Μια απλή αλλαγή στον σχεδιασμό των ανεμογεννητριών θα μπορούσε να συμβάλει στην αντιμετώπιση ενός από τα σημαντικότερα περιβαλλοντικά προβλήματα της αιολικής ενέργειας: τις συγκρούσεις πουλιών με τα περιστρεφόμενα πτερύγια.
Νέα επιστημονική έρευνα που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Behavioral Ecology προτείνει τη χρήση έντονων χρωμάτων στα πτερύγια των ανεμογεννητριών, εμπνευσμένων από τα προειδοποιητικά μοτίβα που συναντώνται στη φύση. Τα πρώτα αποτελέσματα δείχνουν ότι η προσέγγιση αυτή μπορεί να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο πρόσκρουσης πτηνών.
Η ιδέα βασίζεται σε έναν μηχανισμό που χρησιμοποιούν εδώ και εκατομμύρια χρόνια πολλά ζώα για να αποτρέπουν τους θηρευτές τους.
Είδη όπως δηλητηριώδη φίδια, βάτραχοι και έντομα διαθέτουν έντονους συνδυασμούς χρωμάτων - κυρίως κόκκινο, μαύρο και κίτρινο - οι οποίοι λειτουργούν ως φυσικό σήμα κινδύνου.
Σύμφωνα με την καθηγήτρια Johanna Mappes του Πανεπιστημίου του Ελσίνκι, οι λευκές «λεπίδες», που αποτελούν σήμερα το κυρίαρχο πρότυπο στις ανεμογεννήτριες παγκοσμίως, αποδείχθηκαν η λιγότερο αποτελεσματική επιλογή όσον αφορά την ορατότητα για τα πουλιά.
Οι ερευνητές από τα Πανεπιστήμια του Ελσίνκι και του Έξετερ δημιούργησαν ένα ελεγχόμενο πειραματικό περιβάλλον, στο οποίο δοκιμάστηκαν διαφορετικά σχέδια πτερυγίων. Εκτός από τις κλασικές λευκές λεπίδες, αξιολογήθηκαν πτερύγια με μαύρο χρωματισμό, κόκκινες και λευκές ρίγες, καθώς και συνδυασμοί κόκκινου, μαύρου και κίτρινου εμπνευσμένοι από τα προειδοποιητικά μοτίβα της φύσης.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα πτηνά απέφευγαν πολύ συχνότερα τα πτερύγια με έντονα χρωματικά μοτίβα, γεγονός που υποδηλώνει ότι τα συγκεκριμένα χρώματα λειτουργούν ως οπτικό σήμα κινδύνου ακόμη και χωρίς προηγούμενη εμπειρία.
Το πρόβλημα των συγκρούσεων με πουλιά αποτελεί μία από τις βασικές περιβαλλοντικές προκλήσεις της αιολικής ενέργειας. Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η ταχύτητα περιστροφής των πτερυγίων δημιουργεί συχνά ένα φαινόμενο οπτικής θόλωσης, με αποτέλεσμα πολλά πουλιά να αντιλαμβάνονται την παρουσία τους πολύ αργά.
Παράλληλα, προηγούμενες δοκιμές στη Νορβηγία είχαν δείξει ότι η βαφή ακόμη και ενός μόνο πτερυγίου σε μαύρο χρώμα μπορούσε να μειώσει τις συγκρούσεις έως και κατά 70% σε ορισμένα αιολικά πάρκα. Η νέα μελέτη επιχειρεί να προχωρήσει ένα βήμα παραπέρα, αξιοποιώντας χρωματικούς συνδυασμούς που η εξέλιξη έχει συνδέσει με τον κίνδυνο.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Δήμος Αθηναίων: Τιμητική διάκριση στον Πατριάρχη Βαρθολομαίο για την «Προστασία της Περιβαλλοντικής Κληρονομιάς»
Οι ερευνητές τονίζουν πάντως ότι απαιτούνται δοκιμές σε πραγματικές συνθήκες λειτουργίας πριν εξαχθούν οριστικά συμπεράσματα. Τα επόμενα στάδια της έρευνας θα εξετάσουν κατά πόσο η αποτελεσματικότητα των χρωμάτων διατηρείται σε διαφορετικά οικοσυστήματα, είδη πτηνών και μεταναστευτικές διαδρομές.
Εφόσον τα αποτελέσματα επιβεβαιωθούν και εκτός εργαστηρίου, η προσέγγιση αυτή θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέα πρότυπα σχεδιασμού για τις ανεμογεννήτριες του μέλλοντος, συνδυάζοντας την ενεργειακή απόδοση με την καλύτερη προστασία της άγριας ζωής.
