Μια διαφορετική προσέγγιση στο ενδεχόμενο μετεκλογικών συνεργασιών παρουσίασε ο Άδωνις Γεωργιάδης, χαρακτηρίζοντας το ΠΑΣΟΚ του Νίκου Ανδρουλάκη ως το μοναδικό κόμμα με το οποίο θα μπορούσε να συνεργαστεί η Νέα Δημοκρατία εάν δεν εξασφαλίσει αυτοδυναμία. Η τοποθέτηση αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς μόλις τον περασμένο Σεπτέμβριο ο ίδιος υπουργός απέκλειε τη συγκυβέρνηση με το ΠΑΣΟΚ. Παράλληλα, αναφέρθηκε στο ενδεχόμενο εκλογών στις 16 Μαΐου 2027, χωρίς να παρουσιάσει την ημερομηνία ως ειλημμένη απόφαση.
Την ώρα που η πολιτική συζήτηση στρέφεται ολοένα και περισσότερο προς τις επόμενες εθνικές εκλογές, ο υπουργός Υγείας και αντιπρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας, Άδωνις Γεωργιάδης, επαναφέρει το ζήτημα των πιθανών κυβερνητικών συνεργασιών.
Μιλώντας στην εκπομπή «Ευθέως» του ΕΡΤnews το βράδυ της Δευτέρας (26/10), εμφανίστηκε πεπεισμένος ότι η Νέα Δημοκρατία θα επιτύχει τον στόχο της αυτοδυναμίας.
Όταν, ωστόσο, η συζήτηση έφτασε στο ενδεχόμενο να μην εξασφαλιστεί κοινοβουλευτική πλειοψηφία, προσδιόρισε ως μοναδικό πιθανό κυβερνητικό εταίρο το ΠΑΣΟΚ του Νίκου Ανδρουλάκη.
Η δήλωση παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον εάν συγκριθεί με όσα είχε υποστηρίξει ο ίδιος για το ίδιο κόμμα την 1η Σεπτεμβρίου.
«Μόνο με το ΠΑΣΟΚ θα μπορούσαμε να συνεργαστούμε»
Ο Άδωνις Γεωργιάδης υποστήριξε ότι η ΝΔ θα πετύχει τον εκλογικό στόχο της, διευκρινίζοντας όμως πως, εάν χρειαστεί συνεργασία, το ΠΑΣΟΚ είναι η μόνη πολιτική δύναμη με την οποία βλέπει τέτοια δυνατότητα.
Για να εξηγήσει τη θέση του, έθεσε ως προϋπόθεση τη συμφωνία σε βασικές κατευθύνσεις της χώρας.
Αναφέρθηκε ειδικότερα στον δυτικό προσανατολισμό της Ελλάδας, στις σχέσεις με το Ισραήλ και στον σεβασμό του ευρωπαϊκού δικαίου.
Η τοποθέτησή του δεν σημαίνει ότι έχει υπάρξει συνεννόηση ανάμεσα στον Κυριάκο Μητσοτάκη και στον Νίκο Ανδρουλάκη για μελλοντικό κυβερνητικό σχήμα.
Πρόκειται για δημόσια εκτίμηση κυβερνητικού στελέχους σχετικά με το ποιες πολιτικές συνεργασίες θεωρεί εφικτές, εφόσον προκύψει τέτοια ανάγκη από την κάλπη.
Τι έλεγε τον Σεπτέμβριο για τη συγκυβέρνηση με το ΠΑΣΟΚ
Η σημερινή τοποθέτηση αποκτά διαφορετική διάσταση εξαιτίας προηγούμενης δήλωσης του ίδιου υπουργού.
Στην 1η Σεπτεμβρίου, ο Γεωργιάδης είχε αποκλείσει το ενδεχόμενο συγκυβέρνησης με το ΠΑΣΟΚ, επικρίνοντας τις θέσεις του για το ιδιωτικό χρέος.
Είχε τότε θέσει το ερώτημα πώς θα μπορούσε η ΝΔ να συγκυβερνήσει με ένα κόμμα του οποίου οι οικονομικές προτάσεις, κατά την άποψή του, θα προκαλούσαν σοβαρά προβλήματα στη χώρα.
Διατύπωνε, επομένως, μια σαφώς αρνητική θέση απέναντι σε μια τέτοια συνεργασία.
Λιγότερο από δύο μήνες αργότερα, αναγνωρίζει το ΠΑΣΟΚ ως τη μοναδική δυνητική επιλογή, στην περίπτωση που η Νέα Δημοκρατία δεν καταφέρει να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση.
Η διαφορά ανάμεσα στις δύο δημόσιες τοποθετήσεις είναι εμφανής. Δεν έχει, ωστόσο, διευκρινιστεί εάν ο υπουργός θεωρεί ότι έχουν αλλάξει ουσιαστικά οι πολιτικές προϋποθέσεις ή εάν η νέα δήλωση αποτυπώνει έναν διαχωρισμό ανάμεσα στην επιθυμητή αυτοδυναμία και στις περιορισμένες εναλλακτικές μετεκλογικής συνεργασίας.
Εκλογές στις 16 Μαΐου 2027;
Ενδιαφέρον προκάλεσε και η αναφορά του υπουργού στην ημερομηνία διεξαγωγής των επόμενων εθνικών εκλογών.
Ο Άδωνις Γεωργιάδης δήλωσε ότι δεν θεωρεί απίθανο οι κάλπες να στηθούν στις 16 Μαΐου 2027.
Η τοποθέτηση έρχεται καθώς πλησιάζει η ολοκλήρωση της κυβερνητικής τετραετίας και εντείνονται τα σενάρια για τον χρόνο της επόμενης αναμέτρησης.
Πρέπει, πάντως, να γίνει μια σαφής διάκριση: η 16η Μαΐου δεν έχει ανακοινωθεί ως επίσημη ημερομηνία εκλογών.
Ο υπουργός αναφέρθηκε σε ένα πιθανό ενδεχόμενο και όχι σε κυβερνητική απόφαση προκήρυξης.
Η τελική ημερομηνία θα καθοριστεί σύμφωνα με τις συνταγματικές διαδικασίες.
Γιατί έχει σημασία η συζήτηση για την αυτοδυναμία
Η επαναφορά του ενδεχομένου συγκυβέρνησης συνδέεται με το εκλογικό σύστημα και τη σύνθεση της επόμενης Βουλής.
Η Νέα Δημοκρατία δηλώνει ότι διεκδικεί αυτοδύναμη κυβέρνηση, δηλαδή κοινοβουλευτική πλειοψηφία τουλάχιστον 151 εδρών.
Εάν δεν επιτευχθεί ο στόχος, η δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης θα εξαρτηθεί από τους κοινοβουλευτικούς συσχετισμούς και από το εάν δύο ή περισσότερα κόμματα μπορούν να συμφωνήσουν σε κοινό πρόγραμμα.
Το ΠΑΣΟΚ αποτελεί σημαντικό παράγοντα αυτής της συζήτησης, καθώς βρίσκεται σε διαφορετικό πολιτικό χώρο από τη ΝΔ, αλλά μοιράζεται μαζί της ορισμένες θεμελιώδεις επιλογές εξωτερικής πολιτικής και ευρωπαϊκού προσανατολισμού.
Αυτό δεν αναιρεί τις διαφωνίες τους σε οικονομικά ζητήματα, στη λειτουργία των θεσμών και στην κριτική που ασκεί η αντιπολίτευση στην κυβέρνηση.
Για να υπάρξει οποιαδήποτε συνεργασία, θα απαιτούνταν πολιτική συμφωνία, όχι απλώς η δημόσια αποδοχή μιας τέτοιας δυνατότητας από έναν υπουργό.
Αιχμές για Τσίπρα και αντιπολίτευση
Στην ίδια συνέντευξη, ο Γεωργιάδης άσκησε κριτική στα κόμματα της αντιπολίτευσης, υποστηρίζοντας ότι εμφανίζουν μεγαλύτερη αλαζονεία από την κυβέρνηση.
Κατηγόρησε τις αντιπολιτευτικές δυνάμεις ότι διατυπώνουν οικονομικές προτάσεις χωρίς επαρκή χρηματοδότηση και ότι αποδίδουν στην κυβέρνηση ευθύνη για κάθε πρόβλημα της δημόσιας ζωής.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον Αλέξη Τσίπρα, στον οποίο καταλόγισε ότι δεν έχει αναγνωρίσει επαρκώς λάθη της προηγούμενης κυβερνητικής του θητείας.
Οι αναφορές αυτές αποτυπώνουν τη στάση του υπουργού στην πολιτική αντιπαράθεση και δεν αποτελούν ανεξάρτητη αποτίμηση των θέσεων της αντιπολίτευσης.
«Άλλος ο Καραμανλής και άλλος ο Σαμαράς»
Ο υπουργός κλήθηκε να σχολιάσει και τις πρόσφατες παρεμβάσεις των δύο πρώην πρωθυπουργών της ΝΔ, Κώστα Καραμανλή και Αντώνη Σαμαρά.
Η συζήτηση αφορά κυρίως το τουρκολιβυκό μνημόνιο και την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου.
Ο Καραμανλής είχε προειδοποιήσει ότι η Τουρκία επιδιώκει τη δημιουργία τετελεσμένων στην Ανατολική Μεσόγειο και είχε επισημάνει ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να εμφανιστεί πως ζητά τουρκική άδεια για το υποθαλάσσιο καλώδιο.
Ο Σαμαράς είχε ασκήσει ευθεία κριτική στους κυβερνητικούς χειρισμούς, φτάνοντας μέχρι το αίτημα απομάκρυνσης του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη.
Ο Γεωργιάδης διαχώρισε τις δύο παρεμβάσεις, υποστηρίζοντας ότι ο Καραμανλής δεν κατηγόρησε την κυβέρνηση και ότι οι επισημάνσεις του είναι συμβατές με τη διαχρονική του στάση.
Παράλληλα, υπερασπίστηκε τον Γιώργο Γεραπετρίτη και τους χειρισμούς της ελληνικής διπλωματίας.
Η αναφορά στο τουρκολιβυκό μνημόνιο
Η πολιτική αντιπαράθεση για το τουρκολιβυκό έχει ενταθεί μετά την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της ανατολικής Λιβύης, στις 20 Οκτωβρίου, να εγκρίνει τη συμφωνία θαλάσσιων ζωνών του 2019 με την Τουρκία.
Η Ελλάδα απορρίπτει τη συγκεκριμένη οριοθέτηση, θεωρώντας ότι παραγνωρίζει δικαιώματα ελληνικών νησιών στην Ανατολική Μεσόγειο.
Σχολιάζοντας την εξέλιξη, ο Γεωργιάδης την αναγνώρισε ως αρνητική, υποστηρίζοντας όμως ότι η τελική πολιτική της σημασία εξαρτάται από τη διπλωματική διαχείριση που θα ακολουθήσει.
Αναφέρθηκε επίσης στις αντιδράσεις χωρών της περιοχής έναντι του τουρκολιβυκού μνημονίου, παρουσιάζοντάς τες ως στοιχείο που πρέπει να συνεκτιμηθεί πριν εξαχθούν οριστικά συμπεράσματα για την ελληνική εξωτερική πολιτική.
Τι μένει ανοιχτό για την επόμενη εκλογική αναμέτρηση
Οι δηλώσεις του Άδωνι Γεωργιάδη ανοίγουν τρία διαφορετικά ζητήματα.
Το πρώτο είναι ο χρόνος των εκλογών, με τη 16η Μαΐου να εμφανίζεται πλέον ως δημόσια αναφερόμενο ενδεχόμενο, αλλά χωρίς επίσημη απόφαση.
Το δεύτερο είναι ο στόχος της Νέας Δημοκρατίας για αυτοδυναμία και οι προϋποθέσεις σχηματισμού κυβέρνησης εάν δεν τον επιτύχει.
Το τρίτο αφορά τη διαφορετική προσέγγιση του υπουργού απέναντι στο ΠΑΣΟΚ σε σχέση με τον περασμένο Σεπτέμβριο.
Από τον αποκλεισμό της συγκυβέρνησης με τον Νίκο Ανδρουλάκη, ο Γεωργιάδης πέρασε στην αναγνώριση του ΠΑΣΟΚ ως μοναδικού πιθανού κυβερνητικού εταίρου. Εάν αυτή η διαφοροποίηση θα αποκτήσει ευρύτερη πολιτική σημασία θα φανεί από τις επίσημες θέσεις των δύο κομμάτων και, τελικά, από τους συσχετισμούς που θα προκύψουν στις εκλογές.