Ο τίτλος περί «25ωρης ημέρας» μπορεί να ακούγεται εντυπωσιακός, ωστόσο η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη και σαφώς πιο μακροπρόθεσμη.
Η Γη πράγματι επιβραδύνει την περιστροφή της, όμως η μετάβαση σε ημέρες διάρκειας 25 ωρών τοποθετείται χρονικά σε περίπου 200 εκατομμύρια χρόνια.
Αυτό που προβληματίζει τους επιστήμονες σήμερα δεν είναι αυτό το μακρινό σενάριο, αλλά η επιτάχυνση ενός φαινομένου που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν σχεδόν αποκλειστικά αστρονομικό.
Σύμφωνα με ερευνητές της NASA, η διάρκεια της ημέρας αυξάνεται ήδη με ρυθμό 1,33 χιλιοστών του δευτερολέπτου ανά αιώνα από το 2000 και μετά και η αιτία δεν περιορίζεται πλέον μόνο στην επίδραση της Σελήνης.
Για δισεκατομμύρια χρόνια, η επιβράδυνση της περιστροφής της Γης αποδιδόταν κυρίως στις παλιρροϊκές δυνάμεις της Σελήνης. Η τριβή που δημιουργείται στους ωκεανούς λειτουργεί σαν ένα διαρκές «φρένο», αφαιρώντας σταδιακά ενέργεια από την περιστροφή του πλανήτη.
Ωστόσο, νέα δεδομένα δείχνουν ότι η κλιματική αλλαγή αποκτά καθοριστικό ρόλο. Το λιώσιμο των πάγων σε Γροιλανδία και Ανταρκτική μεταβάλλει την κατανομή της μάζας της Γης, καθώς το νερό μετακινείται προς τους ωκεανούς, κυρίως κοντά στον ισημερινό. Το αποτέλεσμα είναι ένας ελαφρώς πιο «πλατύς» πλανήτης που περιστρέφεται πιο αργά.
Το φαινόμενο θυμίζει έναν παγοδρόμο που ανοίγει τα χέρια του για να μειώσει την ταχύτητά του – μια απλή εικόνα που αποτυπώνει μια πολύπλοκη γεωφυσική διαδικασία.
Οι επιστήμονες, αξιοποιώντας δεδομένα από δορυφορικές αποστολές όπως οι GRACE, εκτιμούν ότι έως το 2100 η συμβολή της κλιματικής αλλαγής στην επιμήκυνση της ημέρας μπορεί να διπλασιαστεί, ξεπερνώντας ακόμη και την επίδραση της Σελήνης.
Παρότι οι αλλαγές μετρώνται σε χιλιοστά του δευτερολέπτου, οι επιπτώσεις τους είναι κρίσιμες για σύγχρονες τεχνολογίες όπως το GPS, που βασίζονται σε εξαιρετικά ακριβή χρονισμό. Ακόμη και ελάχιστες αποκλίσεις μπορούν να οδηγήσουν σε σημαντικά σφάλματα εντοπισμού.
Την ίδια στιγμή, η ανακατανομή της μάζας επηρεάζει και τον άξονα περιστροφής της Γης – ένα φαινόμενο γνωστό ως πολική κίνηση. Τα στοιχεία δείχνουν ότι ο άξονας έχει ήδη μετατοπιστεί αισθητά τον τελευταίο αιώνα, ως άμεση συνέπεια των ανθρώπινων παρεμβάσεων στο κλιματικό σύστημα.
Το συμπέρασμα είναι σαφές: η διάρκεια της ημέρας δεν αποτελεί πλέον μόνο ζήτημα αστρονομίας. Έχει εξελιχθεί σε έναν ακόμη δείκτη των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στον πλανήτη.
