Ο Ερντογάν ανακατεύει την τράπουλα του τουρκικού στρατού με το βλέμμα στην κρίση της Κύπρου που είναι για γεωπολιτικά, όχι για ενεργειακά κέρδη

Δημοσίευση: 24 Αυγούστου 2019, 10:00 μμ

Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν υπέγραψε διάταγμα που δημοσιεύθηκε στην επίσημη εφημερίδα της Πέμπτης ότι «ανακατεύει» ανώτερες θέσεις στις ένοπλες δυνάμεις.


Το διάταγμα ακολουθεί τις αποφάσεις που ελήφθησαν την περασμένη εβδομάδα στη συνεδρίαση του Ανώτατου Στρατιωτικού Συμβουλίου (YAŞ) και θέτει 127  στρατηγούς και ναυάρχους σε νέες θέσεις.

Σύμφωνα με το YAŞ, αντιστράτηγοι έχουν διοριστεί ως επικεφαλής της δεύτερης και τρίτης στρατιωτικής διοίκησης του στρατού αντί για στρατηγούς.

Οι αποφάσεις του Συμβουλίου περιελάμβαναν επίσης την πλήρη απουσία αντιστρατήγων που προήχθησαν και την αποχώρηση των στρατηγών που δεν έχουν ακόμη ολοκληρώσει τα έτη υπηρεσίας τους.

Όσο για τα ελληνοτουρκικά; Στο ίδιο έργο θεατές…Είναι ένα ακόμη καυτό καλοκαίρι στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Τουρκία έχει αποστείλει πλοία γεώτρησης και ερευνητικό σκάφος, στην ακτή της Κύπρου. Η κυπριακή κυβέρνηση, την οποία δεν αναγνωρίζει η Άγκυρα, θεωρεί ότι πρόκειται για εισβολή στην αποκλειστική οικονομική της ζώνη (ΑΟΖ).


Η Ευρωπαϊκή Ένωση, της οποίας η Κύπρος είναι μέλος, υιοθετεί την ίδια άποψη. Στις 15 Ιουλίου, μια συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ αποφάσισε να μειώσει την οικονομική βοήθεια για την Τουρκία, να αναστείλει τις συνομιλίες σχετικά με μια συμφωνία αεροπορικών μεταφορών και να ακυρώσει τον διμερή διάλογο.

Η Τουρκία υποστηρίζει ότι ενεργεί βάσει εντολής της αποσχισθείσας αυτοαποκαλούμενης «Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου» και ότι οι Τουρκοκύπριοι αξίζουν το δίκαιό τους μερίδιο στο ζήτημα των υδρογονανθράκων. Η Άγκυρα έχει επίσης ανταγωνιστικές αξιώσεις σε τμήματα της ΑΟΖ. Η Τουρκία… σκάβει και υποδεικνύει ότι δεν έχει καμία διάθεση για παραχωρήσεις.

Η Διοίκηση των Ναυτικών Δυνάμεων της Τουρκίας ανακοίνωσε ότι παρέχει κάλυψη από αέρα, με μη επανδρωμένα εναέρια σκάφη και ελικόπτερα, εκτός από τις φρεγάτες, τις κορβέτες και άλλα πλοία που συνοδεύουν την τρέχουσα αποστολή.

Όσο σοβαρή κι αν είναι η κρίση, μπορεί να δημιουργήσει σε κάποιον που δεν είναι έμπειρος επί των ελληνοτουρκικών διαφορών και επί του κυπριακού  ζητήματος σύγχυση. Τα δύο τρυπάνια της Τουρκίας, το φθινόπωρο το Yavuz, και ειδικά η Fatih που βρίσκεται στην περιοχή από τον Οκτώβριο, δεν κατάφεραν να κάνουν μια σημαντική ανακάλυψη πετρελαίου και φυσικού αερίου. Ακόμα κι αν το κάνουν στο μέλλον, κάτι που δεν είναι απίθανο, οι προοπτικές για να μετατραπούν τα ευρήματα σε μια κερδοφόρα επιχείρηση δεν είναι απαραιτήτως αναμενόμενες. Οι τουρκικές εταιρείες δεν διαθέτουν την τεχνολογία για να εξαγάγουν υδρογονάνθρακες από θαλάσσια βάθη σε επαρκείς ποσότητες.

Η απειλή των κυρώσεων της ΕΕ, καθώς και η νομική αβεβαιότητα ως προς το καθεστώς της ΑΟΖ, θα αποτρέψουν τις διεθνείς ενεργειακές εταιρείες από το να έρθουν σε επαφή. Η μεταφορά του πετρελαίου και ειδικότερα του φυσικού αερίου στην Τουρκία, πιθανότατα τον κύριο καταναλωτή, θα ήταν επίσης ένα ζήτημα. Η τουρκική αγορά επωφελείται ήδη από άφθονες προμήθειες φυσικού αερίου από τη Ρωσία και το Ιράν. Ένας άλλος αγωγός φέρνει όγκους από την Κασπία.

Σημειώθηκε επίσης αύξηση των αγορών υγροποιημένου φυσικού αερίου λόγω των χαμηλότερων τιμών που επέβαλαν εξαγωγείς όπως η Αλγερία, η Νιγηρία, το Κατάρ και, φυσικά, οι Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες επιθυμούν να λάβουν μεγαλύτερο μερίδιο στις παγκόσμιες αγορές.

Πριν από ενα μήνα, λειτούργησε στο λιμάνι της Αλιάγια στη Σμύρνη μια νέα πλωτή μονάδα επαναεριοποίησης και αποθήκευσης, αντικαθιστώντας μια εγκατάσταση χαμηλότερης δυναμικότητας που λειτουργούσε για τρία χρόνια.

Η κλιμάκωση γύρω από τις ακτές της Κύπρου είναι καθαρά πολιτικού χαρακτήρα. Η Τουρκία επιβεβαιώνει το ρόλο της ως κυρίαρχης εξουσίας στην περιοχή και καταδεικνύει επίσης την πολεμική συμμαχία μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Αιγύπτου. Η Άγκυρα ενισχύει τη μόχλευση με αφορμή τις επαναληπτικές συνομιλίες στην Κύπρο.

Είναι αξιοσημείωτο ότι η Ρωσία, ένας μακροχρόνιος εταίρος των Ελληνοκυπρίων, έχει υποστηρίξη την θέση της Τουρκίας. Το Υπουργείο Εξωτερικών στη Μόσχα επέκρινε τις κυρώσεις της ΕΕ για την Άγκυρα. Ο Ρώσος υπουργός Ενέργειας Αλέξανδρος Νόβακ ανέφερε ότι η Ρωσία θα μπορούσε να βοηθήσει τους Τούρκους στην ανατολική Μεσόγειο. Αν και η Μόσχα θα συνεργαστεί με τους περιφερειακούς αντιπάλους της Άγκυρας – η κρατική εταιρία Rosneft έχει σύμβαση στον τομέα Zohr της Αιγύπτου – θα καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για να αντλήσει εμπορικά και γεωπολιτικά μερίσματα. Οι τριβές στη νότια πλευρά του ΝΑΤΟ εξυπηρετούν το ρωσικό ενδιαφέρον.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι βέβαια παρούσες. Αν και έχουν ένα μερίδιο στην κρίση, εξαιτίας της συμμετοχής της ExxonMobil και της Noble, διατηρουν χαμηλό προφίλ. Οι σχέσεις με την Τουρκία είναι ήδη τεταμένες λόγω της διαφωνίας για τους  S-400 και λόγω της Συρίας. Ωστόσο, σε περίπτωση κλιμάκωσης, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν εύκολα να παρέμβουν. Το 2018, όταν οι εντάσεις έφθαναν σε υψηλά επίπεδα, το ναυτικό των ΗΠΑ συνόδευε τα τρυπάνια της ExxonMobil. Υπήρξε επίσης πάντα η εταιρική σχέση 3 + 1 μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών, Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ που καλύπτει τόσο την ασφάλεια όσο και την ενέργεια.