Γράφει ο Χρήστος Αποστολίδης, Δικηγόρος
Παρότι το προσχέδιο του ασφαλιστικού δόθηκε στη δημοσιότητα περίπου στις αρχές του έτους, εντούτοις μέχρι και σήμερα, 2,5 μήνες μετά, δεν έχει ακόμη εισαχθεί ούτε καν για συζήτηση στη Βουλή. Οι όποιες συζητήσεις και διεργασίες, που λογικό είναι να διεξάγονται μένουν μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, οι δε αναγκαίες αναλογιστικές μελέτες που μετ’ επιτάσεως ζητούν οι επιστημονικοί φορείς παραμένουν ακριβοθώρητες.
Όλοι μας όμως αναγνωρίζουμε ότι οι αντοχές του ασφαλιστικού συστήματος έχουν πια ξεπεραστεί, τα αποθεματικά των ταμείων έχουν προ πολλού εξαϋλωθεί, συνεπεία «δομημένων» επενδυτικών επιλογών, με μοιραίο επακόλουθο η μηνιαία πληρωμή των συντάξεων να συνιστά σταυρόλεξο για ικανούς λύτες.
Ενώπιον αυτών των αδιέξοδων καταστάσεων θα προσδοκούσε κανείς το ασφαλιστικό νομοσχέδιο να διαπνέεται από μια αναπτυξιακή προοπτική, καθιστώντας την ιδιωτική οικονομία οδηγό εξόδου από την κρίση.
Δυστυχώς, η καθαρά εισπρακτική λογική επιτείνει περαιτέρω τα λουκέτα στην αγορά καταπνίγοντας το επιχειρείν και τιμωρώντας τα κέρδη. Η συνολική δαπάνη για τους, ούτως ή άλλως, υποχρεωτικά ασφαλισμένους καταλήγει δαμόκλειος σπάθη, ικανή να καταπνίξει όποια ιδιωτική πρωτοβουλία και παραγωγικής δραστηριότητα τείνει να εμφανιστεί. Ο βραχνάς των ασφαλιστικών εισφορών οδηγεί σε συνειδητή παύση εργασιών χιλιάδες ελεύθερους επαγγελματίες και εμπόρους στερώντας με τον τρόπο αυτό αναγκαία φορολογικά έσοδα από το κράτος.
Άρχισε ήδη – και όχι άδικα – να βρίσκει απήχηση η ιδέα της κατάργησης της υποχρεωτικής ασφάλισης, μια και το κράτος για άλλη μια φορά αποδείχτηκε κακός διαχειριστής της εμπιστοσύνης και των εισφορών των πολιτών. Επειδή όμως αυτό αποτελεί υπό τις τρέχουσες συνθήκες θεωρητική κουβέντα χωρίς ρεαλιστική προοπτική σκόπιμο είναι να επισημανθούν όλως ενδεικτικά τα εξής :
Α) είναι αναγκαίος ο ορθολογικός περιορισμός των ασφαλιστικών εισφορών και η αποσύνδεσή τους από τα κέρδη. Ιδιαίτερη μνεία πρέπει να δοθεί στους νεοεισερχόμενους στην αγορά εργασίας. Άλλωστε το ζητούμενο είναι να εισπράττεις λίγα από πολλούς και όχι να αποσκοπείς (και συνήθως να αποτυγχάνεις) στα πολλά από λίγους.
Β) είναι προδήλως παράλογη και παράνομη η υποχρεωτική ανά τριετία άνοδος ασφαλιστικής κατηγορίας που συνεπάγεται υπέρμετρη χρηματική επιβάρυνση με αμφίβολη προοπτική ανταπόδοσης. Δικαίωμα του καθενός είναι να επιλέγει την ασφαλιστική κατηγορία που επιθυμεί και να υφίσταται τις συνέπειες, θετικές ή αρνητικές.
Γ) μέρος των καταβαλλόμενων εισφορών (το πολύ 30 %) θα μπορεί να χρησιμοποιείται για την κάλυψη των τρεχουσών συνταξιοδοτικών δαπανών. Το υπόλοιπο θα αποταμιεύεται στην μερίδα κάθε ασφαλισμένου προς χρήση αποκλειστικά από τον ίδιο μετά την συνταξιοδότησή του.
Δ) τέλος θα πρέπει να θεσπιστεί ρητή απαγόρευση οποιασδήποτε μορφής αμφίβολης και μη εγγυημένης επένδυσης των αποθεματικών. Χρήσιμο είναι να μην επαναλαμβάνουμε τα τραγικά λάθη του παρελθόντος.
ΧΡΗΣΤΟΣ Α. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ
Δικηγόρος Παρ’ Αρείω Πάγω
Υπ. Διδάκτωρ Νομικής Σχολής Α.Π.Θ