Ο Πάπας Λέων ΙΔ’ και η νέα αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπερι, Σάρα Μάλαλι, συναντήθηκαν για πρώτη φορά στο Βατικανό, σε μια συμβολική συνάντηση που υπογραμμίζει την προσπάθεια προσέγγισης ανάμεσα στην Καθολική Εκκλησία και την Εκκλησία της Αγγλίας.
Η Μάλαλι, η πρώτη γυναίκα που ηγείται των περίπου 85 εκατ. Αγγλικανών παγκοσμίως, έγινε δεκτή από τον Πάπα Λέοντα, τον πρώτο Αμερικανό ηγέτη των 1,4 δισ. καθολικών, στο επίσημο γραφείο του στην Αποστολική Παπική Επαυλη. Οι δύο θρησκευτικοί ηγέτες είχαν κατ’ ιδίαν συνάντηση και στη συνέχεια μετέβησαν σε παρεκκλήσι του 17ου αιώνα, όπου προσευχήθηκαν μαζί, στέλνοντας μήνυμα κοινής μαρτυρίας πίστης. Η εικόνα του Πάπα να στέκεται δίπλα στην πρώτη γυναίκα αρχιεπίσκοπο του Καντέρμπουρι αποτυπώνει τη βαρύτητα της στιγμής για τον διαχριστιανικό διάλογο.
Πάπας Λέων: Νέα φωνή απέναντι σε πόλεμο και δεσποτισμό
Στις επίσημες δηλώσεις της, η Μάλαλι ευχαρίστησε τον Πάπα Λέοντα για το «νέο, δυναμικό στιλ λόγου» του, αναφερόμενη ιδιαίτερα στη πρόσφατη τετραήμερη περιοδεία του σε τέσσερις αφρικανικές χώρες. Εκεί, ο Πάπας Λέων καταδίκασε με αιχμηρή γλώσσα τον πόλεμο και τον δεσποτισμό, προκαλώντας την οργή του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, αλλά κερδίζοντας επαίνους από όσους ζητούν πιο θαρραλέα φωνή από τον θρησκευτικό ηγέτη της Ρώμης. «Ο κόσμος χρειαζόταν αυτό το μήνυμα αυτή τη στιγμή – σας ευχαριστώ», είπε η Μάλαλι, τονίζοντας ότι, παρά τα δεινά, οι άνθρωποι εξακολουθούν να αναζητούν την πληρότητα της ζωής και να εργάζονται καθημερινά για το κοινό καλό.
Ο Πάπας Λέων αναγνώρισε ότι έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος στη σύγκλιση Καθολικών και Αγγλικανών, αλλά προειδοποίησε ότι «νέα προβλήματα έχουν αναδυθεί τις τελευταίες δεκαετίες», χωρίς να τα κατονομάσει. Τόνισε ωστόσο ότι οι συνεχιζόμενες προκλήσεις δεν πρέπει να σταθούν εμπόδιο στο να «εκμεταλλευτούμε κάθε δυνατή ευκαιρία για να κηρύξουμε μαζί τον Χριστό στον κόσμο». Η δήλωση αυτή συμπυκνώνει τη στρατηγική του Πάπας Λέων: θεολογικές διαφορές μπορεί να παραμένουν, αλλά το βάρος πέφτει στη κοινή μαρτυρία και δράση.
«Πάπας Λέων» και Σάρα Μάλαλι: Η ιστορική διάσταση
Η επίσκεψη της Μάλαλι στη Ρώμη έρχεται λίγες εβδομάδες μετά την ενθρόνισή της ως αρχιεπισκόπου του Καντέρμπερι τον Μάρτιο, μια εξέλιξη που προκάλεσε αντιδράσεις ανάμεσα στις πιο συντηρητικές επαρχίες της Αγγλικανικής Κοινωνίας σε Αφρική και Ασία. Η ίδια χαρακτήρισε τη συνάντηση με τον Πάπα ως «γεμάτη ζεστασιά, ενθάρρυνση και ελπίδα», σημειώνοντας ότι αποτελεί κομβικό βήμα στην πορεία των δύο εκκλησιών «να βαθύνουν τη φιλία τους». Παρότι η Καθολική Εκκλησία δεν χειροτονεί γυναίκες και, γενικά, δεν επιτρέπει τον γάμο των ιερέων, οι δύο πλευρές έχουν πλησιάσει σε πολλές θεολογικές και κοινωνικές θέσεις τα τελευταία χρόνια.
Η Εκκλησία της Αγγλίας είχε αποσχισθεί από την Καθολική Εκκλησία το 1534, όταν ο Πάπας Κλήμης Ζ΄ αρνήθηκε στον Ερρίκο Η΄ την ακύρωση του γάμου του με την Αικατερίνη της Αραγωνίας. Ακολούθησαν αιώνες έντασης, ωστόσο τις τελευταίες δεκαετίες Καθολικοί και Αγγλικανοί έχουν κάνει βήματα προσέγγισης, με θεσμικό διάλογο και κοινές δηλώσεις για καίρια ηθικά ζητήματα. Σε αυτό το ιστορικό πλαίσιο, η εικόνα του Πάπα να προσεύχεται στους ίδιους χώρους με την πρώτη γυναίκα επικεφαλής της Αγγλικανικής Κοινωνίας λειτουργεί ως ισχυρό σύμβολο υπέρβασης του παρελθόντος.
Η ίδια η Μάλαλι παραδέχθηκε ότι η γυναικεία της ιδιότητα δεν περνά απαρατήρητη. «Δεν μπορώ να αγνοήσω το γεγονός ότι ο διορισμός μου ως γυναίκα σήμαινε κάτι για τον κόσμο και άνοιξε την πόρτα να ακουστώ ίσως με έναν διαφορετικό τρόπο», είπε στους δημοσιογράφους. Δεσμεύτηκε, παρά τις διαφορές, να παραμείνει ενωμένη με τον Πάπα στην προσευχή, επισημαίνοντας ότι οι δύο Εκκλησίες «λαμβάνουν η μία από την άλλη δώρα που δεν μπορούν να παράξουν μόνες τους: βάθος στην προσευχή, θάρρος στη μαρτυρία, υπομονή στον πόνο και πίστη στην υπηρεσία».
Ο Πάπας Λέων, ο βασιλιάς Κάρολος και η βρετανική μοναρχία
Η συνάντηση Λέοντα–Μάλαλι έρχεται σε συνέχεια μιας άλλης συμβολικής στιγμής: της επίσκεψης του βασιλιά Καρόλου στο Βατικανό τον Οκτώβριο. Τότε, ο Πάπας και ο Βρετανός μονάρχης προσευχήθηκαν μαζί στην Καπέλα Σιξτίνα, στην πρώτη κοινή λατρευτική πράξη Πάπα και Άγγλου βασιλιά από την εποχή του Ερρίκου Η΄. Ο Κάρολος, ως ανώτατος κυβερνήτης της Εκκλησίας της Αγγλίας, βρίσκεται σε ιδιαίτερη θέση να λειτουργήσει ως θεσμική γέφυρα ανάμεσα στις δύο πλευρές, ενισχύοντας το μήνυμα συνύπαρξης που εκπέμπει ο Πάπας Λέων.
Καθώς ο κόσμος βρίσκεται αντιμέτωπος με πολέμους, αυταρχισμούς και κοινωνικές ανισότητες, η επιμονή του Πάπας Λέων στη συνεργασία πέρα από δογματικά σύνορα δείχνει την κατεύθυνση που θέλει να δώσει στο παπικό αξίωμα. Η συνάντηση με την Μάλαλι δεν είναι μόνο ένα εθιμοτυπικό επεισόδιο, αλλά μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής οικοδόμησης γεφυρών – από την Αφρική μέχρι τη Βρετανία και από το παρελθόν της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας μέχρι τις συζητήσεις για τον ρόλο των γυναικών στην ηγεσία.
