Χριστουγεννιάτικα έθιμα της Κρήτης

Δημοσίευση: 25 Δεκεμβρίου 2011, 10:23 μμ

Την προπαραμονή των Χριστουγέννων την Ημέρα των Αγίων Δέκα στα χωριά της Ανατολικής Κρήτης έσφαζαν τους χοίρους που είχαν ανατραφεί κυρίως με βελανίδια… χουμά και αποφάγια. Από το σφάξιμο του χοίρου δεν πετούσαν τίποτα. Τη γλίνα (το λίπος) το χρησιμοποιούσαν ως ..βούτυρο ενώ έφτιαχναν και ένα γλύκισμα από τον χοίρο την λεγόμενη ξυγκόπιττα.

Τα παραδοσιακά κάλαντα την παραμονή των Χριστουγέννων φέρνουν στους δρόμους πόρτα – πόρτα τους πιτσιρικάδες, που πριν από χρόνια μπορεί να έπαιρναν από το χέρι του νοικοκύρη και της νοικοκυράς ένα κουραμπιέ ή ένα μελομακάρονο, σήμερα βγαίνουν στους δρόμους να τα πουν για να το χαρτζιλίκι τους. Ομάδες παιδιών κρατώντας το παραδοσιακό τρίγωνο, την Κρητική λύρα, ή άλλα μουσικά όργανα χτυπούν τις πόρτες από νωρίς το πρωί μέχρι και αργά το βράδυ.

Στις κουζίνες των σπιτιών τα σύγκλινα το χοιρινό τα εντόσθια στο τηγάνι το ζυμωτό ψωμί το βραστό το Κρητικό πιλάφι, «κυριαρχούν» της γαλοπούλας. Στο τραπέζι τα πατροπαράδοτα μελομακάρονα και κουραμπιέδες που ακόμα και σήμερα πολλές νοικοκυρές εξακολουθούν να παρασκευάζουν στο σπίτι. Επίσης σε πολλά σπίτια συναντά κανείς τα αυγοκαλάμαρα.


Η νηστεία του 40ήμερου τηρείται ακόμα και σήμερα ευλαβικά, ενώ οι εκκλησίες και οι ναοί κατακλύζονται από πιστούς.

Παλιότερα, από την παραμονή των Χριστουγέννων οι γεωργοί οι βοσκοί και οι ναυτικοί έλεγαν «πώς παλεύγουν οι καιροί, και οι αέρηδες ποιος θα γεννηθεί και ποιος θα βαπτισθεί». Όποιος γεννηθεί όποιος δηλαδή υπερισχύσει και βγει νικητής την ημέρα των Χριστουγέννων, αυτός θα υπερισχύσει μέχρι και τα Φώτα αλλά και ολόκληρο τον καινούργιο χρόνο.

Πιο παλιά το βράδυ της παραμονής των Χριστουγέννων στα Χανιά έκοβαν κλαδιά και βλαστούς οι νοικοκυρές και τα πήγαιναν στο σπίτι. Τα έβαζαν σε ποτήρι με νερό και προσμονούσαν να ανθίσουν.

Το «ακοίμητο» τζάκι με τα μεγάλα κούτσουρα εξακολουθεί και τις ημέρες μας να δίνει τον τόνο μιας γιορτής οικογενειακής που όλοι αναζητούν την ευτυχία της γέννησης του νέου χρόνου που έρχεται. Οι παλαιότεροι έλεγαν πώς μέσα από την αθρακιά – την στάχτη- μπορούσαν να μαντέψουν τα μελλούμενα.

Αναπαράσταση της φάτνης στα Χανιά

Στην σπηλιά του Αϊ Γιάννη στην Μαραθοκεφάλα Κισάμου την παραμονή των Χριστουγέννων τελείται Αρχιερατική θεία λειτουργία. Το σπήλαιο πήρε το όνομά του από τη διαμονή και την εκκλησία του Αγίου που βρίσκεται μέσα στο σπήλαιο. Φωτεινό και μεγαλόπρεπο, πανάρχαιο και επιβλητικό έχει χωρητικότητα 3000-4000 ατόμων και τη σπάνια θέα στο κάμπο του Κολυμβαρίου.

Εδώ και μερικά χρόνια, στο σπήλαιο του Αγίου Ιωάννη, καθιερώθηκε να γίνεται η παραδοσιακή αναπαράσταση της γεννήσεως του Χριστού. Ετσι, ακόμα και σήμερα γίνεται μια υπέροχη αναπαράσταση με αρκετά ζώα δηλαδή πρόβατα, γαϊδουράκια, κατσίκες, άγρια περιστέρια και άλλα ζώα όπως τη νύχτα της γεννήσεως του Χριστού. Εκείνη την νύκτα, επίσης, στο σπήλαιο του Αγίου Ιωάννη, μαζεύονται πολλοί Χριστιανοί προκειμένου να γιορτάσουν με πολλή αγάπη και πίστη την γέννηση του Χριστού εκείνη την Αγια Νύκτα των Χριστουγέννων. Στο σπήλαιο επίσης, την νύκτα των Χριστουγέννων, καταφτάνουν πολλοί Ιερείς όπου μαζί με τον Μητροπολίτη τελούν τη Θεία Λειτουργία.


Η ατμόσφαιρα είναι πολύ κατανυκτική καθώς στη μέση δεσπόζει η επιβλητική φάτνη με τον Ιωσήφ, την Παναγία, τον νεογέννητο Χριστούλη και ζωάκια που τον ζεσταίνουν με τα χνώτα τους. Τα κεριά ανάβουν και οι ιερείς ψάλλουν ύμνους, όπου στέλνουν το μήνυμα της γέννησης του Κυρίου.

Το χριστουγεννιάτικο ψωμί

Το φτιάχνουν οι γυναίκες με ιδιαίτερη φροντίδα και υπομονή. Το ζύμωμα είναι μια ιεροτελεστία . Χρησιμοποιούν ακριβά υλικά , ψιλοκοσκινισμένο αλεύρι , ροδόνερο , μέλι , σουσάμι , κανέλα και γαρίφαλα, λέγοντας: «Ο Χριστός γεννιέται , το φως ανεβαίνει, το προζύμι για να γένει.» Πλάθουν το ζυμάρι και παίρνουν τη μισή ζύμη και φτιάχνουν μια κουλούρα.

Με την υπόλοιπη φτιάχνουν σταυρό με λουρίδες απ΄ τη ζύμη. Στο κέντρο βάζουν ένα άσπαστο καρύδι. Στην υπόλοιπη επιφάνεια σχεδιάζουν σχήματα με το μαχαίρι ή με το πιρούνι, όπως λουλούδια , φύλλα, καρπούς, πουλάκια. Για το χριστουγεννιάτικο τραπέζι, το Χριστόψωμο είναι ευλογημένο ψωμί. Το κόβουν ανήμερα τα Χριστούγεννα, δίνοντας πολλές ευχές. Απαραίτητος επάνω, χαραγμένος ο σταυρός. Γύρω – γύρω διάφορα, διακοσμητικά σκαλιστά στο ζυμάρι ή πρόσθετα στολίδια. Αυτά τόνιζαν το σκοπό του χριστόψωμου και εξέφραζαν τις διάφορες πεποιθήσεις των πιστών.

Την ημέρα του Χριστού, ο νοικοκύρης έπαιρνε το χριστόψωμο, το σταύρωνε, το έκοβε και το μοίραζε σ” όλη την οικογένειά του και σε όσους παρευρίσκονταν στο χριστουγεννιάτικο τραπέζι. Μερικοί, εδώ βλέπουν ένα συμβολισμό της Θείας κοινωνίας. Όπως ο Χριστός έδωσε τον άρτον της ζωής σε όλη την ανθρώπινη οικογένειά του. Γύρω από το χριστόψωμο υπάρχουν και άλλες παραδόσεις.

Αναφέρονται στην ενότητα της Εκκλησίας και των λαών, με συμβολικό πρότυπο την ένωση των κόκκων του σίτου σ’ ένα ψωμί.

Οι λαοί κάποτε θα ενωθούν μ” ένα ποιμένα το Χριστό. Από τις προετοιμασίες της παραμονής των Χριστουγέννων πιο χαρακτηριστική είναι εκείνη που αναφέρεται στο ζύμωμα του χριστόψωμου. Κατά τόπους φτιάχνεται σε διάφορες μορφές και έχει διαφορετικές ονομασίες όπως: «το ψωμό του Χριστού», «Σταυροί», «βλάχες» κ.ά.» Τα χριστόψωμα, αποτελούν το βασικό ψωμί των Χριστουγέννων και το ευλογημένο, αφού αυτό θα στηρίξει τη ζωή του νοικοκύρη και της οικογένειάς του.
πηγή


Τελευταία άρθρα

Καταπέλτης η Μητρόπολη Πειραιώς κατά βιβλίου που εμφανίζει τον Χριστό σαν απάτη!

10:03 μμ


«Βόμβα» Λαγκάρντ για Ελλάδα: Πάρτε κι άλλα μέτρα, δεν είμαστε σε καλό δρόμο

10:03 μμ


Όλα όσα συζήτησαν οι Έλληνες κληρικοί στην ετήσια γενική συνέλευση. Τι είπαν για τους "άμισθους ιερείς"

10:03 μμ


1
Τσακαλώτος για νέα μέτρα: Κάποιοι θα χάσουν και κάποιοι θα κερδίσουν...

10:03 μμ


Στέιτ Ντιπάρτμεντ: «Αυτή είναι η καλύτερη εδώ και δεκαετίες ευκαιρία για λύση του Κυπριακού»

10:03 μμ


34
Αποκάλυψη μεγατόνων: H πολιτική ηγεσία έκανε επικύψεις στους Τούρκους: H Κ/Φ «ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ» ήταν έτοιμη να στείλει στο πάτο του Αιγαίου το ΤCG Kuşadası (P-1215) αλλά...

10:03 μμ


Διεθνές ένταλμα σύλληψης εις βάρος της Ελένης Θεοχάρους ζητά το Αζερμπαϊτζάν! (video)

10:03 μμ


Αυστριακός οικονομολόγος στηρίζει την Ελλάδα: Χρειάζεται μετρά ανάπτυξης, όχι λιτότητας

10:03 μμ


Πάρτι δισεκατομμυρίων: Πώς με τις ευλογίες της ΕΕ θησαύρισαν οι «σωτήρες» των τραπεζών!

10:03 μμ


Οι ιρακινές δυνάμεις εισήλθαν στο αεροδρόμιο της Μοσούλης (video)

10:03 μμ


Δημοφιλή άρθρα

102
Ακροβολίστηκε σε κάθε γωνιά του Αιγαίου ο Ελληνικός Στόλος - Τρία πλοία του ΠΝ περικύκλωσαν το «CESME» - Και νέο επεισόδιο στα Ίμια (βίντεο)

Ο Ελληνικός Στόλος έχει ακροβολιστεί σε όλο το Αιγαίο μετά τις τελευταίες απανωτές προκλήσεις των Τούρκων τα τελευταία 24ωρα και


99
Ετοιμάζονται για «γιουρούσι» σε ελληνικό νησί οι Τούρκοι...-"Ζεσταίνουν μηχανές" τα αποβατικά τους - Δείτε εικόνες

Οι Τούρκοι αποδεικνύουν ότι διαθέτουν συγκεκριμένο πλάνο και κλιμακώνουν βαθμηδόν τις κινήσεις τους , μέχρι να κάνουν ¨γιουρούσι" σε κάποιο νησί μας


64
Tο πολεμικό "διάγγελμα" Ν.Κοτζιά αργά το βράδυ αποσόβησε την ελληνοτουρκική σύρραξη προς το παρόν - Στα κόκπιτ την έβγαλαν οι πιλότοι μας (βίντεο)

Toυ Βασίλη Καπούλα Το πολεμικό "διάγγελμα" του Υπουργού Εξωτερικών, Ν.Κοτζιά, αποσόβησε χτες βράδυ την σύρραξη μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας


Πιο σχολιασμένα άρθρα

64
«Πράσινο φως» στις Ένοπλες Δυνάμεις να ανοίξουν πυρ αν Τούρκοι επιχειρήσουν να «πατήσουν» στα Ίμια – Ανεβάζει τους τόνους η Αθήνα

Η Αθήνα αντιλήφθηκε ότι η τακτική της υποχωρητικότητας ή της παθητικής στάσης απέναντι στην Τουρκία την αποθρασύνει περισσότερο και φαίνεται

23 Φεβρουαρίου 2017 7:32 πμ


64
Ρωσικό δημοσίευμα ρίχνει αλύπητο «ξύλο» στην Άγκυρα: «Η Ελλάδα είναι έτοιμη να αποκρούσει την τουρκική επιθετικότητα» – Πανικός στην Τουρκία με τις δηλώσεις του Ν. Κοτζιά

Αλύπητο «ξύλο» ρίχνει ρωσικό δημοσίευμα στην τουρκική προκλητικότητα και παίρνει σαφέστατη θέση υπέρ της Ελλάδας. Η ρωσική Βίζγκλιαντ (vz.ru)

23 Φεβρουαρίου 2017 1:32 μμ


64
«Σφαγή» στο ΝΑΤΟ για τους τουρκικούς S-400 Τriumf: Λύθηκε το θέμα διασύνδεσης με τα ΝΑΤΟϊκά συστήματα λέει η Άγκυρα! – «Mην τολμήσετε» διαμηνύει η Ουάσινγκτον!

Γ. Μοτσάκος Ειδικός σε Θέματα Άμυνας και Ασφάλειας Πληροφοριών (Βαλκανίων  και χωρών Κ.Α.Κ ) Μέγα θέμα έχει προκύψει

22 Φεβρουαρίου 2017 8:58 μμ