Τι προβλέπει το νομοσχέδιο για το κοινωνικό μέρισμα

Δημοσίευση: 14 Νοεμβρίου 2017, 9:20 μμ | Ανανέωση: Νοέμβριος 14, 2017 στις 9:24 μμ

Κατατέθηκε στη Βουλή το νομοσχέδιο με τις διατάξεις για την καταβολή του κοινωνικού μερίσματος του 2017 συνολικού ύψους 1,4 δισ. ευρώ σε 4 εκατομμύρια νοικοκυριά. Οι διατάξεις προβλέπουν τη δυνατότητα αύξησης του συνολικού ποσού που μπορεί να διατεθεί για την χορήγηση της εφάπαξ εισοδηματικής ενίσχυσης σε νοικοκυριά με χαμηλά και μεσαία εισοδήματα πάνω από τα 720 εκατ. ευρώ που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας, αλλά δεν καθορίζουν τα ποσά της ενίσχυσης αυτής, ούτε τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια χορήγησής της. Απλώς αναθέτουν στους συναρμόδιους υπουργούς Οικονομικών και Εργασίας την έκδοση σχετικής κοινής απόφασης που θα καθορίζει όλες αυτές τις λεπτομέρειες σύμφωνα με τα όσα εξήγγειλε ο πρωθυπουργός.

Σύμφωνα, ειδικότερα, με τα όσα προβλέπει το σχέδιο νόμου:

1) Καταβάλλεται κατά το έτος 2017 ποσό 720 εκατ. ευρώ για εφάπαξ παροχή κοινωνικού χαρακτήρα, με τη μορφλη της διανομής «κοινωνικού μερίσματος» προς στήριξη των οικονομικά αδύναμων φυσικών προσώπων και ευάλωτων νοικοκυριών. Το ποσό της εφάπαξ παροχής είναι αφορολόγητο και ακατάσχετο, δεν υπόκειται σε οποιαδήποτε κράτηση, δεν δεσμεύεται και δεν συμψηφίζεται με ήδη βεβαιωμένα χρέη προς το Δημόσιο, τα ασφαλιστικά ταμεία ή τα πιστωτικά ιδρύματα και δεν υπολογίζεται στα εισοδηματικά όρια για την καταβολή οποιοσδήποτε παροχής κοινωνικού ή προνοιακού χαρακτήρα.

Με κοινή υπουργική απόφαση, το ανωτέρω ποσό δύναται να αυξηθεί, υπό την οριζόμενη
προϋπόθεση. Με την ίδια κ.υ.α. θα καθορίζονται και οι ειδικότεροι όροι και προϋποθέσεις χορήγησής του.

2) Με σκοπό την διευκόλυνσης της διαδικασίας χορήγησης του «κοινωνικού μερίσματος», επαναπροσδιορίζονται οι σκοποί για τους οποίους είναι δυνατή η χορήγηση στοιχείων και πληροφοριών των φορολογούμενων σε εξουσιοδοτημένο προσωπικό της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Κοινωνικής Ασφάλισης Α.Ε. («ΗΔΙΚΑ ΑΕ»).

3) Pοσά που παρακρατήθηκαν για τη μηνιαία εισφορά υπέρ υγειονομικής περίθαλψης των συνταξιούχων κατά το διάστημα απο 1.1.2012 έως 30.6.2016 και υπολογίστηκαν επί του ακαθάριστου ποσού μηνιαίας κυρίας σύνταξης ή προσυνταξιοδοτικής παροχής, χωρίς την αφαίρεση των ποσών που αντιστοιχούν στις περικοπές των συντάξεων βάσει των ν.4024/2011, ν.4051/2012 και ν.4093/2012. καθώς και της κ.υ.α. 476/2012, επιστρέφονται άτοκα στους δικαιούχους. Η επιστροφή θα καταβληθεί με τη σύνταξη μηνός Δεκεμβρίου 2017.

4) Συμπληρώνονται οι διατάξεις του ν.4067/2012 (άρθρο 36 παρ. 2) σχετικά με την παροχή Υπηρεσιών Κοινής Ωφελείας (ΥΚΩ) στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας και προβλέπεται ότι, με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, μπορεί να καλύπτεται από τον κρατικό προϋπολογισμό πλήρως ή μερικώς, το κόστος παροχής ΥΚΩ, με αντίστοιχη πίστωση, ως εισροή του ειδικού διαχειριστικού λογαριασμού για τις εν λόγω Υπηρεσίες, που τηρεί ο αρμόδιος διαχειριστής.

Όλο το νομοσχέδιο για το κοινωνικό μέρισμα

Η ομαλή υλοποίηση του προγράμματος στήριξης της ελληνικής οικονομίας, σε συνδυασμό με την επέκταση του μεταρρυθμιστικού σχεδιασμού στο κρίσιμο πεδίο της κοινωνικής συνοχής επιτρέπουν την ανακατεύθυνση πόρων προς χρήσεις με μεγαλύτερη κοινωνική ανταποδοτικότητα. Η υπέρβαση του στόχου για πρωτογενές πλεόνασμα 1,75% του ΑΕΠ για το τρέχον έτος και η προοδευτική επιστροφή σε συνθήκες οικονομικής σταθερότητας δημιουργούν τον αναγκαίο δημοσιονομικό χώρο, προκειμένου να διανεμηθεί στοχευμένα κοινωνικό μέρισμα για το έτος 2017 στα οικονομικά ασθενέστερα νοικοκυριά, που έχουν αντικειμενικά πληγεί περισσότερο από τις συνέπειες της δημοσιονομικής προσαρμογής. Με τις διατάξεις του προτεινόμενου νόμου θεσπίζεται εφάπαξ κοινωνική παροχή για το έτος 2017, με τη μορφή κοινωνικού μερίσματος, προς ενίσχυση του δικτύου κοινωνικής προστασίας.

Με την παρ. 1 του άρθρου μόνου προβλέπεται ότι μέρος του πρωτογενούς πλεονάσματος θα διανεμηθεί κατά το έτος 2017 προς στήριξη των οικονομικά αδύναμων προσώπων και ευάλωτων νοικοκυριών, για την εφάπαξ καταβολή παροχής κοινωνικού χαρακτήρα με τη μορφή διανομής κοινωνικού μερίσματος.

Με την παρ. 2 διευκρινίζεται ότι το κοινωνικό μέρισμα είναι αφορολόγητο και ακατάσχετο, δεν υπόκειται σε κρατήσεις, δεν δεσμεύεται και δεν συμψηφίζεται με βεβαιωμένα χρέη και δεν υπολογίζεται στα εισοδηματικά όρια για την καταβολή άλλης παροχής κοινωνικού ή προνοιακού χαρακτήρα.

Με την παρ. 3 εξουσιοδοτούνται οι Υπουργοί Οικονομικών και Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης να προσδιορίσουν τους ειδικότερους όρους και προϋποθέσεις για την καταβολή του κοινωνικού μερίσματος.
Με την παρ. 4 διευρύνεται η περ. ια’ της παρ. 1 του άρθρου 17 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν.4174/2013, Α’ 170), προκειμένου η άρση της υποχρέωσης τήρησης απορρήτου για στοιχεία και πληροφορίες φορολογούμενων να επεκταθεί, πλην των κοινωνικών προγραμμάτων προνοιακού χαρακτήρα της Γενικής Γραμματείας Πρόνοιας του Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και

Κοινωνικής Αλληλεγγύης, και σε άλλες παροχές κοινωνικού χαρακτήρα, με τις οποίες θα υλοποιηθεί η δράση για τη διανομή του κοινωνικού μερίσματος.

Άρθρο 2
Δυνάμει των διατάξεων των άρθρων 19 του ν. 3918/2011 (Α’ 31), 72 του ν. 3984/2011 (Α’ 150) και της κ.υ.α. Φ.40021/20782/2565/2012 (Β’ 468), ως συνολικό ποσό σύνταξης επί της οποίας επιβαλλόταν η κράτηση υγειονομικής περίθαλψης οριζόταν το μεικτό-ακαθάριστο ποσό, δηλαδή ποσό που περιλάμβανε πρόσθετες αποδοχές και τις κάθε είδους κρατήσεις, καθώς και τις κατά περιόδους τυχόν αυξήσεις. Για το διάστημα από 1.1.2012 έως 30.6.2016, μετά την εφαρμογή των διατάξεων περί μειώσεων των συντάξεων βάσει των ν. 4024/2011 (Α’ 226), 4051/2012 (Α’ 40) και 4093/2012 (Α’ 222) και της κ.υ.α. 476/2012 (Β’ 499), η κράτηση υγειονομικής περίθαλψης υπολογιζόταν επί του συνολικού ποσού κύριας σύνταξης ή προσυνταξιοδοτικής παροχής χωρίς τις ανωτέρω μειώσεις, με αποτέλεσμα την παρακράτηση εισφοράς υγειονομικής περίθαλψης επί ποσού σύνταξης το οποίο δεν λάμβαναν οι συνταξιούχοι.
Με το άρθρο 44 του ν. 4387/2016 (Α’ 85) μεταβλήθηκε ο τρόπος υπολογισμού της κράτησης, η οποία έκτοτε υπολογίζεται επί του καταβαλλόμενου ποσού κύριας σύνταξης. Με την προτεινόμενη διάταξη αποκαθίσταται η στρέβλωση του προϊσχύσαντος τρόπου υπολογισμού της κράτησης και επιστρέφονται στους συνταξιούχους τα ποσά που παρακρατήθηκαν υπέρ υγειονομικής περίθαλψης από τις συντάξεις τους κατά το διάστημα από 1.1.2012 έως 30.6.2016 κατά το μέρος που υπερβαίνουν τον ορθό τρόπο υπολογισμού.

Άρθρο 3
Δεδομένου του κοινωνικού σκοπού που εξυπηρετεί η επιβολή παροχής Υποχρεώσεων Κοινής Ωφέλειας, ο οποίος συνίσταται αφενός στη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής δια της διασφάλισης πρόσβασης όλων των καταναλωτών ανά την ελληνική επικράτεια σε ηλεκτρική ενέργεια ίσης ποιότητας και ίδιας τιμής και αφετέρου στην παροχή Κοινωνικού Οικιακού Τιμολογίου σε ευπαθείς κοινωνικές ομάδες, κρίνεται επιτακτική η λήψη άμεσων μέτρων από το κράτος και συγκεκριμένα η μερική ή πλήρης κάλυψη του κόστους παροχής των ΥΚΩ από τον κρατικό προϋπολογισμό.
Οι κοινωνικοί λόγοι που δικαιολογούν την χρηματοδότηση του κόστους των ΥΚΩ συνίστανται στη διασφάλιση της παροχής ΥΚΩ σε ορισμένες κατηγορίες καταναλωτών, για τους οποίους το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας, την οποία

χρειάζονται κατ’ ελάχιστο για να διασφαλίσουν αποδεκτό βιοτικό επίπεδο, θα συνιστούσε άλλως επιβάρυνση δυσανάλογη προς τα εισοδήματά τους. Η χρηματοδότηση του κόστους ΥΚΩ από τον κρατικό προϋπολογισμό είναι αναγκαία για να μην διαταράσσεται η κοινωνική συνοχή και να αποφεύγεται η υπέρμετρη επιβάρυνση των καταναλωτών.
Με την προτεινόμενη διάταξη προβλέπεται ότι με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών δύναται να καλύπτεται από τον κρατικό προϋπολογισμό, πλήρως ή μερικώς, το κόστος παροχής Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας.

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ «Διανομή Κοινωνικού Μερίσματος και άλλες διατάξεις»

Άρθρο 1
Διανομή Κοινωνικού Μερίσματος
1. Κατά το έτος 2017 καταβάλλεται ποσό επτακόσια είκοσι εκατομμύρια (720.000.000) ευρώ για την εφάπαξ παροχή κοινωνικού χαρακτήρα, ως διανομή κοινωνικού μερίσματος προς στήριξη των οικονομικά αδύναμων προσώπων και ευάλωτων νοικοκυριών.

2. Το κοινωνικό μέρισμα είναι αφορολόγητο και ακατάσχετο στα χέρια του Δημοσίου ή τρίτων κατά παρέκκλιση κάθε άλλης αντίθετης διάταξης, δεν υπόκειται σε οποιαδήποτε κράτηση, δεν δεσμεύεται και δεν συμψηφίζεται με ήδη βεβαιωμένα χρέη προς το Δημόσιο, τα ασφαλιστικά ταμεία ή τα πιστωτικά ιδρύματα και δεν υπολογίζεται στα εισοδηματικά όρια για την καταβολή οποιασδήποτε παροχής κοινωνικού ή προνοιακού χαρακτήρα.

3. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης το καταβαλλόμενο ποσό δύναται να αυξηθεί, εφόσον το επιτρέπουν οι δημοσιονομικές συνθήκες κατά το χρόνο έκδοσής της. Με την ίδια απόφαση καθορίζονται τα κριτήρια εισοδήματος, περιουσίας, διαμονής, ή άλλα για την καταβολή του κοινωνικού μερίσματος, οι κατηγορίες των δικαιούχων, η βάση, ο τρόπος υπολογισμού και το ακριβές ποσό του διανεμόμενου κοινωνικού μερίσματος ανά κατηγορία δικαιούχων, οι προϋποθέσεις, ο φορέας, οι εμπλεκόμενες υπηρεσίες και οι επιμέρους αρμοδιότητές τους, η διαδικασία, ο χρόνος και ο τρόπος καταβολής, ο χρόνος και ο τρόπος ελέγχου των εισοδηματικών και περιουσιακών κριτηρίων για τη χορήγησή του ανά κατηγορία δικαιούχων, καθώς και κάθε άλλο ζήτημα τεχνικού ή λεπτομερειακού χαρακτήρα.

4. Η περ. ια’ της παρ. 1 του άρθρου 17 του ν.4174/2013 (Α’ 170) αντικαθίσταται ως εξής:
«ια) σε εξουσιοδοτημένο προσωπικό της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Κοινωνικής Ασφάλισης Α.Ε. «ΗΔΙΚΑ ΑΕ» του ν. 3607/2007 (Α’ 245) για σκοπούς υλοποίησης προγραμμάτων κοινωνικού χαρακτήρα της Γενικής Γραμματείας Πρόνοιας του Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης ή άλλων προβλέψεων παροχών κοινωνικού χαρακτήρα, καθώς και σχετικών προβλέψε παροχών υγείας σε ομάδες πληθυσμού από το Υπουργείο Υγείας και στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της».

Άρθρο 2
Επιστροφή κρατήσεων υγειονομικής περίθαλψης
Ποσά που παρακρατήθηκαν για τη μηνιαία εισφορά υπέρ υγειονομικής περίθαλψης των συνταξιούχων κατά το διάστημα από 1.1.2012 έως 30.6.2016 και υπολογίστηκαν επί του ακαθάριστου ποσού μηνιαίας κύριας σύνταξης ή προσυνταξιοδοτικής παροχής, χωρίς την αφαίρεση των ποσών που αντιστοιχούν στις περικοπές των συντάξεων βάσει των ν. 4024/2011 (Α’ 226), 4051/2012 (Α’ 40) και 4093/2012 (Α’ 222) και της κ.υ.α. 476/2012 (Β’ 499) επιστρέφονται άτοκα στους δικαιούχους. Η επιστροφή θα καταβληθεί με τη σύνταξη μηνός Δεκεμβρίου 2017.

Άρθρο 3
Προσθήκη διάταξης στο ν. 4067/2012
Στο τέλος της παρ. 2 του άρθρου 36 του ν. 4067/2012 (Α’ 79) προστίθεται εδάφιο ως εξής:
«Με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών δύναται να καλύπτεται από τον κρατικό προϋπολογισμό, πλήρως ή μερικώς, το κόστος παροχής Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας, με αντίστοιχη πίστωση ως εισροή του ειδικού διαχειριστικού λογαριασμού για τις Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας που τηρεί ο αρμόδιος διαχειριστής, σύμφωνα με την παρ. 8 του άρθρου 55 του ν. 4001/2011 (Α’ 179).»

Άρθρο 4 Έναρξη ισχύος
Η ισχύς του παρόντος νόμου αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους (άρθρο 75 παρ. 1 του Συντάγματος)

Στο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Οικονομικών «Διανομή Κοινωνικού Μερίσματος και άλλες διατάξεις».

Α. Με το υπόψη σχέδιο νόμου:

Ι.α. Καταβάλλεται, κατά το έτος 2017, ποσό επτακοσίων είκοσι εκατομμυρίων (720.000.000) ευρώ για την εφάπαξ παροχή κοινωνικού χαρακτήρα, ως διανομή κοινωνικού μερίσματος προς στήριξη των οικονομικά αδύναμων προσώπων και ευάλωτων νοικοκυριών.

β. Το κοινωνικό μέρισμα, είναι αφορολόγητο και ακατάσχετο, δεν υπόκειται σε οποιαδήποτε κράτηση, δεν δεσμεύεται και δεν συμψηφίζεται με ήδη βεβαιωμένα χρέη προς το Δημόσιο, τα ασφαλιστικά ταμεία ή τα πιστωτικά ιδρύματα και δεν υπολογίζεται στα εισοδηματικά όρια για την καταβολή οποιασδήποτε παροχής κοινωνικού ή προνοιακού χαρακτήρα.

γ. Με κ.υ.α., δύναται να αυξηθεί το ανωτέρω ποσό, υπό την οριζόμενη προϋπόθεση. Με την ίδια κ.υ.α. καθορίζονται και οι ειδικότεροι όροι και προϋποθέσεις χορήγησής του.

δ. Επαναπροσδιορίζονται οι σκοποί για τους οποίους είναι δυνατή η χορήγηση στοιχείων και πληροφοριών των φορολογουμένων σε εξουσιοδοτημένο προσωπικό της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Κοινωνικής
Ασφάλισης Α.Ε. «ΗΔΙΚΑ ΑΕ». (άρθρο 1)

2. Ορίζεται ότι, ποσά που παρακρατήθηκαν για τη μηνιαία εισφορά υπέρ υγειονομικής περίθαλψης των συνταξιούχων κατά το διάστημα από 1.1.2012 έως 30.6.2016 και υπολογίστηκαν επί του ακαθάριστου ποσού μηνιαίας κύριας σύνταξης ή προσυνταξιοδοτικής παροχής, χωρίς την αφαίρεση των ποσών που αντιστοιχούν στις περικοπές των συντάξεων βάσει των ν.4024/2011, ν.4051/2012 και ν.4093/2012, καθώς και της κ.υ.α. 476/2012, επιστρέφονται άτοκα στους δικαιούχους. Η επιστροφή θα καταβληθεί με τη σύνταξη μηνός Δεκεμβρίου 2017. (άρθρο 2)

3. Συμπληρώνονται οι διατάξεις του ν.4067/2012 (άρθρο 36 παρ. 2) σχετικά με την παροχή Υπηρεσιών Κοινής Ωφελείας (ΥΚΩ) στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας και προβλέπεται ότι, με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, μπορεί να καλύπτεται από τον κρατικό προϋπολογισμό, πλήρως ή μερικώς, το κόστος παροχής ΥΚΩ, με αντίστοιχη πίστωση, ως εισροή του ειδικού διαχειριστικού λογαριασμού για τις εν λόγω Υπηρεσίες, που τηρεί ο αρμόδιος διαχειριστής. (άρθρο 3)

Από τις προτεινόμενες διατάξεις προκαλούνται τα ακόλουθα οικονομικά αποτελέσματα:

I. Επί του κρατικού προϋπολογισμού

1. Εφάπαξ δαπάνη ποσού 720 εκατ. ευρώ από την καταβολή κοινωνικού μερίσματος προς στήριξη των οικονομικά αδύναμων προσώπων και ευάλωτων νοικοκυριών, (άρθρο 1 παρ.1)

2. Δαπάνη, από τη δυνατότητα κάλυψης του κόστους παροχής Υπηρεσιών Κοινής Ωφελείας (Υ.Κ.Ω.) στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας, (άρθρο 3) Η εν λόγω δαπάνη, το ύψος της οποίας θα εξαρτηθεί από την έκδοση σχετικής υπουργικής απόφασης, εκτιμάται για το έτος 2017, στο ποσό των 360 εκατ. ευρώ περίπου, για καθένα δε των ετών από 2018 έως και 2022, το εν λόγω ποσό θα κυμαίνεται από 40 εκατ. έως 85 εκατ. ευρώ περίπου.

3. Ενδεχόμενη δαπάνη από τη δυνατότητα αύξησης του καταβαλλόμενου ποσού κοινωνικού μερίσματος. Το ύψος της εν λόγω δαπάνης εξαρτάται από την έκδοση της σχετικής κ.υ.α. (άρθρο 1 παρ.3)

II. Επί του προϋπολογισμού του Ενιαίου Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (Ε.Φ.Κ.Α.) (ν.π.δ.δ. επιχορηγούμενο από τον κρατικό προϋπολογισμό – φορέας Γενικής Κυβέρνησης)

Εφάπαξ δαπάνη από την επιστροφή ποσών υπέρ υγειονομικής περίθαλψης που παρακρατήθηκαν από τις συντάξεις από 1.1.2012 έως 30.6.2016 και αντιστοιχούν στις περικοπές αυτών βάσει των νόμων 4024/2011, 4051/2012 και 4093/2012, καθώς και της κ.υ.α. 476/2012. Το ύψος της δαπάνης αυτής δεν θα υπερβεί, σύμφωνα με την αρμόδια ΓΔΟΥ, το ποσό των 315 εκ. ευρώ περίπου, (άρθρο 2)