Μητσοτάκης από ΔΕΘ: «Στόχος η αυτοδυναμία»

Με σαφές εκλογικό χρονοδιάγραμμα, επαναβεβαίωση των ελληνικών θέσεων απέναντι στην Τουρκία και αυστηρή οριοθέτηση του δημοσιονομικού χώρου ολοκληρώθηκε η συνέντευξη Τύπου του Κυριάκου Μητσοτάκη στην 90ή ΔΕΘ. Ο πρωθυπουργός προσδιόρισε τις εθνικές εκλογές για την άνοιξη του 2027, έθεσε εκ νέου την αυτοδυναμία ως βασικό στόχο της Νέας Δημοκρατίας και αποσαφήνισε σειρά κρίσιμων θεμάτων που αφορούν την εξωτερική πολιτική, την οικονομία και το μεταναστευτικό.

Η συνέντευξη δεν περιορίστηκε στην υπεράσπιση των μέτρων που παρουσιάστηκαν από το βήμα της ΔΕΘ. Έδωσε παράλληλα το πολιτικό πλαίσιο με το οποίο η κυβέρνηση προτίθεται να κινηθεί στο τελευταίο τμήμα της τετραετίας: κυβερνητική σταθερότητα, συνέχιση της δημοσιονομικής πειθαρχίας, ενίσχυση των επενδύσεων και σαφείς θέσεις στα ελληνοτουρκικά.

Εκλογές την άνοιξη του 2027 και στόχος η αυτοδυναμία

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έκλεισε εκ νέου τη συζήτηση περί πρόωρων εκλογών, δηλώνοντας ότι οι κάλπες θα στηθούν την άνοιξη του 2027.

«Οι εκλογές θα γίνουν την άνοιξη του 2027», ανέφερε, απορρίπτοντας τα σενάρια που είχαν αναπτυχθεί το προηγούμενο διάστημα για προσφυγή στις κάλπες ακόμη και μέσα στο φθινόπωρο του 2026.

Παράλληλα, επανέφερε την αυτοδυναμία ως κεντρικό εκλογικό στόχο της ΝΔ. Συνέδεσε την ανάγκη σταθερής κυβέρνησης με την ανάληψη της Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης από την Ελλάδα την 1η Ιουλίου 2027, υποστηρίζοντας ότι οι αυτοδύναμες κυβερνήσεις μπορούν να λαμβάνουν αποφάσεις χωρίς τις πιέσεις και τους συμβιβασμούς που συνεπάγονται οι κυβερνήσεις συνεργασίας.

Ο πρωθυπουργός υποστήριξε ότι ο στόχος παραμένει εφικτός, διευκρινίζοντας ότι η επιδίωξη αυτή δεν προεξοφλεί το αποτέλεσμα ούτε αναιρεί την υποχρέωση σεβασμού της λαϊκής ετυμηγορίας.

Τα 12 ναυτικά μίλια και η γραμμή απέναντι στην Τουρκία

Ιδιαίτερο βάρος είχε η αναφορά του πρωθυπουργού στα ελληνοτουρκικά.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε ότι η Ελλάδα αναγνωρίζει ως βασική διαφορά με την Τουρκία την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο και ότι δεν προτίθεται να εισέλθει σε διαπραγμάτευση για ζητήματα που η Άγκυρα θέτει μονομερώς και η ελληνική Πολιτεία δεν αναγνωρίζει ως νόμιμες διμερείς διαφορές.

Για τα χωρικά ύδατα ήταν σαφής: η Ελλάδα διατηρεί το αναφαίρετο δικαίωμα επέκτασης έως τα 12 ναυτικά μίλια, όποτε και όπως το κρίνει. Παράλληλα, δήλωσε ότι η χώρα δεν πρόκειται να ζητήσει την άδεια οποιουδήποτε τρίτου κράτους για τις επιλογές της στον τομέα των εξοπλισμών.

Η αναφορά στα 12 ν.μ. δεν αποτελεί ανακοίνωση άμεσης επέκτασης. Επαναβεβαιώνει την πάγια ελληνική θέση για ένα κυριαρχικό δικαίωμα που απορρέει από το Δίκαιο της Θάλασσας και το οποίο η Ελλάδα έχει ήδη ασκήσει στο Ιόνιο.

Η επίσημη κυβερνητική γραμμή παραμένει ότι το δικαίωμα αυτό δεν έχει εγκαταλειφθεί και ότι η Αθήνα αποφασίζει τον χρόνο και τον τρόπο άσκησής του.

GSI: Επανεκκίνηση των διαδικασιών μέσα σε «πολύ λίγους μήνες»

Σημαντική είδηση προέκυψε και για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, Great Sea Interconnector.

Ο πρωθυπουργός εκτίμησε ότι είναι θέμα «πολύ λίγων μηνών» να επανεκκινήσουν οι σχετικές διαδικασίες, χαρακτηρίζοντας θετική την επενδυτική παρουσία γαλλικού ομίλου στο έργο.

Παράλληλα, τόνισε ότι η Τουρκία «δεν έχει καμία νομιμοποίηση να εμποδίσει το έργο» και πρόσθεσε ότι η Αθήνα βρίσκεται σε συνεννόηση με το Παρίσι για την αντιμετώπιση όλων των ενδεχομένων.

Η τοποθέτηση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι θαλάσσιες έρευνες για το έργο έχουν προκαλέσει στο παρελθόν ένταση με την Άγκυρα. Το ΠΕΝΤΑΠΟΣΤΑΓΜΑ έχει ήδη αναδείξει τη γαλλική παράμετρο του GSI και τις επικείμενες επαφές Μητσοτάκη–Μακρόν, επομένως η σημερινή δήλωση προσθέτει πλέον σαφή πρωθυπουργικό χρονικό ορίζοντα για την επανεκκίνηση των διαδικασιών.

Τα δημοσιονομικά «όχι»: 13η σύνταξη, 13ος μισθός και ΦΠΑ

Στην οικονομία, ο πρωθυπουργός επέμεινε ότι δεν πρόκειται να υπερβεί τα περιθώρια του προϋπολογισμού προκειμένου να χρηματοδοτήσει πρόσθετες παροχές.

Απέκλεισε την επαναφορά 13ης σύνταξης και 13ου μισθού στο Δημόσιο, δηλώνοντας ότι «δεν βγαίνουν οι αριθμοί» και ότι ο σημερινός προϋπολογισμός δεν μπορεί να αντέξει το συγκεκριμένο κόστος. Στην ίδια δημοσιονομική εξίσωση ενέταξε και τις προτάσεις για ευρύτερη μείωση του ΦΠΑ.

Η γραμμή αυτή είναι απολύτως συνεπής με την ομιλία της ΔΕΘ, στην οποία είχε καταστήσει τη δημοσιονομική σταθερότητα βασική προϋπόθεση του οικονομικού σχεδιασμού. Στην επίσημη ομιλία του είχε τονίσει ότι τα οφέλη της ανάπτυξης πρέπει να επιστρέφουν στην κοινωνία χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η δημοσιονομική ισορροπία.

Παράλληλα, αναγνώρισε ότι ένα μέρος της οικονομικής ανάπτυξης δεν έχει ακόμη φτάσει στους πολίτες και ότι η ακρίβεια εξακολουθεί να αποτελεί πραγματικό πρόβλημα.

Οι ιδιωτικές επενδύσεις μετά το Ταμείο Ανάκαμψης

Στο ίδιο οικονομικό πλαίσιο, ο πρωθυπουργός έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην επόμενη ημέρα μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης.

Υποστήριξε ότι η χώρα θα συνεχίσει να έχει στη διάθεσή της ευρωπαϊκούς πόρους μέσω του ΕΣΠΑ και της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, αλλά κατέστησε σαφές ότι το επόμενο αναπτυξιακό στάδιο δεν μπορεί να βασιστεί αποκλειστικά στη δημόσια χρηματοδότηση.

«Το μυστικό θα είναι οι ιδιωτικές επενδύσεις. Εκεί θα κριθεί το παιχνίδι», ανέφερε, προσθέτοντας ότι πρέπει να απομακρυνθούν τα εμπόδια που εξακολουθούν να καθυστερούν επενδυτικά σχέδια.

Τράπεζες: Ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας παρέμβασης

Σαφή προειδοποίηση απηύθυνε ο Κυριάκος Μητσοτάκης και προς τις τράπεζες.

Υποστήριξε ότι η κυβέρνηση έχει ήδη παρέμβει για την αντιμετώπιση καταχρηστικών τραπεζικών προμηθειών και ξεκαθάρισε ότι, εφόσον παρατηρηθεί συνέχιση ανάλογων πρακτικών, δεν θα διστάσει να παρέμβει ξανά.

Η κυβέρνηση ζητεί ταυτόχρονα από το τραπεζικό σύστημα μεγαλύτερη χρηματοδότηση προς τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, περισσότερα στεγαστικά δάνεια και ενίσχυση των αποταμιευτικών προϊόντων.

Η τοποθέτηση αυτή συνοδεύτηκε, ωστόσο, από σαφή υποστήριξη της ανάγκης να διατηρηθεί ένα σταθερό και ασφαλές τραπεζικό σύστημα.

Μεταναστευτικό: Δομή προσωρινής φιλοξενίας στο Ηράκλειο

Μία από τις πλέον συγκεκριμένες ανακοινώσεις της συνέντευξης αφορούσε την Κρήτη.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε ότι θα δημιουργηθεί δομή προσωρινής φιλοξενίας μεταναστών στο Ηράκλειο, σημειώνοντας ότι έχει δοθεί σχετική οδηγία στο Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου.

Ο πρωθυπουργός υπερασπίστηκε την πολιτική των επιστροφών, την οποία χαρακτήρισε αποτελεσματικό αντικίνητρο, ενώ αναφέρθηκε ειδικά στις επαφές με τις αρχές της ανατολικής Λιβύης και στις επιστροφές προς την Αίγυπτο.

Παράλληλα, χρησιμοποίησε τη φράση ότι «η Κρήτη δεν βουλιάζει από μετανάστες, αλλά βουλιάζει από τουρίστες», επιχειρώντας να απορρίψει την εικόνα γενικευμένης μεταναστευτικής πίεσης στο νησί. Ταυτόχρονα, όμως, αναγνώρισε την ανάγκη δημιουργίας πρόσθετων υποδομών για την προσωρινή διαχείριση των αφίξεων.

Αυτοκριτική για ΟΠΕΚΕΠΕ και πανεπιστημιακή αστυνομία

Ο πρωθυπουργός προχώρησε και σε συγκεκριμένες παραδοχές για επιλογές της κυβέρνησης.

Αναγνώρισε ότι η αλλαγή στον ΟΠΕΚΕΠΕ έπρεπε να είχε γίνει νωρίτερα, ενώ χαρακτήρισε την πανεπιστημιακή αστυνομία προσπάθεια που τελικά αποδείχθηκε αχρείαστη.

Έκανε επίσης λόγο για καθυστερήσεις στην υλοποίηση του κυβερνητικού έργου, σημειώνοντας ότι απαιτείται επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων. Ταυτόχρονα, διαχώρισε την αυτοκριτική από αυτό που χαρακτήρισε «ισοπέδωση» του συνολικού κυβερνητικού έργου.

Σαμαράς, Τσίπρας και πολιτικές αποστάσεις

Στο καθαρά πολιτικό πεδίο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης διατήρησε σαφή απόσταση από τον Αντώνη Σαμαρά, δηλώνοντας ότι δεν βλέπει περιθώριο συνεννόησης μαζί του λόγω των διαφορών τους στην εξωτερική και αμυντική πολιτική.

Παράλληλα, άσκησε έντονη κριτική στον Αλέξη Τσίπρα και στον Νίκο Ανδρουλάκη για τις οικονομικές προτάσεις τους, ενώ επέμεινε ότι η Νέα Δημοκρατία θα κινηθεί προς τις εκλογές ως κεντροδεξιό κόμμα με οικονομικά φιλελεύθερη, κοινωνική και πατριωτική φυσιογνωμία.

Οι συγκεκριμένες τοποθετήσεις έχουν πολιτικό ενδιαφέρον, δεν αποτελούν όμως το ουσιαστικότερο αποτέλεσμα της συνέντευξης. Το σημαντικότερο βρίσκεται στις δεσμεύσεις και στις αποφάσεις που αφορούν την επόμενη περίοδο.

Συνταγματική αναθεώρηση και αντιπολίτευση

Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στη συνταγματική αναθεώρηση, επιρρίπτοντας ευθύνες στην αντιπολίτευση και ειδικά στο ΠΑΣΟΚ για την αδυναμία διαμόρφωσης ευρύτερων συναινέσεων.

Υποστήριξε ότι η επιτυχία μιας συνταγματικής αναθεώρησης εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη στάση της αντιπολίτευσης και ανέφερε ως πεδία διαφωνίας το άρθρο 86, τον δημοσιονομικό κανόνα και τη σύνδεση της αξιολόγησης με τη μονιμότητα στο Δημόσιο.

Ασφάλεια και Πολιτική Προστασία

Στις τελευταίες απαντήσεις του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε στην ασφάλεια, στην καταπολέμηση της πολιτικής βίας και στην Πολιτική Προστασία.

Για την ασφάλεια υποστήριξε ότι η χώρα κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, κάνοντας αναφορά στις επιχειρήσεις της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος και στην ανάγκη να μη δημιουργηθούν ξανά συνθήκες αναβίωσης της τρομοκρατίας.

Στην Πολιτική Προστασία δήλωσε ότι έχουν πραγματοποιηθεί σημαντικά βήματα τα τελευταία χρόνια σε ανθρώπινο δυναμικό, εναέρια μέσα, ψηφιακά συστήματα και θερμικές κάμερες, αναγνωρίζοντας ταυτόχρονα ότι οι μεγάλες δασικές πυρκαγιές δεν μπορούν να εξαλειφθούν πλήρως σε συνθήκες κλιματικής κρίσης.

Το πολιτικό αποτύπωμα της ΔΕΘ

Με την ολοκλήρωση της συνέντευξης, το πολιτικό πλαίσιο για τους επόμενους μήνες είναι πλέον σαφέστερο.

Η κυβέρνηση θα κινηθεί προς τις εκλογές της άνοιξης του 2027 με βασική επιδίωξη την αυτοδυναμία και με κεντρικό επιχείρημα την κυβερνητική σταθερότητα. Στην οικονομία θα συνεχίσει να επιστρέφει μέρος του δημοσιονομικού χώρου στους πολίτες, χωρίς –όπως δεσμεύεται– να υπερβεί τα ευρωπαϊκά όρια και χωρίς να υιοθετεί οριζόντιες παροχές που θεωρεί μη χρηματοδοτήσιμες.

Στην εξωτερική πολιτική, η Αθήνα επιμένει στον διάλογο με την Τουρκία, αλλά επαναφέρει με σαφήνεια το δικαίωμα των 12 ναυτικών μιλίων και δηλώνει αποφασισμένη να προχωρήσει το GSI, με ενισχυμένη πλέον γαλλική παρουσία.

Στο μεταναστευτικό, η ανακοίνωση για νέα δομή προσωρινής φιλοξενίας στο Ηράκλειο προσθέτει ένα συγκεκριμένο επιχειρησιακό μέτρο στην προσπάθεια διαχείρισης των αυξημένων ροών προς την Κρήτη.