναι απαραίτητα τόσο για τον ελληνικό στρατό όσο και για την αναπλήρωση των ευρωπαϊκών αποθεμάτων.
Ναυτική Συνεργασία: Συμμετοχή σε προγράμματα για την ανάπτυξη μη επανδρωμένων σκαφών επιφανείας και υποβρυχίων (USVs/UUVs) για την επιτήρηση του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου.
Οφέλη για την Ελληνική Αμυντική Βιομηχανία
Ίσως το σημαντικότερο σκέλος της έγκρισης αφορά την τόνωση της εγχώριας βιομηχανίας. Μέσω του SAFE, ελληνικές εταιρείες (ΕΑΒ, ΕΑΣ, αλλά και ιδιωτικές εταιρείες υψηλής τεχνολογίας) αποκτούν πρόσβαση σε ευρωπαϊκά κεφάλαια για να εκσυγχρονίσουν τις υποδομές τους και να συμμετάσχουν σε διεθνείς κοινοπραξίες.
Για παράδειγμα, η Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία (ΕΑΒ) αναμένεται να αναλάβει ρόλο-κλειδί στη συντήρηση και αναβάθμιση μέσων που θα αποκτηθούν μέσω του προγράμματος, διασφαλίζοντας θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης και μεταφορά τεχνογνωσίας.
Γεωπολιτική Σημασία
Σε πολιτικό επίπεδο, η έγκριση του σχεδίου στέλνει ένα σαφές μήνυμα στήριξης προς την Ελλάδα, η οποία αναγνωρίζεται ως ο βασικός πυλώνας σταθερότητας στη Νοτιοανατολική Πτέρυγα της ΕΕ και του ΝΑΤΟ.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εγκρίνοντας το σχέδιο, αποδέχεται ουσιαστικά το επιχείρημα της Αθήνας ότι η θωράκιση των ελληνικών συνόρων αποτελεί προϋπόθεση για την ασφάλεια ολόκληρης της Ένωσης. Παράλληλα, η ένταξη στο SAFE μειώνει το δημοσιονομικό ρίσκο για την Ελλάδα, καθώς μέρος των δαπανών καλύπτεται από τον κοινοτικό προϋπολογισμό, επιτρέποντας στην κυβέρνηση να διατηρήσει τους στόχους για το πρωτογενές πλεόνασμα.
Οι επόμενες κινήσεις
Μετά την έγκριση, ξεκινά άμεσα η φάση της υλοποίησης. Το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, σε συνεργασία με τη Γενική Διεύθυνση Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων (ΓΔΑΕΕ), καλείται να τρέξει τις διαδικασίες για την υπογραφή των συμβάσεων.
Οι πρώτες εκταμιεύσεις αναμένονται εντός του έτους, ενώ θα υπάρξει στενή εποπτεία από τις Βρυξέλλες για την τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων. Η επιτυχής έκβαση του ελληνικού αιτήματος θεωρείται προάγγελος για περαιτέρω συμμετοχή της χώρας στα μελλοντικά στάδια της ευρωπαϊκής αμυντικής ολοκλήρωσης.
