Γρίφος οι εξελίξεις στην Τουρκία

Δημοσίευση: 14 Ιουνίου 2015, 7:21 πμ

ΜΕΛΕΤΗΣ ΜΕΛΕΤΟΠΟΥΛΟΣ


Πίσω από τις δυσκολίες για τον σχηματισμό κυβέρνησης στην Τουρκία και την επαπειλούμενη ακυβερνησία, συντελούνται διεργασίες εξαιρετικά κρίσιμες, που μπορούν να λειτουργήσουν αποσταθεροποιητικά στο γεωπολιτικό επίπεδο.

Ας ξεκινήσουμε από την σύνθεση της νέας τουρκικής βουλής.

Το ΑΚP, το κόμμα του Ερντογάν (τυπικά επικεφαλής είναι ο Νταβούτογλου), πλήρωσε την ανάσχεση της οικονομικής ανάπτυξης, την αύξηση της ανεργίας στο 10% και την αποξένωση του Ερντογάν από τα πιο προοδευτικά στρώματα της αστικής τάξης, που τον στήριξαν για να απαλλαγούν από τους κεμαλιστές.

Αυτά τα στρώματα συγκρούσθηκαν βίαια με τον Ερντογάν, λόγω του αυταρχισμού του και του εμφανούς σχεδίου του να επαναφέρει την Τουρκία σε μία εκσυγχρονισμένη οθωμανική δομή, με τον ίδιο ως νέο σουλτάνο.


Επίσης οι φιλοευρωπαϊστές και οι φιλοδυτικοί αστοί Τούρκοι αποξενώθηκαν από τον Ερντογάν, επειδή ο τελευταίος, με την αλαζονεία του αλλά και την στροφή προς τον ισλαμισμό, διέρρηξε μάλλον οριστικά τις σχέσεις του με την Ευρωπαϊκή Ένωση, ήρθε σε πλήρη ρήξη με το Ισραήλ και δυσαρέστησε τις ΗΠΑ.

Άλλωστε, και γενικώτερα οι διπλωματικοί και γεωπολιτικοί στόχοι του Ερντογάν ναυάγησαν πλήρως, η Τουρκία απομονώθηκε διπλωματικά και εγκαλείται από τον δυτικό κόσμο για υπόθαλψη του χαλιφάτου ISIS.

Είναι φανερό ότι πολλοί δυσαρεστημένοι από την πολιτική του Ερντογάν ψήφισαν το κουρδικό κόμμα, για να εισέλθει στην Βουλή σπάζοντας το εκλογικό όριο του 10% και να στερήσει από το ΑΚΡ την αυτοδυναμία και από τον Ερντογάν την ευχέρεια να προχωρήσει στο σχέδιό του να μεταβάλει το πολίτευμα από κοινοβουλευτική σε προεδρική δημοκρατία.

Παρά ταύτα, το AKP, αν και χωρίς αυτοδυναμία, παραμένει κυρίαρχη πολιτική δύναμη, με 258 έδρες. Διότι, για να σχηματισθεί κυβέρνηση με αυτοδυναμία (276 έδρες) χωρίς το ΑΚΡ, πρέπει να συμμαχήσουν τα τρία υπόλοιπα κόμματα.

Δηλαδή οι κεμαλιστές του Λαϊκού Ρεπουμπλικανικού Κόμματος (132 έδρες), οι ακροδεξιοί του Κόμματος Εθνικιστικού Κινήματος (80 έδρες) και το κουρδικό Kόμμα Δημοκρατίας των Λαών (80 έδρες). Το σενάριο κυβερνητικής σύμπραξης αυτών των τριών κομμάτων παραμένει στην σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας. Επομένως, αν τελικά σχηματισθεί κυβέρνηση και η Τουρκία δεν οδηγηθεί σε νέες εκλογές, η κυβέρνηση αυτή θα έχει ως κορμό το ΑΚΡ.

Ποιοι είναι οι πιθανότεροι σύμμαχοι του ΑΚΡ; Ένα σενάριο είναι οι Κούρδοι, που είναι οι πραγματικοί θριαμβευτές των εκλογών, να στηρίξουν μια κυβέρνηση του ΑΚΡ με αντάλλαγμα την παροχή αυτονομίας στις κουρδικές περιοχές. Αυτό το σενάριο θα μπορούσε να οδηγήσει σε βίαιη αντίδραση των κεμαλιστών, ακόμη και των στρατιωτικών. Πάντως, παραμένει ισχυρό σενάριο.
Ένα άλλο σενάριο είναι η σύμπραξη του ΑΚΡ με τους κεμαλιστές, κάτι μάλλον απίθανο, αφού οι ισλαμιστές και οι κεμαλιστές είναι ορκισμένοι εχθροί. Οι ισλαμιστές στέρησαν την μακροχρόνια πολιτική κυριαρχία από τους κεμαλιστές, ενώ οι κεμαλιστές υποστηρίζουν την ανεξιθρησκεία και το λαϊκό κράτος που αρνούνται οι ισλαμιστές.

Το δε (μάλλον απίθανο) σενάριο της σύμπραξης του ΑΚΡ με τους ακροδεξιούς, δεν θα μπορούσε να σημάνει τίποτα άλλο παρά την πλήρη γεωπολιτική απομόνωση της Τουρκίας και σοβαρές αναταράξεις στις σχέσεις της με τις γειτονικές χώρες, και κυρίως με τους Κούρδους και τους Έλληνες.

Σε κάθε περίπτωση, αστάθεια στην Τουρκία σημαίνει ανάγκη επαγρύπνησης στην Ελλάδα.

kontranews.gr