Τον κώδωνα του κινδύνου για το ενδεχόμενο μιας σφοδρής κυβερνοεπίθεσης που θα μπορούσε να πλήξει καίρια το ελληνικό τραπεζικό σύστημα και να βυθίσει τη χώρα σε πολυήμερο ψηφιακό μπλακάουτ, έκρουσε η πρόεδρος του Ελληνικού Ινστιτούτου Κυβερνοασφάλειας, Στέλλα Τσιτσούλα, καλώντας τους πολίτες να βρίσκονται σε πλήρη ετοιμότητα.
Η προειδοποίηση αυτή έρχεται σε μια εξαιρετικά τεταμένη συγκυρία, καθώς οι κρίσιμες υποδομές σε Ευρώπη και Ηνωμένες Πολιτείες δέχονται αλλεπάλληλα, ανεξήγητα πλήγματα. Μόλις την Τρίτη 17 Νοεμβρίου, το απόρρητο εσωτερικό δίκτυο επικοινωνιών της αμερικανικής Υπηρεσίας Εθνικής Ασφάλειας (NSA Net) τέθηκε εκτός λειτουργίας —με την υπηρεσία να επικαλείται επισήμως «προγραμματισμένη συντήρηση ρουτίνας»—, ενώ λίγα εικοσιτετράωρα νωρίτερα (στις 13 Νοεμβρίου) μια σοβαρή τεχνική βλάβη στην Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Αεροπορίας (FAA) καθήλωσε στο έδαφος όλες τις πτήσεις στις ΗΠΑ.
Την ίδια στιγμή, νωπές είναι ακόμη οι μνήμες από το πρωτοφανές κύμα κυβερνοεπιθέσεων του περασμένου Οκτωβρίου στην Ευρώπη, όταν χάκερ παρέλυσαν ακόμη και τα συστήματα ψύξης εκατοντάδων σούπερ μάρκετ.
«Δεν ξέρουμε πώς θα χτυπήσουν ένα ΑΤΜ ή έναν τρίτο προμηθευτή»
Όπως εξήγησε χαρακτηριστικά η κ. Τσιτσούλα, η σύγχρονη ψηφιακή αλυσίδα είναι τόσο αλληλένδετη, ώστε ένα χτύπημα μπορεί να προέλθει από το πιο απρόσμενο σημείο: «Δεν ξέρουμε ποτέ πώς ο επιτιθέμενος θα χτυπήσει ένα ΑΤΜ ή έναν τρίτο προμηθευτή, όπως συνέβη με τα ψυγεία στην περίπτωση των σούπερ μάρκετ», τόνισε με νόημα.
Μπροστά σε αυτή την καταιγίδα διεθνών περιστατικών, η πρόεδρος του Ελληνικού Ινστιτούτου Κυβερνοασφάλειας απηύθυνε σαφή έκκληση στους πολίτες να εφαρμόσουν τις επίσημες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εξοπλίζοντας τα νοικοκυριά τους με το λεγόμενο «κιτ επιβίωσης των 72 ωρών»:
Αποθέματα τροφίμων και νερού
Κάθε οικογένεια οφείλει να διαθέτει βασικά είδη διατροφής ώστε να καλύψει τις ανάγκες της για τα πρώτα τρία κρίσιμα εικοσιτετράωρα.
Φυσικό χρήμα (μετρητά)
Η κ. Τσιτσούλα υπογράμμισε την επιτακτική ανάγκη να υπάρχουν μετρητά στο σπίτι, καθώς σε περίπτωση επίθεσης στα τραπεζικά δίκτυα, οι κάρτες, το e-banking και τα ΑΤΜ ενδέχεται να αχρηστευθούν ακαριαία.
«Μέχρι τρεις ημέρες θεωρείται... καλό σενάριο»
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η εκτίμησή της για τη διάρκεια που μπορεί να έχει μια τέτοια ψηφιακή παράλυση. Απαντώντας σε σχετικό ερώτημα, άφησε ορθάνοιχτο το ενδεχόμενο η κρίση να διαρκέσει έως και τρεις ολόκληρες ημέρες — ή ακόμη περισσότερο.
«Μέχρι τρεις ημέρες μπορεί να χρειαστεί να ανακάμψει μία επιχείρηση ή ένας οργανισμός από μία κυβερνοεπίθεση. Μπορεί να είναι περισσότερες, μπορεί να είναι και λιγότερες», ανέφερε χαρακτηριστικά, καταλήγοντας με την ανατριχιαστική επισήμανση ότι «μέχρι τρεις ημέρες θεωρείται καλό σενάριο».
Το μήνυμα προς την ελληνική κοινωνία είναι πλέον ξεκάθαρο: σε έναν κόσμο όπου τα ψηφιακά συστήματα καταρρέουν σαν ντόμινο, η στοιχειώδης οργάνωση και η προετοιμασία του σπιτιού παύουν να είναι υπερβολή και γίνονται επιτακτική ανάγκη.