Μας διαλύουν! Η λιτότητα «κούρεψε» το 37% της δαπάνης των νοικοκυριών

Δημοσίευση: 4 Νοεμβρίου 2018, 10:51 πμ

Είπαμε το ψωμί ψωμάκι και αυτό δεν είναι σχήμα λόγου αλλά κυριολεξία, όπως προκύπτει από την ανάλυση και τη σύγκριση των στοιχείων της ΕΛΣΤΑΤ για τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς του 2008 και του 2017.

Στην τελευταία δεκαετία η μέση μηνιαία κατανάλωση ψωμιού στα ελληνικά νοικοκυριά το 2017 είχε υποχωρήσει στα 9,3 κιλά από 11,4 κιλά το 2008 υποχωρώντας κατά 19%. Στο ίδιο ποσοστό έχει υποχωρήσει η κατανάλωση ψαριών, ενώ πτωτικά κινούνται επίσης η κατανάλωση γάλακτος κρέατος, λαχανικών, φρούτων και τυριών.

Αν υπάρχει κάτι ενθαρρυντικό στο σφίξιμο του ζωναριού στο οποίο ασκούνται τα τελευταία χρόνια τα ελληνικά νοικοκυριά, αυτό δεν είναι άλλο από την κατά 61% πτώση στη μέση κατανάλωση των τσιγάρων, που από 403 τεμάχια το 2008 περιορίστηκε στα 156 το 2017.

Οι περικοπές ανά είδος

Είδος Μεταβολή (%) 2008 2017 Μονάδα μέτρησης
Αβγά 23 13 16 τμχ
Ζυμαρικά 18 2.441 2.873 γρ
Ρύζι 15 1.162 1.336 γρ
Γιαούρτι 14 1.631 1.854 γρ
Οινοπνευματώδη ποτά -3 3.932 3.810 χιλιοστόλιτρα
Ελαιόλαδο -4 3.053 2.917 χιλιοστόλιτρα
Λαχανικά -11 28.617 25.529 γρ
Κρέας -11 11.578 10.281 γρ
Φρούτα -12 18.770 16.461 γρ
Γάλα -16 12.951 10.853 χιλιοστόλιτρα
Ψάρια -19 3.327 2.702 γρ
Ψωμί -19 11.422 9.270 γρ
Τυρί -24 3.519 2.672 γρ
Τσιγάρα -61 403 156 τμχ

Στα χρόνια της κρίσης αύξηση καταγράφεται στην κατανάλωση αβγών, ζυμαρικών, ρυζιού και γιαουρτιού, ενώ η ανάλυση των στοιχείων με βάση τα ποσά που δαπανούν τα ελληνικά νοικοκυριά αποτυπώνει τι σημαίνει στην πράξη η λιτότητα.


Η μέση δαπάνη των νοικοκυριών έπεσε στα 1.414 ευρώ τον μήνα

Η μέση δαπάνη των νοικοκυριών υποχώρησε κατά 37% στη δεκαετία, εμφανίζοντας μεγαλύτερη πτώση από το -25% που έχει “γράψει” το ελληνικό ΑΕΠ κατά την ίδια περίοδο. Έτσι, από τη μέση δαπάνη των 2.241 ευρώ τον μήνα του 2008 το 2017 περιορίστηκε στα 1.414 ευρώ.

Από τις επιμέρους κατηγορίες δαπανών που καταγράφει η ΕΛΣΤΑΤ, αυτό που ξεχωρίζει είναι η κατά 55% μείωση της μέσης μηνιαίας δαπάνης για ρούχα και παπούτσια. Από τα 184 ευρώ  υποχώρησε στα 82 ευρώ και ίσως αυτό να αποτυπώνει με τον καλύτερο τρόπο την ισχυρή πίεση που ασκήθηκε στα τελευταία χρόνια στα εμπορικά καταστήματα και, ενδεχομένως, τη στροφή των καταναλωτών σε φθηνότερες λύσεις ένδυσης και υπόδησης.

Η ανάλυση των περικοπών στην περίοδο 2008-2017 ανά κατηγορία δαπάνης

Κατηγορία % 2008 2017
Μέση μηνιαία δαπάνη -37 2241 1414
Είδη διατροφής -22 367 288
Στέγαση -25 264 199
Ενδυση/υπόδηση -55 184 82
Υγεία -31 150 103
Εκπαίδευση -35 69 45

Αντίστοιχα η δαπάνη για την εκπαίδευση υποχώρησε στα 45 ευρώ από 60 ευρώ, καταγράφοντας πτώση 35%, ενώ πτώση 31% καταγράφεται στις δαπάνες υγείας. Βεβαίως αυτό μπορεί να σημαίνει  πολλά διαφορετικά πράγματα. Ενδεχομένως να υπάρχει στροφή των νοικοκυριών στο δημόσιο σύστημα υγείας, πιο ορθολογική δαπάνη ή, το απλούστερο, οι Έλληνες να αναβάλουν θεραπείες ή εξετάσεις για όσο πιο πολύ μπορούν.

Η ανάλυση της ΕΛΣΤΑΤ για τη μέση δαπάνη των νοικοκυριών ανά Περιφέρεια αναδεικνύει σημαντικές διαφορές από περιοχή σε περιοχή.

Μέση δαπάνη ανά Περιφέρεια το 2017 (σε ευρώ)

Περιφέρεια 2017
Ανατολική Μακεδονία & Θράκη 1365
Κεντρική Μακεδονία 1347
Δυτική Μακεδονία 1402
Ήπειρος 1272
Θεσσαλία 1290
Ιόνια Νησιά 1547
Δυτική Ελλάδα 1196
Στερεά Ελλάδα 895
Αττική 1559
Πελοπόννησος 1293
Βόρειο Αιγαίο 1260
Νότιο Αιγαίο 1683
Κρήτη 1360
Σύνολο χώρας 1414

Στο Νότιο Αιγαίο (Κυκλάδες και Δωδεκάνησα) η δαπάνη ανέρχεται σε 1682 ευρώ και αντιστοιχεί στο 119% της μέσης μηνιαίας δαπάνης των 1.414 ευρώ για το σύνολο της χώρας.  Στον αντίποδα η Περιφέρεια της Στερεάς Ελλάδας η δαπάνη πέφτει στα 895 ευρώ, σημαντικά χαμηλότερα ακόμα και από την Ήπειρο, τη φτωχότερη Περιφέρεια της Ε.Ε., όπου η δαπάνη διαμορφώνεται στα 1.272 ευρώ. Η Περιφέρεια Αττικής είναι η δεύτερη σε ύψος δαπανών, με 1.559 ευρώ, ενώ αμέσως μετά βρίσκονται τα νησιά του Ιονίου με τη μέση κατανάλωση να διαμορφώνεται σε 1.547 ευρώ.
economistas.gr