Ένα ηφαίστειο που παρέμενε ανενεργό επί τέσσερις δεκαετίες παρουσιάζει πλέον ανησυχητικά σημάδια δραστηριότητας, προκαλώντας έντονη ανησυχία στην επιστημονική κοινότητα. Πρόκειται για το ηφαίστειο El Chichón στο Μεξικό, γνωστό και ως Chichonal, όπου οι ερευνητές έχουν καταγράψει αυξανόμενες θερμοκρασίες, εκλύσεις αερίων και ασυνήθιστους σχηματισμούς θείου στο εσωτερικό του κρατήρα.
Επιστήμονες από το Εθνικό Αυτόνομο Πανεπιστήμιο του Μεξικού (UNAM) κατέγραψαν τις μεταβολές κατά τη διάρκεια παρακολούθησης που πραγματοποιήθηκε από τον Ιούνιο έως τον Δεκέμβριο του 2025. Η τελευταία έκρηξη του ηφαιστείου σημειώθηκε το 1982 και στοίχισε τη ζωή σε τουλάχιστον 2.000 ανθρώπους, αποτελώντας μία από τις πιο φονικές ηφαιστειακές καταστροφές στην ιστορία του Μεξικού, και κάνοντάς το γνωστό ως το «ηφαίστειο της καταστροφής».
Τα ευρήματα της έρευνας
Οι ερευνητές εντόπισαν αυξημένη θερμότητα, μεταβολές στη χημική σύσταση της λίμνης του κρατήρα και εκπομπές αερίων όπως υδρόθειο και διοξείδιο του άνθρακα, τα οποία μπορεί να είναι επικίνδυνα σε υψηλές συγκεντρώσεις. Παράλληλα, κατέγραψαν παράξενους κοίλους σφαιρικούς σχηματισμούς θείου που δημιουργούνται μέσα σε δεξαμενές υγρού θείου στον κρατήρα. Παρ’ όλα αυτά, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι προς το παρόν δεν υπάρχουν ενδείξεις κίνησης μάγματος κάτω από το ηφαίστειο.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η δραστηριότητα είναι πιθανότατα υδροθερμικής φύσης και δεν υποδηλώνει επικείμενη έκρηξη. Τα ευρήματα βασίζονται σε εκτεταμένη επιτόπια έρευνα και τηλεμετρική παρακολούθηση από το Ινστιτούτο Γεωφυσικής του UNAM, το οποίο μελετά εδώ και χρόνια τη δυναμική του εσωτερικού του ηφαιστείου.
Κατά τις πρόσφατες επιθεωρήσεις, οι επιστήμονες παρατήρησαν ότι η λίμνη του κρατήρα, η οποία συνήθως έχει πράσινο χρώμα, είχε μετατραπεί σε γκριζωπή. Αυτό υποδηλώνει αυξημένα επίπεδα θειικών αλάτων και πυριτίου στο νερό. Θερμικές μετρήσεις έδειξαν επίσης ότι οι θερμοκρασίες στον πυθμένα της λίμνης και στο δάπεδο του κρατήρα ήταν υψηλότερες από τα φυσιολογικά επίπεδα βάθους.
«Η συμπεριφορά που παρατηρούμε είναι συμβατή με υδροθερμικές διεργασίες ή μικρές εκρήξεις ατμού», δήλωσε η ηφαιστειολόγος Δρ Πατρίσια Χάκομε Παζ.
Η καταστροφική έκρηξη του 1982
Το Chichonal παραμένει κλειστό για τους τουρίστες από την έκρηξη του 1982, ωστόσο έχει εξελιχθεί σε σημαντικό πεδίο έρευνας για επιστήμονες που μελετούν πώς εξελίσσονται τα ηφαίστεια πολλά χρόνια μετά από μεγάλες εκρήξεις. Στις 28 Μαρτίου 1982, το ηφαίστειο εξερράγη επανειλημμένα, με τη δραστηριότητα να συνεχίζεται έως τον Απρίλιο, εκτοξεύοντας στάχτη στην ατμόσφαιρα και προκαλώντας φονικές πυροκλαστικές ροές.
Ολόκληρα χωριά καταστράφηκαν, ενώ τεράστιες εκτάσεις γεωργικής γης θάφτηκαν κάτω από στάχτη και συντρίμμια. Οι συνέπειες της καταστροφής προκάλεσαν μακροχρόνιες οικονομικές και περιβαλλοντικές ζημιές σε ολόκληρη την περιοχή. Καλλιέργειες καφέ, κτηνοτροφικές μονάδες και υποδομές αφανίστηκαν, ενώ χιλιάδες κάτοικοι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους.
Σήμερα, οι επιστήμονες τονίζουν ότι η τρέχουσα δραστηριότητα δεν μοιάζει με τις συνθήκες που προηγήθηκαν της καταστροφής του 1982. Ωστόσο, τονίζουν ότι τα ανενεργά ηφαίστεια, σπάνια είναι πραγματικά αδρανή.
