Έχουμε όλοι εγκλωβιστεί σε έναν αλγόριθμο που «κουρδίζει» τον εγκέφαλο μας να απαιτεί ακαριαία ανταμοιβή.
Η έκθεση σε ακατάπαυστα, γρήγορα βίντεο δεν επιδρά μόνο στα παιδιά που μεγαλώνουν με ένα κινητό στο χέρι. Επηρεάζει υποσυνείδητα και εμάς τους ίδιους. Η ικανότητα μας να εστιάσουμε, να υπομείνουμε το «βαρετό» και να επεξεργαστούμε σύνθετες πληροφορίες καταρρέει.
Έχουμε μάθει να ζούμε με «δόσεις ντοπαμίνης» ανά 15 δευτερόλεπτα, γεγονός που καθιστά οποιαδήποτε δραστηριότητα που απαιτεί χρόνο –όπως ένα βιβλίο, μια ταινία ή ένας βαθύς διάλογος– σχεδόν ανυπόφορη.
Η «Γρήγορη» Ζωή και η Κατάρρευση της Επικοινωνίας
Όταν ο εγκέφαλος μαθαίνει να τρέχει, χάνει την ικανότητα να «βλέπει». Οι επιπτώσεις αυτής της ψηφιακής υπέρβασης είναι ορατές παντού:
Η απώλεια της υπομονής: Η ανυπομονησία έχει γίνει το κύριο χαρακτηριστικό μας. Δεν μπορούμε να περιμένουμε, δεν μπορούμε να ακούσουμε, δεν μπορούμε να διαπραγματευτούμε. Αν κάτι δεν μας «πιάσει» αμέσως, το απορρίπτουμε.
Ο θάνατος του ουσιαστικού διαλόγου: Πώς να επικοινωνήσεις με κάποιον όταν η σκέψη σου είναι προγραμματισμένη να αλλάζει «κανάλι» κάθε λίγα δευτερόλεπτα; Έχουμε χάσει την ικανότητα να επεξεργαζόμαστε το συναίσθημα και τη λογική, καταφεύγοντας σε φίλτρα, «δήθεν» εικόνες και μια επιφανειακή επικοινωνία.
Σχολική βία και κοινωνική αποσύνθεση: Το τίμημα του ψηφιακού θορύβου
Η βία που παρατηρούμε στα σχολεία, από το δημοτικό ακόμα, είναι ο καθρέφτης αυτής της κατάστασης. Όταν οι ενήλικες αδυνατούν να θέσουν όρια στον εαυτό τους, πώς μπορούν να διδάξουν στα παιδιά τι σημαίνει αυτοσυγκράτηση;
Το τέλος του σεβασμού: Η ψηφιακή τοξικότητα –ρατσισμός, μισογυνισμός, ακραίες ατζέντες– σερβίρεται ανεξέλεγκτα. Η νέα γενιά, και εμείς μαζί της, έχουμε εκπαιδευτεί να χλευάζουμε, να κρίνουμε ακαριαία και να επιτεθούμε στον «άλλον» χωρίς να αναλογιστούμε τις συνέπειες.
Η ηθική παρακμή: Όταν το πρότυπο της «επιτυχίας» στο διαδίκτυο είναι ο θόρυβος και όχι η ουσία, ο σεβασμός στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια γίνεται περιττό αξεσουάρ.
Επιστροφή στην πραγματικότητα: Μια αναγκαία «αποτοξίνωση»
Είναι καιρός να αναγνωρίσουμε ότι η ψηφιακή μας συμπεριφορά, μας οδηγεί σε ψυχολογική εξάντληση και κοινωνική απομόνωση. Η αποτοξίνωση από το «γρήγορο» περιεχόμενο δεν είναι πολυτέλεια, είναι ζήτημα διανοητικής και ηθικής επιβίωσης.
Χρειάζεται να ανακτήσουμε τον χρόνο μας: Να διαβάσουμε, να σκεφτούμε, να ακούσουμε τον άνθρωπο απέναντι μας χωρίς να κοιτάμε το ρολόι ή το κινητό μας.
Χρειάζεται να επιβάλουμε «σιωπή»: Στον θόρυβο των social media, η σιωπή και η συγκέντρωση είναι η πιο επαναστατική πράξη.
Χρειάζεται παιδεία: Μια παιδεία που θα διδάσκει ότι η αξία ενός ανθρώπου δεν κρίνεται από τα views, αλλά από την ποιότητα του χαρακτήρα του και τον σεβασμό που επιδεικνύει στους γύρω του.
Αν δεν σταματήσουμε να «ταΐζουμε» τον εγκέφαλο μας με ανούσια, γρήγορη πληροφορία, θα καταλήξουμε να είμαστε μια κοινωνία που ξέρει τα πάντα για το τίποτα, αλλά δεν μπορεί να συνυπάρξει αρμονικά με τίποτα ουσιαστικό.
