Η προειδοποίηση του καθηγητή Δρ. Οκάν Τουϊσούζ για νέο μεγάλο σεισμό στην Τουρκία επαναφέρει με δραματικό τρόπο στο προσκήνιο τον κίνδυνο που «σιγοβράζει» στο Μαρμαρά, αλλά και σε όλη τη χώρα, λίγες ώρες μετά την προειδοποίηση του συναδέλφου του, Χαλούκ Εϊντογάν, ο οποίος είπε ότι ο μεγάλος σεισμός που αναμένεται, θα γίνει στη θάλασσα του Μαρμαρά. Μετά τους δίδυμους σεισμούς της 6ης Φεβρουαρίου 2023, που ισοπέδωσαν το Καχραμάνμαρας, την Αντιόχεια και την Αλεξανδρέττα, οι επιστήμονες επιμένουν: το ερώτημα δεν είναι αν θα γίνει νέος σεισμός, αλλά πότε.
Ο διακεκριμένος γεωλόγος, μέλος της Ακαδημίας Επιστημών και ομότιμος καθηγητής του İTÜ, υπενθυμίζει ότι στις περιοχές όπου έχει γίνει ισχυρός σεισμός, ο μηχανισμός που τροφοδοτεί τα ρήγματα δεν σταματά ποτέ. «Όπου έχει γίνει σεισμός, στο μέλλον θα ξαναγίνει, με παρόμοιο μέγεθος – αυτό είναι κανόνας», τονίζει, επισημαίνοντας ότι σε περιοχές όπως το Μαρμαρά έχουν καταγραφεί επαναλαμβανόμενες μεγάλες δονήσεις από το 1032 μέχρι το 1766.
Σεισμός στο Μαρμαρά: Τι λένε οι επιστήμονες στην Τουρκία
Ο Τουϊσούζ υπενθυμίζει ότι η Τουρκία «κάθεται» πάνω σε έναν πραγματικό λαβύρινθο ρηγμάτων: στον επίσημο χάρτη ενεργών ρηγμάτων καταγράφονται σήμερα 486, αριθμός που, όπως αποκαλύπτει, σύντομα θα φτάσει περίπου τα 600. Σε 24 επαρχίες, 101 δήμους και 550 χωριά, ενεργά ρήγματα περνούν κυριολεκτικά μέσα από τους οικισμούς – ρήγματα που έχουν δώσει σεισμό στο παρελθόν και θα δώσουν ξανά στο μέλλον.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει στον βόρειο κλάδο του ρήγματος της Βόρειας Ανατολίας που διασχίζει και τη Θάλασσα του Μαρμαρά, τονίζοντας πως πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα και πιο επικίνδυνα ρήγματα παγκοσμίως, με μήκος περίπου 1.600 χιλιόμετρα και ιστορία μεγάλων σεισμών από το 1939 μέχρι και το 1999. Παρά τις επανειλημμένες προειδοποιήσεις, όπως λέει, πριν από τον σεισμό του 1999 «ο σεισμός ερχόταν προς την Κωνσταντινούπολη» αλλά ουσιαστικά μέτρα δεν λήφθηκαν, ενώ ακόμη εκκρεμεί η «δυτική» συνέχεια αυτής της ακολουθίας ρηγμάτων.
«Σεισμός» άνω του 7 στην Τουρκία: Το πιο σκοτεινό σενάριο για το Μαρμαρά
Για το Μαρμαρά, ο καθηγητής είναι κατηγορηματικός: υπάρχουν ακόμη τμήματα του ρήγματος που δεν έχουν «σπάσει» και αργά ή γρήγορα θα δώσουν έναν μεγάλο σεισμό. «Στην περιοχή του Μαρμαρά περιμένουμε σεισμό πάνω από 7 Ρίχτερ, με πιθανό μέγιστο μέγεθος 7,2–7,3, ενώ το ενδεχόμενο για δόνηση γύρω στο 7 παραμένει διαρκώς πάνω στο τραπέζι», σημειώνει, υπογραμμίζοντας ότι όλες οι σοβαρές επιστημονικές μελέτες συγκλίνουν στο ίδιο συμπέρασμα.
Την ίδια ώρα, απορρίπτει κατηγορηματικά τις καθησυχαστικές φωνές που ακούγονται στην Τουρκία, οι οποίες ισχυρίζονται ότι «δεν θα γίνει σεισμός στο Μαρμαρά». Όπως επισημαίνει, όσοι εκφράζουν τέτοιες απόψεις δεν έχουν παρουσιάσει καμία επιστημονική τεκμηρίωση, σε αντίθεση με τις δεκάδες δημοσιευμένες εργασίες που καταγράφουν τον κίνδυνο.
Από τον σεισμό της 6ης Φεβρουαρίου στο αύριο
Ο Τουϊσούζ συνδέει την προειδοποίηση για νέο σεισμό στην Τουρκία με το διπλό χτύπημα της 6ης Φεβρουαρίου 2023 στον άξονα του Ανατολικού Ρήγματος της Ανατολίας, το οποίο είχε ήδη χαρακτηριστεί «πολύ επικίνδυνο» σε σχετικές εκθέσεις. Υπενθυμίζει ότι οι δονήσεις 7,8 και 7,6 Ρίχτερ από την περιοχή Αντιγιαμάν – Τσελικχάν έως την Αντιόχεια και την Ελμπιστάν είχαν εδώ και χρόνια επισημανθεί ως «βέβαιοι μελλοντικοί σεισμοί», αλλά με άγνωστη χρονική στιγμή ενεργοποίησης.
Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτό που λείπει δεν είναι η γνώση για τους σεισμούς στην Τουρκία, αλλά η πολιτική βούληση και η κοινωνική ετοιμότητα. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της Αδριανούπολης, που δεν βρίσκεται πάνω σε μεγάλο ρήγμα, αλλά, όπως τονίζει και η δήμαρχος Φιλίζ Γκεντσάν, σε περίπτωση ενός μεγάλου σεισμού στο Μαρμαρά θα κληθεί να λειτουργήσει ως πόλη-«στήριγμα» για ολόκληρη την πληγείσα περιοχή, κάτι που απαιτεί σχέδιο, υποδομές και προετοιμασία πολύ πριν από τη στιγμή της δόνησης.
