Οι «κυνηγοί» ναυαγίων του ΑΠΘ φέρνουν στο φως τους «μύθους» (βίντεο)

Δημοσίευση: 11 Φεβρουαρίου 2019, 6:54 μμ

Η πρώτη ομάδα τοπογραφικών αποτυπώσεων ναυαγίων στη χώρα


Εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα κολυμβητές, παραθεριστές και δύτες βουτούν σε ένα άγνωστο λεηλατημένο ναυάγιο πλοίου στο Καλαμίτσι της Χαλκιδικής-μαζί με τα μυστήρια και τους θρύλους που το συνοδεύει-κάνουν μακροβούτια δίπλα στο ναυάγιο «Καλή Τύχη» στο Παγασητικό κόλπο αγνοώντας την ιστορία του, ενώ εδώ και λίγους μήνες τουρίστες έχουν την δυνατότητα να περιηγούνται σε ένα από τα πιο σπάνια και καλοδιατηρημένα ναυάγια των ελληνικών θαλασσών, το «Χριστόφορος».

Οπως αναφέρει το ethnos.gr, τον τελευταίο χρόνο ερευνητές του ΑΠΘ προσπαθούν να φέρουν στο φως τα κρυμμένα μυστικά του 70μετρου ατμόπλοιου που βυθίστηκε πριν την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης στο Καλαμίτσι, τις άγνωστες ναυτικές ιστορίες του «Καλή Τύχη» στο Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο αλλά και να προχωρήσουν για πρώτη φορά στην τοπογραφική αποτύπωση ναυαγίων σύγχρονων πλοίων στις ελληνικές θάλασσες όπως το «Χριστόφορος», βοηθώντας να γίνει επισκέψιμο μετά την αποτύπωσή του.

Πρόκειται για διδακτικό και ερευνητικό προσωπικό του Εργαστηρίου Τοπογραφίας του ΑΠΘ, τον καθηγητή Κωνσταντίνο Τοκμακίδη, τον Δρ Κίμωνα Παπαδημητρίου, τον υπ. Δρ Παναγιώτη Τοκμακίδη, τον Σταύρο Τσιούμα, τον Νίκο Σιδηρόπουλο και τον Αναστάσιο Κτίστη.

lianam_stavros.jpg

Βάζοντας πάνω απ’ όλα το μεράκι τους για την θάλασσα αφήνουν τακτικά τα πανεπιστημιακά έδρανα, φορούν καταδυτικό εξοπλισμό, και βουτούν αποτυπώνοντας με τοπογραφικές μεθόδους για πρώτη φορά ναυάγια που βρίσκονται στον βυθό των ελληνικών θαλασσών. Παράλληλα, ξεδιπλώνουν τις ιστορίες βυθισμένων πλοίων που για τους περισσότερους έχουν παραμείνει άγνωστες.


Στον χάρτη προγραμματισμού της ομάδας περιλαμβάνονται και τα πάνω από 1000 ναυάγια που προκλήθηκαν στη διάρκεια του Β’ παγκοσμίου πολέμου. Η Ομάδα Ενάλιων Αποτυπώσεων του Εργαστηρίου Τοπογραφίας του ΑΠΘ έχει ολοκληρώσει τον τελευταίο χρόνο την αποτύπωση επτά ναυαγίων. Πρόκειται για το φορτηγό ΒΕΡΑ στον δίαυλο Σκιάθου, το φορτηγό ΚΑΛΗ ΤΥΧΗ στο Νότιο Πήλιο, το φορτηγό ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ στη Σκόπελο, δύο άγνωστα ναυάγια στην Χαλκιδική και στις Βόρειες Σποράδες, το φορτηγό ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ στο Ποσείδι, και τη βυθοκόρο ΛΙΑΝΑ στην Επανομή.

vera_tasos.jpg

«Μέχρι σήμερα είχαμε κάποια αποσπασματικά αρχιτεκτονικά σχέδια ναυαγίων. Για πρώτη φορά δημιουργούμε αρχείο αποτυπωμένων ναυαγίων.
Η συστηματική τοπογραφική αποτύπωση και ο ακριβής καθορισμός της γεωγραφικής θέσης τους (GPS) η οποία συνδέει  στην ουσία το ναυάγιο με τον ευρύτερο γεωγραφικό χώρο είναι μια καινούργια δουλειά η οποία μας δίνει την δυνατότητα να ξετυλίξουμε το κουβάρι της ιστορίας του πλοίου από την αρχή-από την ώρα που κατασκευάστηκε μέχρι την ώρα που βυθίστηκε» είπε στο ethnos.gr ο Κίμων Παπαδημητρίου και πρόσθεσε: «Το ναυάγιο είναι μια χρονοκάψουλα. Την ώρα που βυθίζεται συγκεντρώνει και παγιδεύει όλη την ιστορία της ζωής του. Υπάρχει το ημερολόγιο του πλοίου. Υπάρχει όμως και ένα άυλο κομμάτι που το συνοδεύει. Από τα λιμάνια που έχει πιάσει, τα εμπορεύματα που έχει μεταφέρει, τους ανθρώπους και το πλήρωμα που έχει κουβαλήσει. Και με αυτήν την ιστορία έρχεσαι αντιμέτωπος όταν βουτάς»

Για την αναγνώριση ενός πλοίου, οι δύτες αναζητούν την προπέλα, το πηδάλιο, τον τύπο της μηχανής, ψάχνουν αν έχει γερανούς (οπότε είναι εμπορικό πλοίο), οπλισμό ή έχει χτυπηθεί από βλήματα (πολεμικό πλοίο), αν έχει λέβητα (ατμόπλοιο) και αποτυπώνουν το σχήμα της γάστρας. Αμέσως μετά φωτογραφίζουν το ναυάγιο και τραβούν βίντεο. Η ομάδα επεξεργάζεται όλο το υλικό στο εργαστήριο του ΑΠΘ και αν ταιριάζει με αυτό που ψάχνει ξαναβουτά στο ναυάγιο και εγκαθιστά  ένα δίκτυο σημείων με γνωστές συντεταγμένες στο βυθό. Με βάση αυτά τα σημεία αποτυπώνει το ναυάγιο, εντάσσοντάς το στο χάρτη και δημιουργώντας το τρισδιάστατο μοντέλο του, που αποτυπώνει το σχήμα, το μέγεθος του και το βαθμό φθοράς του.

eikona1.jpg

Πλοία που έχουν μελετηθεί

Το Mary Birch που ονομάστηκε Καλή Τύχη

Ένα πλοίο το οποίο επισκέπτεται πολύς κόσμος είναι το ΚΑΛΗ ΤΥΧΗ στο νότιο Πήλιο.  Η ιστορία του πλοίου δεν ήταν γνωστή παρά μόνο το περιστατικό της ναυάγησης. Αφού η ομάδα του ΑΠΘ  το αποτύπωσε, έψαξε σε αρχεία λιμανιών και
ναυτιλιακές εταιρίες στο εξωτερικό και κατάφερε να ξεδιπλώσει την ιστορία του, βρίσκοντας και τις επόμενες γενιές της οικογένειας στην οποία ανήκε το πλοίο. Σύμφωνα με όσα έφεραν στο φως οι ερευνητές του ΑΠΘ το πλοίο συμμετείχε στο Β΄ παγκόσμιο πόλεμο και βρέθηκε να σώζει πλήρωμα Ιταλών από υποβρύχιο που βούλιαζε. Παλιότερα είχε χρησιμοποιηθεί ως εμπορικό πλοίο στην Αγγλία, γεγονός που εξηγεί και το ιδιαίτερο σχήμα της γάστρας του. Το αρχικό όνομα του πλοίου ήταν MARY BIRCH το οποίο ήταν το όνομα της γυναίκα του ιδιοκτήτη.

Το πλοίο ΤΡΙΧΩΝΙΣ είναι ένα παλιό εμπορικό πλοίο το οποίο κατόπιν χρησιμοποιήθηκε ως υδροφόρα του πολεμικού ναυτικού και αργότερα ως στόχος του στρατού. Το ΤΡΙΧΩΝΙΣ παροπλίστηκε στις 16 Δεκεμβρίου του 1976 και στην συνέχεια χρησιμοποιήθηκε ως στόχος σε βολές της Πολεμικής Αεροπορίας για να βυθιστεί τελικά το 1978.
«Γνωρίζαμε ότι βρίσκεται στον Τορωναίο κόλπο της Χαλκδικής και ότι βυθίστηκε τη δεκαετία του 70. Ωστόσο η ιστορία του είναι άγνωστη για τους περισσότερους» ανέφερε ο επιστήμονας του ΑΠΘ.

kalamitsi_panos.jpg

Χριστόφορος

Ένα σπάνιο είδος εμπορικού πλοίου που αποτυπώθηκε με τοπογραφική ακρίβεια για πρώτη φορά είναι και το Χριστόφορος στην Σκόπελο Νηολογήθηκε στην Αγγλία και ήταν κατασκευασμένο για να πλέει σε ποτάμια  Βρέθηκε στην Ελλάδα  βυθίστηκε σε ένα κηρυγμένο ενάλιο αρχαιολογικό χώρο τη δεκαετία του 80,  που σημαίνει ότι δεν μπορούσε να το επισκεφτεί κάποιος. Μετά από αυτοψία και αποτύπωση του ναυαγίου ακολούθησε η εισήγηση για επαναοριοθέτηση του ενάλιου αρχαιολογικού χώρου εξαιρώντας τμήμα του όρμου στο οποίο βρίσκεται Από το  2019 η θέση του ναυαγίου που επισημαίνεται στον ναυτικό χάρτη του όρμου Πανόρμου, αποτελεί έναν νέο καταδυτικό προορισμό για τους επισκέπτες των Σποράδων. Όλα αυτά τα χρόνια, επειδή ήταν προστατευμένη περιοχή, δεν έχει πειραχτεί. Μπορεί κάποιος να δει ακόμη και χάρτες ή αντικείμενα  ναυτικών μέσα στη γέφυρα τα όργανα και διάφορα προσωπικά αντικείμενα.

trichonis_kimon.jpg
Μόνο στο ethnos.gr: Οι κυνηγοί ναυαγίων που βουτούν στους «μύθους» (pics+vid)