ΣΑΒΒΑΤΟ 25 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015

Χριστουγεννιάτικα έθιμα της Κρήτης

Την προπαραμονή των Χριστουγέννων την Ημέρα των Αγίων Δέκα στα χωριά της Ανατολικής Κρήτης έσφαζαν τους χοίρους που είχαν ανατραφεί...

Responsive image

Δημοσίευση

Την προπαραμονή των Χριστουγέννων την Ημέρα των Αγίων Δέκα στα χωριά της Ανατολικής Κρήτης έσφαζαν τους χοίρους που είχαν ανατραφεί κυρίως με βελανίδια… χουμά και αποφάγια. Από το σφάξιμο του χοίρου δεν πετούσαν τίποτα. Τη γλίνα (το λίπος) το χρησιμοποιούσαν ως ..βούτυρο ενώ έφτιαχναν και ένα γλύκισμα από τον χοίρο την λεγόμενη ξυγκόπιττα.

Τα παραδοσιακά κάλαντα την παραμονή των Χριστουγέννων φέρνουν στους δρόμους πόρτα – πόρτα τους πιτσιρικάδες, που πριν από χρόνια μπορεί να έπαιρναν από το χέρι του νοικοκύρη και της νοικοκυράς ένα κουραμπιέ ή ένα μελομακάρονο, σήμερα βγαίνουν στους δρόμους να τα πουν για να το χαρτζιλίκι τους. Ομάδες παιδιών κρατώντας το παραδοσιακό τρίγωνο, την Κρητική λύρα, ή άλλα μουσικά όργανα χτυπούν τις πόρτες από νωρίς το πρωί μέχρι και αργά το βράδυ.

Στις κουζίνες των σπιτιών τα σύγκλινα το χοιρινό τα εντόσθια στο τηγάνι το ζυμωτό ψωμί το βραστό το Κρητικό πιλάφι, «κυριαρχούν» της γαλοπούλας. Στο τραπέζι τα πατροπαράδοτα μελομακάρονα και κουραμπιέδες που ακόμα και σήμερα πολλές νοικοκυρές εξακολουθούν να παρασκευάζουν στο σπίτι. Επίσης σε πολλά σπίτια συναντά κανείς τα αυγοκαλάμαρα.

Η νηστεία του 40ήμερου τηρείται ακόμα και σήμερα ευλαβικά, ενώ οι εκκλησίες και οι ναοί κατακλύζονται από πιστούς.

Παλιότερα, από την παραμονή των Χριστουγέννων οι γεωργοί οι βοσκοί και οι ναυτικοί έλεγαν «πώς παλεύγουν οι καιροί, και οι αέρηδες ποιος θα γεννηθεί και ποιος θα βαπτισθεί». Όποιος γεννηθεί όποιος δηλαδή υπερισχύσει και βγει νικητής την ημέρα των Χριστουγέννων, αυτός θα υπερισχύσει μέχρι και τα Φώτα αλλά και ολόκληρο τον καινούργιο χρόνο.

Πιο παλιά το βράδυ της παραμονής των Χριστουγέννων στα Χανιά έκοβαν κλαδιά και βλαστούς οι νοικοκυρές και τα πήγαιναν στο σπίτι. Τα έβαζαν σε ποτήρι με νερό και προσμονούσαν να ανθίσουν.

Το «ακοίμητο» τζάκι με τα μεγάλα κούτσουρα εξακολουθεί και τις ημέρες μας να δίνει τον τόνο μιας γιορτής οικογενειακής που όλοι αναζητούν την ευτυχία της γέννησης του νέου χρόνου που έρχεται. Οι παλαιότεροι έλεγαν πώς μέσα από την αθρακιά – την στάχτη- μπορούσαν να μαντέψουν τα μελλούμενα.

Αναπαράσταση της φάτνης στα Χανιά

Στην σπηλιά του Αϊ Γιάννη στην Μαραθοκεφάλα Κισάμου την παραμονή των Χριστουγέννων τελείται Αρχιερατική θεία λειτουργία. Το σπήλαιο πήρε το όνομά του από τη διαμονή και την εκκλησία του Αγίου που βρίσκεται μέσα στο σπήλαιο. Φωτεινό και μεγαλόπρεπο, πανάρχαιο και επιβλητικό έχει χωρητικότητα 3000-4000 ατόμων και τη σπάνια θέα στο κάμπο του Κολυμβαρίου.

Εδώ και μερικά χρόνια, στο σπήλαιο του Αγίου Ιωάννη, καθιερώθηκε να γίνεται η παραδοσιακή αναπαράσταση της γεννήσεως του Χριστού. Ετσι, ακόμα και σήμερα γίνεται μια υπέροχη αναπαράσταση με αρκετά ζώα δηλαδή πρόβατα, γαϊδουράκια, κατσίκες, άγρια περιστέρια και άλλα ζώα όπως τη νύχτα της γεννήσεως του Χριστού. Εκείνη την νύκτα, επίσης, στο σπήλαιο του Αγίου Ιωάννη, μαζεύονται πολλοί Χριστιανοί προκειμένου να γιορτάσουν με πολλή αγάπη και πίστη την γέννηση του Χριστού εκείνη την Αγια Νύκτα των Χριστουγέννων. Στο σπήλαιο επίσης, την νύκτα των Χριστουγέννων, καταφτάνουν πολλοί Ιερείς όπου μαζί με τον Μητροπολίτη τελούν τη Θεία Λειτουργία.

Η ατμόσφαιρα είναι πολύ κατανυκτική καθώς στη μέση δεσπόζει η επιβλητική φάτνη με τον Ιωσήφ, την Παναγία, τον νεογέννητο Χριστούλη και ζωάκια που τον ζεσταίνουν με τα χνώτα τους. Τα κεριά ανάβουν και οι ιερείς ψάλλουν ύμνους, όπου στέλνουν το μήνυμα της γέννησης του Κυρίου.

Το χριστουγεννιάτικο ψωμί

Το φτιάχνουν οι γυναίκες με ιδιαίτερη φροντίδα και υπομονή. Το ζύμωμα είναι μια ιεροτελεστία . Χρησιμοποιούν ακριβά υλικά , ψιλοκοσκινισμένο αλεύρι , ροδόνερο , μέλι , σουσάμι , κανέλα και γαρίφαλα, λέγοντας: «Ο Χριστός γεννιέται , το φως ανεβαίνει, το προζύμι για να γένει.» Πλάθουν το ζυμάρι και παίρνουν τη μισή ζύμη και φτιάχνουν μια κουλούρα.

Με την υπόλοιπη φτιάχνουν σταυρό με λουρίδες απ΄ τη ζύμη. Στο κέντρο βάζουν ένα άσπαστο καρύδι. Στην υπόλοιπη επιφάνεια σχεδιάζουν σχήματα με το μαχαίρι ή με το πιρούνι, όπως λουλούδια , φύλλα, καρπούς, πουλάκια. Για το χριστουγεννιάτικο τραπέζι, το Χριστόψωμο είναι ευλογημένο ψωμί. Το κόβουν ανήμερα τα Χριστούγεννα, δίνοντας πολλές ευχές. Απαραίτητος επάνω, χαραγμένος ο σταυρός. Γύρω – γύρω διάφορα, διακοσμητικά σκαλιστά στο ζυμάρι ή πρόσθετα στολίδια. Αυτά τόνιζαν το σκοπό του χριστόψωμου και εξέφραζαν τις διάφορες πεποιθήσεις των πιστών.

Την ημέρα του Χριστού, ο νοικοκύρης έπαιρνε το χριστόψωμο, το σταύρωνε, το έκοβε και το μοίραζε σ” όλη την οικογένειά του και σε όσους παρευρίσκονταν στο χριστουγεννιάτικο τραπέζι. Μερικοί, εδώ βλέπουν ένα συμβολισμό της Θείας κοινωνίας. Όπως ο Χριστός έδωσε τον άρτον της ζωής σε όλη την ανθρώπινη οικογένειά του. Γύρω από το χριστόψωμο υπάρχουν και άλλες παραδόσεις.

Αναφέρονται στην ενότητα της Εκκλησίας και των λαών, με συμβολικό πρότυπο την ένωση των κόκκων του σίτου σ’ ένα ψωμί.

Οι λαοί κάποτε θα ενωθούν μ” ένα ποιμένα το Χριστό. Από τις προετοιμασίες της παραμονής των Χριστουγέννων πιο χαρακτηριστική είναι εκείνη που αναφέρεται στο ζύμωμα του χριστόψωμου. Κατά τόπους φτιάχνεται σε διάφορες μορφές και έχει διαφορετικές ονομασίες όπως: «το ψωμό του Χριστού», «Σταυροί», «βλάχες» κ.ά.» Τα χριστόψωμα, αποτελούν το βασικό ψωμί των Χριστουγέννων και το ευλογημένο, αφού αυτό θα στηρίξει τη ζωή του νοικοκύρη και της οικογένειάς του.
πηγή

Άρθρα κατηγορίας

crete708 1
Το Κρητικό… χάπι που βάζει τέλος στη γρίπη!

Τρεις πανεπιστημιακοί καθηγητές Ιατρικής, μία ιδέα, ένα χάπι – επανάσταση. Μια κρητική συνταγή που βάζει τέλος στη γρίπη και τους...12 Μαρτίου 2015, 9:49 πμ

imagesqtbnand9gctjizrifrqi7oeiwed9dvwe3mspvd5bdzsqch6dng3j9iiq0qt7i9azfgmf
ΑΥΤΗ ΕΙΝΑΙ Η ΠΑΝΕΜΟΡΦΗ ΚΑΙ ΜΟΝΑΔΙΚΗ ΚΡΗΤΗ ΜΑΣ!…Το νέο βίντεο για την Κρήτη που κάνει τον γύρο του κόσμου! ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΥΠΕΡΟΧΟ ΒΙΝΤΕΟ!

Η «μάχη» για την επόμενη τουριστική σεζόν έχει ήδη αρχίσει. Ετσι η Περιφέρεια Κρήτης ήδη έχει αρχίσει τις προωθητικές ενέργειες...28 Δεκεμβρίου 2014, 9:53 μμ

 

Pyramida_
Η άγνωστη κωνοειδής κατασκευή των Χανίων(+Βίντεο)

Γνωστή και ως πυραμίδα των Χανίων Η «πυραμίδα» των Χανίων (στην πραγματικότητα είναι κώνος) είναι ένας λαξευμένος βράχος και είναι...15 Δεκεμβρίου 2014, 10:39 μμ

 

kritikoi-petousan-me-tous-troikanous 3
Κρητικοί πετούσαν με τους Τροϊκανούς… Δεν φαντάζεστε τι έγινε μέσα στο αεροπλάνο… (ΒΙΝΤΕΟ)

Σε… κρητική υπόθεση και με σαφή μηνύματα εναντίον της τρόικας και των μνημονίων, φαίνεται πως εξελίχθηκε η πτήση Βρυξέλλες –...11 Δεκεμβρίου 2014, 11:31 πμ

chinnok-600x341
Super Puma παρέλαβε έγκυο γυναίκα από το πλοίο με τους πρόσφυγες

Συναγερμός σήμανε στο θάλαμο επιχειρήσεων, το μεσημέρι της Τετάρτης, ώστε να μεταφερθεί έγκυος γυναίκα από το πλοίο με τους παράνομους...26 Νοεμβρίου 2014, 5:23 μμ

2194106-600x568
Γάλλος επέστρεψε αγγείο που είχε στην κατοχή του 40 χρόνια

Τμήμα πήλινου αμφορέα, που είχε βρει κολυμπώντας σε ακρογιαλιά της Κρήτης επέστρεψε προ ημερών ένας Γάλλος πολίτης στο ελληνικό κράτους...26 Νοεμβρίου 2014, 8:53 πμ

Responsive image 2
Κρήτη: Γερμανοί αγόρασαν σπίτια και ύψωσαν την γερμανική σημαία!

ΝΟΜΙΣΑΝ ΟΤΙ «ΚΑΤΕΛΑΒΑΝ» ΕΔΑΦΟΣ! Γερμανοί αγόρασαν σπίτια στο Δήμο Βιάννου της Κρήτης και ύψωσαν τη γερμανική σημαία προκαλώντας αντιδράσεις και...9 Νοεμβρίου 2013, 3:00 πμ

Responsive image
Δύο ελληνικά νησιά στα 20 καλύτερα του κόσμου

Σαντορίνη και Κρήτη βρέθηκαν μέσα στην πρώτη 20άδα των καλύτερων νησιών του κόσμου, όπως τα επέλεξαν οι αναγνώστες του κορυφαίου...26 Ιουλίου 2013, 5:00 μμ

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Δημοφιλή άρθρα

15863873 1
ΘΑ ΜΕΙΝΕΤΕ: Παράξενα και τρομακτικά φαινόμενα στην Πάρνηθα - Η ομάδα ερευνητών τα είδε όλα

Ομάδα ερευνητών καταγράφει κάθε παράξενο φαινόμενο και παρουσιάζει την πραγματικότητα μέσα από την έρευνα... Δείτε τα βίντεο: [youtube http://www.youtube...


Θ1551 1
ΠΡΟΣΟΧΗ - ΚΙΝΔΥΝΟΣ! Αν δείτε αυτό στην είσοδο του σπιτιού σας, ειδοποιήστε την αστυνομία!

Μια προειδοποίηση που μπορεί να σας σώσει τη ζωή, τη δική σας και της οικογένειας σας! Γιατί να βρεθείτε σε...


2014112023412359 1
ΓΙΑ ΝΑ ΞΥΠΝΑΕΙ Η ΜΝΗΜΗ ΜΑΣ -Οι πραγματικές ονομασίες των περιοχών της Μικράς Ασίας

Αὐτά ὅλα, πού βλέπουμε στόν παραπάνω χάρτη, τά γνωρίζαμε; Μήπως εἶναι ξεχασμένα καί θαμμένα τόσο βαθειά, πού εἶναι ἀδύνατον νά...


Responsive image 5
Ελληνικό Χρέος: «Δεν θα πληρωθεί διότι θα συμβεί κάτι τρομερό»!

ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟ  Χιλιάδες μηνύματα  από πολλές πηγές  εγείρουν πολλά ερωτήματα, τα οποία στο σύνολο τους,  οδηγούν όλα στο συμπέρασμα ότι οι...